ZOVIRAX

INSTRUKCJA dot. stosowania leku ZOVIRAX

Skład:

substancja czynna: acyklowir,

1 tabletka zawiera acyklowiru 200 mg;

substancje pomocnicze: laktoza jednowodna, celuloza mikrokryształowa, sodowa skrobioglikolan, powidon K 30, stearyna magnezu.

Postać farmaceutyczna. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: białe, okrągłe, dwuwypukłe tabletki z napisem GXCL3 po jednej stronie.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwwirusowe do stosowania systemowego.

Kod ATC J05A B01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Akycyklowir jest syntetycznym analogiem nukleozydu purynowego o aktywności hamującej in vivo i in vitro w stosunku do wirusa opryszczki pospolitej człowieka, obejmującej wirusy opryszczki pospolitej typu I i II, wirusa różyczki oraz wirusa opryszczki zoster, wirusa Epsteina-Barr i cytomegalowirusa. W kulturze komórkowej akycyklowir wykazuje największą aktywność wobec wirusa opryszczki pospolitej typu I, a następnie – w kolejności malejącej aktywności – wobec wirusa opryszczki pospolitej typu II, wirusa różyczki i opryszczki zoster, wirusa Epsteina-Barr i cytomegalowirusa.

Aktywność hamująca akycyklowiru wobec powyższych wirusów jest wysoce selektywna. Enzym tymidynokinaza w normalnej, niezainfekowanej komórce nie wykorzystuje akycyklowiru jako substratu, dlatego działanie toksyczne wobec komórek organizmu gospodarza jest minimalne. Natomiast tymidynokinaza zakodowana w wirusach opryszczki pospolitej, wirusach różyczki, opryszczki zoster oraz wirusach Epsteina-Barr przekształca akycyklowir na monofosforan akycyklowiru – analog nukleozydu, który następnie w sposób kolejny jest przekształcany na difosforan i trifosforan za pomocą enzymów komórkowych. Po wbudowaniu się do wirusowego DNA trifosforan akycyklowiru oddziałuje z wirusową polimerazą DNA, w wyniku czego dochodzi do przerwania syntezy nici wirusowego DNA.

Przy długotrwałych lub powtarzanych kurach leczenia ciężko chorych z obniżoną odpornością możliwe jest zmniejszenie wrażliwości niektórych szczepów wirusów, które nie zawsze odpowiadają na leczenie akycyklowirem. Większość przypadków klinicznych niewrażliwości wiązana jest z niedoborem wirusowej tymidynokinazy, jednak istnieją doniesienia o uszkodzeniach wirusowej tymidynokinazy i DNA. In vitro oddziaływanie niektórych wirusów opryszczki pospolitej z akycyklowirem może również prowadzić do powstawania mniej wrażliwych szczepów. Wzajemna zależność między wrażliwością poszczególnych wirusów opryszczki pospolitej in vitro a skutecznością kliniczną leczenia akycyklowirem nie została w pełni wyjaśniona.

Farmakokinetyka.

Akycyklowir jest jedynie częściowo wchłaniany w przewodzie pokarmowym. Średnie stężenie szczytowe w stanie stacjonarnym (Cssmax) w osoczu po podaniu dawki 200 mg w odstępach 4-godzinnych wynosi 3,1 µmol (0,7 µg/ml), a poziom w osoczu (Cssmin) – 1,8 µmol (0,4 µg/ml). Odpowiednie wartości Cssmax po dawkach 400 mg i 800 mg w odstępach 4-godzinnych wynoszą 5,3 µmol (1,2 µg/ml) i 8 µmol (1,8 µg/ml), a równoważne wartości Cssmin wynoszą 2,7 µmol (0,6 µg/ml) i 4 µmol (0,9 µg/ml).

U dorosłych końcowy okres półtrwania po podaniu dożylnej infuzji akycyklowiru wynosi około 2,9 godz. Większość leku wydzielana jest w postaci niezmienionej przez nerki. Klirens nerkowy akycyklowiru jest istotnie wyższy niż klirens kreatyniny, co wskazuje, że wydalanie leku przez nerki odbywa się nie tylko drogą filtracji kłębuszkowej, ale również sekrecji kanalikowej.

9-karboksymetoksymetyloguanina jest jedynym istotnym metabolitem akycyklowiru, który może być wykrywany w moczu i stanowi około 10–15% podanej dawki. Gdy akycyklowir jest podawany godzinę po podaniu 1 g probenecydyny, końcowy okres półtrwania oraz pole pod krzywą stężenie/czas (AUC) zwiększają się odpowiednio o 18% i 40%.

U chorych z przewlekłą niewydolnością nerek średni końcowy okres półtrwania wynosi 19,5 godz. Średni okres półtrwania akycyklowiru podczas hemodializy wynosi 5,7 godz. Stężenie akycyklowiru w osoczu podczas dializy obniża się o około 60%.

Stężenie leku w płynie mózgowo-rdzeniowym wynosi około 50% odpowiedniego stężenia w osoczu. Poziom wiązania z białkami osocza jest stosunkowo niski (od 9 do 33%) i nie zmienia się w wyniku oddziaływania z innymi lekami.

Podczas jednoczesnego stosowania akycyklowiru i zidowudyny w leczeniu chorych zakażonych HIV nie zaobserwowano żadnych zmian farmakokinetyki tych leków.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

• Leczenie wirusowych infekcji skóry i błon śluzowych wywołanych wirusem opryszczki pospolitej, w tym pierwotnej i nawrotowej opryszczki narządów płciowych.
• Supresja (profilaktyka nawrotów) infekcji wywołanych przez wirusa opryszczki pospolitej u pacjentów z prawidłową odpornością.
• Profilaktyka infekcji wywołanych przez wirusa opryszczki pospolitej u pacjentów z niedoborem odporności.
• Leczenie infekcji wywołanych przez wirusa Varicella zoster (ospa wietrzna i opryszczka zoster).

Przeciwwskazania.
Podwyższona wrażliwość na acyklowir, walacyklowir lub inne składniki preparatu.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji acyklowiru z innymi lekami.

Acyklowir wydzielany jest głównie w postaci niezmienionej przez nerki drogą sekrecji kanalikowej, dlatego leki działające podobnie mogą zwiększać stężenie acyklowiru w osoczu. Probenecyda i cyklotydyna wydłużają okres półwydalenia acyklowiru oraz zwiększają pole pod krzywą stężenie/czas. Jednoczesne stosowanie acyklowiru z immunosupresantem stosowanym w leczeniu pacjentów po przeszczepie narządów – mykofenolanem mofetylu – zwiększa również stężenie acyklowiru i nieaktywnego metabolitu mykofenolanu mofetylu we krwi, jednak ze względu na szeroki indeks terapeutyczny acyklowiru nie ma potrzeby modyfikacji dawki.

Badanie eksperymentalne przeprowadzone u pięciu mężczyzn wskazuje, że terapia współbieżna acyklowirem zwiększa AUC całkowicie podanego teofiliny o około 50%. Zaleca się monitorowanie stężenia teofiliny we krwi podczas jednoczesnego leczenia acyklowirem.

Особliwości stosowania.

Pacjenci z niewydolnością nerek oraz pacjenci w wieku podeszłym

Akycyklowir jest wydalany z organizmu głównie drogą nerkowego klirensu, dlatego u pacjentów z niewydolnością nerek dawkę należy zmniejszyć (patrz „Sposób stosowania i dawki”). U pacjentów w wieku podeszłym istnieje również większe prawdopodobieństwo zaburzeń funkcji nerek, dlatego u tej grupy pacjentów może również być konieczne zmniejszenie dawki. Oba te zespoły (pacjenci z niewydolnością nerek oraz pacjenci w wieku podeszłym) należą do grup ryzyka wystąpienia działań niepożądanych neurologicznych i dlatego powinni być pod ścisłą kontrolą w celu wykrycia tych działań niepożądanych. Według uzyskanych danych, takie reakcje są zazwyczaj odwracalne po zaprzestaniu leczenia lekiem (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Długotrwałe lub powtarzane kursy leczenia akycyklowirem u osób z bardzo osłabionym układem odpornościowym mogą prowadzić do wydzielania się szczepów wirusów o obniżonej wrażliwości, które mogą nie odpowiadać na długotrwałe leczenie akycyklowirem.

Należy zwracać szczególną uwagę na utrzymanie odpowiedniego poziomu nawodnienia u pacjentów otrzymujących wysokie dawki akycyklowiru.

Ryzyko uszkodzenia nerek zwiększa się przy współczesnym stosowaniu z innymi lekami nefrotoksycznymi.

Dane z badań klinicznych nie są wystarczające, aby stwierdzić, że leczenie akycyklowirem zmniejsza częstość powikłań związanych z ospą wietrzycą u pacjentów z kompetentnym układem odpornościowym.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Brak informacji dotyczących wpływu akycyklowiru na płodność kobiet.
W badaniu 20 pacjentów płci męskiej z normalną liczbą plemników, stosujących doustnie dawkę do 1 g na dobę przez sześć miesięcy, nie stwierdzono klinicznie istotnego wpływu na liczbę plemników, ruchliwość ani morfologię.

W rejestrze nadzoru po rejestracji dotyczącym ciężarnych udokumentowano wyniki stosowania różnych postaci farmaceutycznych Zovirax u ciężarnych. Nie stwierdzono zwiększonej liczby wad wrodzonych u dzieci matek, które stosowały Zovirax w czasie ciąży, w porównaniu z populacją ogólną. Jednak tabletek Zovirax nie należy stosować, chyba że potencjalna korzyść leku dla ciężarnej przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu.

Po doustnym przyjmowaniu 200 mg akycyklowiru 5 razy na dobę akycyklowir występuje w mleku matki w stężeniach wynoszących 0,6–4,1 poziomu akycyklowiru w osoczu krwi. Dziecko karmione tym mlekiem może potencjalnie wchłonąć akycyklowir w dawce do 0,3 mg/kg masy ciała na dobę. Dlatego stosowanie akycyklowiru kobietom karmiącym piersią należy przeprowadzać z ostrożnością, biorąc pod uwagę stosunek ryzyka do korzyści.

Wpływ na zdolność prowadzenia samochodu lub obsługi innych maszyn.

Przy rozstrzyganiu kwestii możliwości prowadzenia samochodu lub obsługi innych maszyn należy wziąć pod uwagę stan kliniczny pacjenta oraz profil działań niepożądanych leku. Nie przeprowadzono badań klinicznych wpływu akycyklowiru na szybkość reakcji podczas prowadzenia samochodu lub pracy z innymi maszynami. Ponadto farmakologia akycyklowiru nie daje podstaw do oczekiwania jakiegokolwiek negatywnego wpływu.

Sposób stosowania i dawki.

Tabletkę należy przyjmować w całości, popijając wodą. W przypadku stosowania wysokich dawek acyklowiru należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.

Dorośli

Leczenie infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej

W leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej należy przyjmować tabletki Zovirax w dawce 200 mg 5 razy na dobę w odstępach około 4-godzinnych, z wyłączeniem okresu nocnego.

Leczenie powinno trwać 5 dni, ale w przypadku ciężkiej infekcji pierwotnej może być przedłużone.

U pacjentów z ciężkim niedoborem odporności (np. po przeszczepieniu szpiku kostnego) lub u chorych z obniżoną absorpcją w przewodzie pokarmowym dawkę można podwoić do 400 mg lub stosować odpowiednią dawkę do wstrzykiwania dożylnej.

Leczenie należy rozpocząć jak najszybciej po początku rozwoju infekcji. W przypadku nawrotów opryszczki najlepiej rozpocząć leczenie w okresie prodromalnym lub natychmiast po pojawieniu się pierwszych objawów zmian skórnych.

Profilaktyka nawrotów (terapia supresyjna) infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej

U pacjentów z prawidłową odpornością w celu zapobiegania nawrotom infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej tabletki Zovirax w dawce 200 mg przyjmuje się 4 razy na dobę w odstępach około 6-godzinnych.

Ze względów wygody większość pacjentów może przyjmować 400 mg Zovirax 2 razy na dobę w odstępach około 12-godzinnych.

Leczenie będzie skuteczne nawet po zmniejszeniu dawki tabletek Zovirax do 200 mg przyjmowanych 3 razy na dobę w odstępach 8-godzinnych lub nawet 2 razy na dobę w odstępach 12-godzinnych.

U niektórych pacjentów znaczące polepszenie obserwuje się po przyjęciu dobowej dawki Zovirax 800 mg.

W celu monitorowania możliwych zmian naturalnego przebiegu choroby leczenie Zoviraxem należy okresowo przerywać w odstępach 6–12 miesięcy.

Profilaktyka infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej

W profilaktyce infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej pacjentom z niedoborem odporności tabletki Zovirax w dawce 200 mg należy przyjmować 4 razy na dobę w odstępach około 6-godzinnych. U pacjentów z ciężkim niedoborem odporności (np. po przeszczepieniu szpiku kostnego) lub u chorych z obniżoną absorpcją w przewodzie pokarmowym dawkę można podwoić do 400 mg lub stosować odpowiednią dawkę do wstrzykiwania dożylnej.

Czas trwania profilaktyki zależy od czasu trwania okresu ryzyka.

Leczenie ospy wietrznej i opryszczki pospolitej

W leczeniu infekcji wywołanych wirusem ospy wietrznej i opryszczki pospolitej należy przyjmować tabletki Zovirax w dawce 800 mg 5 razy na dobę w odstępach około 4-godzinnych, z wyłączeniem okresu nocnego. Leczenie powinno trwać 7 dni.

Pacjentom z ciężkim niedoborem odporności (np. po przeszczepieniu szpiku kostnego) lub chorym z obniżoną absorpcją w przewodzie pokarmowym lepiej stosować podanie dożylne.

Leczenie należy rozpocząć jak najszybciej po wystąpieniu choroby. Wynik będzie lepszy, jeśli leczenie rozpocznie się natychmiast po pojawieniu się wysypek.

Dzieci

W leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej oraz w profilaktyce infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u dzieci z niedoborem odporności w wieku od 2 lat można stosować dawki jak u dorosłych. W leczeniu ospy wietrznej u dzieci w wieku od 6 lat przepisuje się 800 mg Zovirax 4 razy na dobę, dzieci w wieku od 2 do 6 lat mogą otrzymywać 400 mg Zovirax 4 razy na dobę. Czas trwania leczenia wynosi 5 dni.

Dawkę pojedynczą leku można dokładniej obliczyć na podstawie masy ciała dziecka jako 20 mg/kg masy ciała (nie przekraczając 800 mg) Zovirax 4 razy na dobę.

Nie ma specjalnych danych dotyczących stosowania Zovirax w profilaktyce (zapobieganiu nawrotom) infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej lub w leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u dzieci z prawidłową odpornością.

W leczeniu infekcji wywołanych wirusami herpes u noworodków i dzieci do 3 miesięcy życia stosuje się Zovirax, liofilizat do sporządzenia roztworu do wlewu.

Pacjenci w podeszłym wieku

Należy brać pod uwagę możliwość zaburzeń czynności nerek u pacjentów w podeszłym wieku, a dawkę leku należy odpowiednio dostosować (patrz Niewydolność nerek). Należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu u pacjentów w podeszłym wieku otrzymujących wysokie dawki Zovirax.

Niewydolność nerek

Zovirax należy przepisywać z ostrożnością pacjentom z niewydolnością nerek. Należy utrzymywać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu.

W profilaktyce i leczeniu infekcji wywołanych wirusem opryszczki pospolitej u pacjentów z niewydolnością nerek zalecane dawki doustne nie prowadzą do nagromadzenia acyklowiru powyżej bezpiecznego poziomu ustalonego dla podania dożylnej. Jednak u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min) zaleca się ustalenie dawki 200 mg 2 razy na dobę w odstępach około 12 godzin.

W leczeniu infekcji wywołanych wirusem Varicella zoster (ospa wietrzna i opryszczka pospolita) u pacjentów z istotnie obniżoną odpornością w przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min) zaleca się ustalenie dawki 800 mg 2 razy na dobę w odstępach około 12-godzinnych, a u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny w zakresie 10–25 ml/min) – 800 mg 3 razy na dobę w odstępach około 8 godzin.

Dzieci.

Tabletki Zovirax stosuje się u dzieci od 2 roku życia.

Przedawkowanie.

Objawy.

Acyklowir jest jedynie częściowo wchłaniany z przewodu pokarmowego. Były przypadki przypadkowego przyjęcia doustnego przez pacjentów do 20 g acyklowiru bez wystąpienia efektu toksycznego. Przy przypadkowym wielokrotnym przedawkowaniu acyklowiru doustnie w ciągu kilku dni pojawiają się objawy gastroenterologiczne (takie jak nudności i wymioty) oraz objawy neurologiczne (ból głowy i dezorientacja).

Przy przedawkowaniu acyklowiru dożylnej zwiększa się stężenie kreatyniny we krwi, azotu mocznika we krwi i w konsekwencji pojawia się niewydolność nerek. Objawami neurologicznymi przedawkowania mogą być dezorientacja, halucynacje, pobudzenie, drgawki i śpiączka.

Leczenie

Pacjenta należy dokładnie przebadać w celu wykrycia objawów zatrucia. Ponieważ stężenie acyklowiru we krwi skutecznie eliminuje się za pomocą hemodializy, należy ją stosować w przypadku przedawkowania.

Działania niepożądane.

Poniżej wymienione działania niepożądane sklasyfikowano według narządów i układów oraz częstości ich występowania. Kategorie częstości: bardzo często ≥ 1/10, często ≥ 1/100 i <1/10, rzadko ≥ 1/1000 i < 1/100, bardzo rzadko ≥ 1/10 000 i < 1/1000, bardzo rzadko < 1/10 000.

Krew i układ limfatyczny

Bardzo rzadko: anemia, trombocytopenia, leukopenia.

Układ odpornościowy

Rzadko: anafilaksja.

Zaburzenia psychiczne i układu nerwowego

Często: ból głowy, zawroty głowy.

Bardzo rzadko: pobudzenie, dezorientacja, drżenie, ataksja, dysartria, halucynacje, objawy psychotyczne, drgawki, senność, encefalopatia, śpiączka.

Wymienione powyżej reakcje neurologiczne są zazwyczaj odwracalne i pojawiają się głównie u pacjentów z niewydolnością nerek lub innymi czynnikami ryzyka (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności przed zastosowaniem”).

Układ oddechowy i narządy klatki piersiowej

Rzadko: duszność.

Układ pokarmowy

Często: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha.

Układ wątrobowo-komorowy

Rzadko: odwracalne podwyższenie stężenia bilirubiny i enzymów wątrobowych.

Bardzo rzadko: żółtaczka, zapalenie wątroby.

Skóra i tkanki podskórne

Często: świąd, wysypka (w tym podatność na działanie światła).

Rzadko: pokrzywka, rozproszona nadmierna utrata włosów. Ponieważ utrata włosów może być związana z wieloma chorobami i stosowanymi lekami, nie wykazano jednoznacznego związku z akycyklowirem.

Bardzo rzadko: obrzęk naczynioruchowy.

Pęcherz i układ moczowy

Rzadko: podwyższenie stężenia mocznika i kreatyniny we krwi.

Bardzo rzadko: ostra niewydolność nerek, ból nerek.

Ból nerek może być związany z niewydolnością nerek i krystalurią.

Zaburzenia ogólne

Często: osłabienie, gorączka.

Okres ważności.

5 lat.

Warunki przechowywania. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci. Przechowywać w suchym miejscu w temperaturze poniżej 25 °C.

Opakowanie. 5 tabletek w blistrze z poli(chlorku winylu), poli(chlorku winylidenu), papieru i folii aluminiowej zabezpieczonym przed otwarciem przez dzieci; 5 blisterów w pudełku kartonowym.

Kategoria dostępności. Na receptę.

Producent.

Glaxo Wellcome S.A. (Hiszpania)/Glaxo Wellcome S. A. (Spain).

Adres producenta i miejsce wykonywania działalności. Glaxo Wellcome S.A., Avda. de Extremadura, 3, Pol. Ind. Allendeduero, 09400 Aranda de Duero, Burgos, Hiszpania / Glaxo Wellcome S.A., Avda. de Extremadura, 3, Pol. Ind. Allendeduero, 09400 Aranda de Duero, Burgos, Spain.