EUFILINA-N 200

INSTRUKCJA stosowania leku Eufilina-N 200 (Euphyllinum-N 200)

Skład:

substancja czynna: theophylline;

1 ml roztworu zawiera 20 mg bezwodnej teofiliny w przeliczeniu na substancję o zawartości 100 %;

substancje pomocnicze: natrii acetas trihydricus; natrii hydroxidum; aqua pro injectione.

Postać farmaceutyczna. Roztwór do wstrzykiwań.

Główne właściwości fizykochemiczne: przejrzysta, bezbarwna lub lekko żółtawa ciecz.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Leki stosowane systemowo w chorobach obturacyjnych dróg oddechowych. Teofilina. Kod ATC R03D A04.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Eufilina-N 200 – środek przeciwbólowy i rozkurczowy z grupy metyloksantyn (pochodna puryny).

Mechanizm działania rozkurczowego oskrzeli wynika ze zdolności teofiliny do blokowania receptorów adenozynowych, nieselektywnej inhibicji enzymu fosfodiesterazy oraz zwiększenia w ten sposób stężenia cyklicznego 3’,5’-AMP (cAMP) w tkankach, hamowania transportu jonów wapnia przez „wolne” kanały błon komórkowych i zmniejszania ich uwalniania z wewnątrzkomórkowych zbiorników. Teofylina hamuje uwalnianie mediatorów zapalenia z komórek tucznych, zwiększa klarowność śluzowo-rzęskową, stymuluje skurcze przepony oraz poprawia funkcję mięśni oddechowych i międzyżebrowych.

Wykazuje wyraźny efekt rozkurczowy oskrzeli, wynikający z bezpośredniego rozluźnienia mięśni gładkich oskrzeli. Siła działania rozkurczowego oskrzeli zależy od stężenia teofiliny w osoczu krwi.

Normalizuje funkcję oddechową, sprzyja nasyceniu krwi tlenem i obniżeniu stężenia dwutlenku węgla; stymuluje ośrodek oddechowy. Wzmacnia wentylację płuc w warunkach hipokaliemii.

Hamuje agregację płytek krwi (hamuje czynnik aktywacji płytek krwi i prostaglandynę E2), zwiększa odporność erytrocytów na odkształcenie (poprawia właściwości reologiczne krwi), zmniejsza tworzenie się skrzeplin i normalizuje mikrokrążenie.

Wykazuje pobudzający wpływ na ośrodkowy układ nerwowy i czynność serca, zwiększa siłę i częstość skurczów serca, zwiększa przepływ krwi przez naczynia wieńcowe i zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen. Obniża napięcie naczyń krwionośnych (głównie naczyń mózgu, skóry i nerek). Zmniejsza opór naczyń płucnych, obniża ciśnienie w małym obiegu krążenia. Zwiększa przepływ krwi przez nerki, wykazuje umiarkowany efekt moczopędny. Rozszerza drogi żółciowe pozajelitowe.

Efekty terapeutyczne rozwijają się 5–15 minut po wstrzyknięciu dożylnym.

Farmakokinetyka.

Biodostępność – 80–100%. Wiązanie z białkami osocza krwi – 40–60%; u noworodków, a także u dorosłych z chorobami wątroby, wiązanie z białkami jest obniżone.

Przenika przez barierę krew-mózg i barierę łożyskową, do płynu mózgowo-rdzeniowego, śliny, wydzieliny oskrzeli i innych sekretów organizmu, do mleka matki. Metabolizowana w wątrobie (90%) przy udziale kilku izoenzymów cytochromu P450 (najważniejszy – CYP1A2). Głównymi metabolitami są kwas 1,3-dimetylopurynowy (wykazuje aktywność farmakologiczną, słabszą od teofiliny o 2–5 razy) oraz 3-metyloksantyna. Kofeina jest aktywnym metabolitem i powstaje w niewielkiej ilości, z wyjątkiem przedwczesnych noworodków i dzieci w wieku do 6 miesięcy, u których dochodzi do istotnego jej gromadzenia się w organizmie (z powodu dłuższego okresu półwydalenia). U dzieci od 6 roku życia i dorosłych zjawisko kumulacji kofeiny nie występuje.

Wydalana przez nerki w postaci metabolitów i w postaci niezmienionej (u dorosłych – 7–13% dawki, u dzieci – 50%).

Ze względu na duże indywidualne różnice w szybkości wątrobowego metabolizmu teofiliny, znaczną zmienność charakteryzują jej klirens, stężenie w osoczu krwi oraz okres półwydalenia. Szybkość metabolizmu teofiliny w wątrobie zależy od wieku, uzależnienia od palenia tytoniu, diety, chorób współistniejących oraz leczenia farmakologicznego stosowanego równolegle.

Okres półwydalenia (T1/2) u dorosłych pacjentów z astmą oskrzelową i praktycznie bez patologicznych zmian innych narządów i układów, którzy nie palą – 6–12 godzin, u palących – 4–5 godzin. T1/2 wydłuża się u pacjentów z alkoholizmem, niewydolnością serca, niewydolnością płucno-sercową, sercem płucnym, zaburzeniami funkcji wątroby i nerek, obrzękiem płuc, przewlekłym obturacyjnym zapaleniem oskrzeli, u pacjentów starszych.

Ogólny klirens jest obniżony u dzieci poniżej 1 roku życia, u chorych z ciężkim odwodnieniem, wyraźną niewydolnością oddechową, niewydolnością wątroby i serca, przy infekcjach wirusowych, u pacjentów powyżej 55 roku życia.

Optymalne stężenia terapeutyczne teofiliny w osoczu krwi wynoszą: dla osiągnięcia efektu rozkurczowego oskrzeli – 10–20 μg/ml, dla efektu pobudzającego na ośrodek oddechowy – 5–10 μg/ml. Przy niższych stężeniach działanie terapeutyczne jest słabe, przy wyższych – nie obserwuje się istotnego wzmocnienia działania terapeutycznego, natomiast istotnie wzrasta ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

Zespół obturacyjny oskrzelowy w przypadku astmy oskrzelowej, zapalenia oskrzeli, emfizematyki płuc, zaburzeń ze strony ośrodka oddechowego (nocne napadowe bezdechy), „serce płucne”.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość indywidualna na składniki leku, w tym na inne pochodne ksantyny (kofeina, pentoksyfilina, teobromina), obrzęk płuc, ciężka nadciśnienie tętnicze lub nadciśnienie, rozległy ateroskleroza naczyń, ostra niewydolność serca, ostry zawał mięśnia sercowego, dekompensowana przewlekła niewydolność serca, dławica piersiowa, tachykardia napadowa, ekstrasystolia, epilepsja, skłonność do napadów drgawek, jaskra, refluks żołądkowo-przełykowy, wrzody żołądka i dwunastnicy w okresie zaostrzenia, ciężka niewydolność wątroby i/lub nerek, niekontrolowany hipotyreoz, nadczynność tarczycy, tyreotoksykoza, sepsa, porfiria, krwawienia w wywiadzie, udar mózgu krwotoczny, krwawienie do siatkówki oka, stosowanie u dzieci jednocześnie z efedryną.

Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.

Podczas leczenia nie należy spożywać napojów alkoholowych, dużej ilości pokarmów i napojów zawierających metyloksantyny (kawa, herbata, kakao, czekolada, Coca-Cola), ani leków pokrewnych teofilinie (kofeina, teobromina, pentoksyfilina), ponieważ te substancje mogą nasilić działanie stymulujące teofiliny na ośrodkowy układ nerwowy.

Działanie teofiliny może być nasilone przy jednoczesnym stosowaniu fluikonazolu, metotreksatu, nizatydyny, allopurinolu, acyklowiru, karbimazolu, zafirlukastu, cyklotydyny, disulfiramu, fenylbutazonu, fluwoksaminy, fluorochinolonów, furosemidu, imipenemu, izoprenaliny, interferonu alfa, izoniazydu, antagonistów wapnia (werapamil, dyltiazem), linkomycyny, makrolidów, amiodaronu, mexiletyny, paracetamolu, pentoksyfiliny, doustnych środków antykoncepcyjnych, probenecydu, propafenonu, propranololu, ranitydyny, takryny, tiabendazolu, tiklopidyny, wiloaksazyny lub szczepionki przeciw grypie. U pacjentów przyjmujących równolegle teofilinę i jeden lub więcej z wymienionych wyżej leków należy kontrolować stężenie teofiliny w surowicy krwi i zmniejszyć dawkę, jeśli to konieczne. Należy unikać kombinacji teofiliny i fluwoksaminy. W przypadku niemożności uniknięcia tej kombinacji pacjenci powinni przyjmować połowę dawki teofiliny i dokładnie kontrolować stężenia plazmatyczne teofiliny.

Podczas jednoczesnego przyjmowania cyprofloksacyny dawkę teofiliny należy zmniejszyć o co najmniej 60%, a przy jednoczesnym przyjmowaniu enoksacyny – o 30%.

Efekt teofiliny może być osłabiony przy jednoczesnym przyjmowaniu leków przeciwpadaczkowych (np. fenytoina, karbamazepina, primidon), barbituranów (szczególnie fenobarbitalu i pentobarbitalu), aminoglutetydu, izoprotenerolu, wodorotlenku magnezu, moracyzyny, ryfampicyny, rytonawiru lub sulfanipirazonu. Efekt teofiliny może być również mniejszy u palaczy. U pacjentów przyjmujących równolegle teofilinę i jeden lub więcej z wymienionych wyżej leków należy kontrolować stężenie teofiliny we krwi i korygować dawkę.

Należy unikać jednoczesnego stosowania teofiliny z lekami roślinnego pochodzenia zawierającymi dziurawiec Hypericum perforatum.

Efedryna nasila działanie teofiliny.

Teofilina może nasilić działanie agonistów β-receptorów, diuretyków i rezerpiny. Teofilina może zmniejszyć skuteczność adenozyny, węglanu litu i antagonistów β-receptorów. Należy unikać równoległego stosowania teofiliny i antagonistów β-receptorów, ponieważ teofilina może utracić swoją skuteczność.

Z szczególną ostrożnością należy stosować kombinacje teofiliny z benzodiazepinami, halotanem i lomustynerem. Znieczulenie halotanem może wywołać poważne zaburzenia rytmu serca u pacjentów przyjmujących teofilinę.

Jednoczesne stosowanie teofiliny z ketaminą może obniżyć próg drgawkowy, a z doksapramem – spowodować pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego.

Podczas leczenia teofiliną może wystąpić hipokaliemia, szczególnie przy leczeniu skojarzonym z agonistami α-receptorów, diuretykami tiazydowymi, furosemidem, kortykosteroidami, a także przy hipoksemii; dlatego zaleca się okresowe sprawdzanie poziomu potasu w surowicy krwi.

Szczególne środki ostrożności.

Przed podaniem dożylnym roztwór należy podgrzać do temperatury ciała.

Z ostrożnością należy stosować w przypadku chorób układu sercowo-naczyniowego, wątroby, infekcji wirusowych, długotrwałej hipertermii, przerośnięcia prostaty, ciężkiej hipoksji, cukrzycy oraz u pacjentów powyżej 60. roku życia. Lek należy przepisywać z ostrożnością wyłącznie w przypadku nagłej potrzeby u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz u osób z wywiadem choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Należy unikać stosowania teofiliny u pacjentów z wywiadem stanów padaczkowych i rozważyć leczenie alternatywne. Szczególna ostrożność jest wymagana u pacjentów cierpiących na bezsenność.

Palenie tytoniu i spożycie alkoholu mogą prowadzić do zwiększenia klirensu teofiliny, co może skutkować zmniejszeniem jej działania terapeutycznego i koniecznością stosowania wyższych dawek.

Gorączka, niezależnie od przyczyny jej wystąpienia, może zmniejszyć szybkość wydalenia teofiliny.

Teofilina może wpływać na niektóre wyniki badań laboratoryjnych: zwiększać stężenie kwasów tłuszczowych i poziom katecholamin w moczu.

Ten lek zawiera 19,2 mg sodu w fiolce 5 ml, co odpowiada 0,95% rekomendowanego przez WHO maksymalnego dziennego spożycia sodu wynoszącego 2 g dla dorosłych.

Ten lek zawiera 38,2 mg sodu w fiolce 10 ml, co odpowiada 1,9% rekomendowanego przez WHO maksymalnego dziennego spożycia sodu wynoszącego 2 g dla dorosłych.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Lek jest przeciwwskazany w czasie ciąży. W razie konieczności stosowania leku należy przerwać karmienie piersią.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn.

Ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych (np. zawroty głowy i inne) u wrażliwych pacjentów, w czasie stosowania leku należy wstrzymać się od prowadzenia pojazdów oraz wykonywania innych czynności wymagających skupienia uwagi.

Sposób stosowania i dawki.

Dawkę leku należy dobrać indywidualnie, biorąc pod uwagę możliwość różnej szybkości podania.

Jeśli pacjent przyjmuje doustnie leki teofiliny, dawkę teofiliny do podania dożylnej należy zmniejszyć.

Podczas podawania leku pacjent powinien znajdować się w pozycji leżącej; lekarz powinien kontrolować ciśnienie tętnicze, częstość skurczów serca, częstość oddychania oraz ogólny stan chorego.

Roztwór należy przygotować bezpośrednio przed zastosowaniem: do podania dożylnego struśnicygowego dawkę jednorazową rozcieńczyć w 10–20 ml 0,9 % roztworu chlorku sodu; do podania dożylnego kroplowego dawkę jednorazową uprzednio rozcieńczyć w 100–150 ml 0,9 % roztworu chlorku sodu.

Podawanie dożylne struśnicykowe – powoli (przez nie mniej niż 5 minut), podawanie dożylne kroplowe – z szybkością 30–50 kropel na minutę.

Podczas podawania leku dawkę oblicza się według zawartości teofiliny w miligramach, biorąc pod uwagę, że 1 ml Eufilina-N 200 zawiera 20 mg teofiliny.

Dorosłym podaje się dożylne struśnicykowe w dawce dobowej 10 mg/kg masy ciała (średnio – 600–800 mg), podzielonej na 3 podania. U pacjentów z kachemią oraz u osób z niską początkową masą ciała dawkę dobową należy zmniejszyć do 400–500 mg, przy czym podczas pierwszego podania nie należy podawać więcej niż 200–250 mg. W przypadku wystąpienia przyspieszonego rytmu serca, zawrotów głowy lub nudności należy zmniejszyć szybkość podania lub przejść na podanie dożylne kroplowe.

Dzieciom w wieku od 14 lat: podaje się dożylne kroplowe w dawce 2–3 mg/kg masy ciała. Maksymalna dawka dobową dla dzieci w wieku od 14 lat – 3 mg/kg masy ciała.

Maksymalne dawki dobowe, które można stosować bez kontroli stężenia teofiliny w osoczu krwi: dzieci w wieku 3–9 lat – 24 mg/kg masy ciała, 9–12 lat – 20 mg/kg masy ciała, 12–16 lat – 18 mg/kg masy ciała, pacjenci w wieku powyżej 16 lat – 13 mg/kg masy ciała (lub 900 mg).

Najwyższe dawki dla dorosłych. Dożylnie: jednorazowa – 250 mg, dobową – 500 mg.

Najwyższe dawki dla dzieci. Dożylnie: jednorazowa – 3 mg/kg masy ciała.

Czas trwania leczenia zależy od ciężkości i przebiegu choroby, wrażliwości na lek i wynosi od kilku dni do dwóch tygodni (ale nie dłużej niż 14 dni).

Nie stosować u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek i/lub wątroby (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Dzieci.

Nie stosować leku do podania dożylnego dzieciom w wieku do 3 lat.

Dzieciom w wieku od 3 lat lek można stosować wskazaniami życiowymi, ale nie dłużej niż przez 14 dni.

Przedawkowanie.

Przy szybkim podaniu dożylnym możliwe są drgawki, arytmie, ciężka hipotensja, dławica piersiowa. Przy stężeniach teofiliny w osoczu krwi powyżej 20 mg/kg (110 µmol/l) obserwuje się nudności, wymioty (wielokrotne wymioty, czasem z krwią, mogą prowadzić do odwodnienia), biegunkę, pobudzenie, drżenie, nadciśnienie tętnicze, nadwentylację, nadkomorowe i komorowe arytmię, hipotensję tętniczą, śpiączkę, drgawki, zaburzenia metaboliczne (hipokaliemia, hiperkalcemia, hipofosfatemia, hiperurikemia, hiperglikemia, kwasica metaboliczna, alkalozę oddechową). Inne objawy toksyczne obejmują demencję, psychozę toksyczną, objawy ostrego zapalenia trzustki, rabdomiolizę z niewydolnością nerek.

Leczenie: zależy od nasilenia objawów i obejmuje odstawienie leku, korektę hemodynamiki, stymulację wydalenia teofiliny z organizmu (wymuszone moczowanie, hemoadsorpcję, plazmosorpcję, hemodializę, dializę otną), przepisanie środków objawowych, tlenoterapię, sztuczne wentylowanie płuc. W celu zahamowania drgawek stosuje się diazepan dożylne. Stosowanie barbituranów jest niewskazane. Należy unikać stosowania leków przeciwarytmicznych o działaniu prokonwulsyjnym, takich jak lidokaina, w przypadku arytmi komorowych ze względu na ryzyko nasilenia drgawek.

W celu zapewnienia skuteczności i bezpieczeństwa stężenie surowicy leku należy utrzymywać w granicach 10–15 mg/kg; przy braku możliwości oznaczenia stężenia teofiliny we krwi dawka dobową nie powinna przekraczać 10 mg/kg.

Niepożądane działania.

Ze strony układu nerwowego: zawroty głowy, ból głowy, niepokój, lęk, pobudzenie, drażliwość, zaburzenia snu, drżenie, napady padaczkowe, dezorientacja/utrata przytomności, bezsenność (szczególnie u dzieci), majaczenia, halucynacje, stan przedobrzuczkowy.

Ze strony przewodu pokarmowego: ból żołądka, nudności, wymioty, refluks żołądkowo-przełykowy, pieczenie w nadżołądku, nasilenie przebiegu choroby wrzodowej, stymulacja sekrecji kwasu żołądkowego, atonia jelit, biegunka; przy długotrwałym stosowaniu – zmniejszenie apetytu.

Zaburzenia metaboliczne: kwasica metaboliczna, hipokaliemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hiperglikemia, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej krwi, rabdomioliza.

Ze strony układu sercowo-naczyniowego: arytmię, uczucie przyspieszonego serca, tachykardię, obniżenie ciśnienia tętniczego, wstrząs, bóle serca, nasilenie napadów dławicy piersiowej, ekstrasystolie (komorowe, nadkomorowe), niewydolność serca, omdlenie (przy szybkim wstrzykiwaniu dożylnym).

Ze strony układu moczowego: zwiększenie diurezy (w wyniku zwiększenia filtracji kłębuszkowej), u pacjentów w podeszłym wieku – trudności w oddawaniu moczu (w wyniku rozluźnienia mięśnia detrusora).

Ze strony układu immunologicznego: reakcje alergiczne, w tym wysypka, swędzenie, pokrzywka, odłuszczeniowe zapalenie skóry, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny.

Reakcje w miejscu wstrzyknięcia: obrzęk, zaczerwienienie, ból, zgrubienie.

Ogólne zaburzenia: podwyższenie temperatury ciała, uczucie gorąca i zaczerwienienie twarzy, nasilone pocenie się, dreszcze, osłabienie, duszność.

Okres ważności.

3 lata.

Nie stosować leku po upływie okresu ważności podanego na opakowaniu.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Niezgodność.

Nie stosować w jednej strzykawce z innymi lekami do wstrzykiwań, z wyjątkiem 0,9 % roztworu chlorku sodu, ze względu na niezgodność farmaceutyczną. Leku nie można stosować z roztworami glukozy, fruktozy (lewulozy).

Należy uwzględnić wartość pH roztworów stosowanych razem z teofiliną: lek jest farmaceutycznie niezgodny z roztworami kwasów.

Opakowanie.

Po 5 ml lub 10 ml w ampułce. Po 5 lub 10 ampułek w opakowaniu.

Kategoria wydawania. Na receptę.

Producent. A.T. „Farmak”.

Adres producenta i miejsce prowadzenia działalności.

Ukraina, 04080, miasto Kijów, ul. Kirylowska 74.