ELIDEL®
UkrainaPreparat stosuje się w leczeniu łagodnego i umiarkowanego atopowego zapalenia skóry u pacjentów w wieku od 3 miesięcy. Stosuje się go, gdy stosowanie miejscowych kortykosteroidów jest niewskazane, niemożliwe lub niewystarczająco skuteczne, a także do nakładania na twarz i szyję.
Najczęściej zadawane pytania
Jak prawidłowo stosować Elidel®?
Krem należy nakładać cienką warstwą na zmienione chorobowo obszary skóry 2 razy na dobę i delikatnymi ruchami całkowicie wetrzeć. Leczenie należy rozpocząć przy pierwszych objawach choroby i przerwać po ustąpieniu objawów. W przypadku długotrwałej profilaktyki po nałożeniu kremu należy stosować środki zmiękczające.
Kto nie powinien stosować tego preparatu?
Elidel® nie jest zalecany do stosowania u pacjentów z dziedzicznym lub nabytym niedoborem odporności, u osób otrzymujących terapię immunosupresyjną, a także u pacjentów z zespołem Nethertona lub erytrodermią. Nie należy go nakładać na obszary z nowotworami złośliwymi lub przednowotworowymi, a także na skórę dotkniętą ostrymi infekcjami wirusowymi (np. opryszczką).
Jakie mogą wystąpić działania niepożądane Elidel®?
Najczęściej występują uczucie pieczenia, podrażnienia, świąd lub zaczerwienienie w miejscu aplikacji. Możliwe są również infekcje skóry (np. zapalenie mieszków włosowych), reakcje alergiczne lub zmiana koloru skóry. W rzadkich przypadkach obserwowano nietolerancję alkoholu (uderzenia gorąca, obrzęk, wysypka).
Czy można stosować preparat pod opatrunek?
Nie, nie zaleca się stosowania Elidel® pod opatrunkami okluzyjnymi.
Jak preparat wchodzi w interakcje z innymi środkami?
Pimecyrolimus można stosować jednocześnie z antybiotykami, lekami przeciwhistaminowymi i kortykosteroidami (doustnymi, donosowymi lub wziewnymi). Podczas leczenia należy unikać nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV (solarium, fototerapia). Nie zaleca się nakładania preparatu na miejsca, w których trwa szczepienie.
Czy można stosować krem w czasie ciąży lub karmienia piersią?
W czasie ciąży nie należy stosować Elidel®. Kobiety karmiące piersią powinny stosować go z ostrożnością i unikać nakładania na okolice piersi, aby dziecko przypadkowo nie przyjęło preparatu drogą doustną.
Ulotka informacyjna
INSTRUKCJA dotyczÄ cÄ stosowania leku ELIDEL® (ELIDEL®)
SkÅ ad:
substancja czynna: pimecrolimus;
1 g kremu zawiera 10 mg pimekrolimusu;
substancje pomocnicze: sodu hydroksyd, kwas cytrynowy bezwodny, alkohol benzylowy, sodu cytostearylosulfan, glicerydy jedno- i dwu- glicerydy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, glikol propylenowy, alkohol oleilowy, triglicerydy Å rodkowego Å aÅ cucha, woda oczyszczona.
PostaÄ leku. Krem do stosowania miejscowego.
GÅ ówne cechy fizykochemiczne: biaÅ owaty, jednorodny krem.
Grupa farmakoterapeutyczna. Å rodki dermatologiczne. Å rodki stosowane w Å wietle zapalenia atopowego, z wyjÄ tkkiem kortykosteroidów.
Kod ATC D11A H02.
Właściwości farmakologiczne.
Farmakodynamika.
Mechanizm działania
Pimekrolimus jest lipofilową pochodną przeciwzapalnej substancji ascomicyny należącej do grupy makrolaktamów oraz selektywnym inhibitorem powstawania i uwalniania cytokin będących mediatorami stanu zapalnego.
Pimekrolimus wiąże się w sposób wysoce specyficzny z makrofiliną-12 i hamuje zależną od wapnia fosfatazę – kalkyneurynę. W efekcie blokuje syntezę zapalnych cytokin w limfocytach T.
Działanie farmakodynamiczne
Wykazano silną aktywność przeciwzapalną pimekrolimusu w modelach zapalenia skóry u zwierząt po zastosowaniu miejscowym i ogólnym. W modelu alergicznego kontaktowego zapalenia skóry u świń pimekrolimus po zastosowaniu miejscowym był równie skuteczny jak silne kortykosteroidy. W przeciwieństwie do kortykosteroidów pimekrolimus nie powodował atrofii skóry u świń, ani nie wpływał na komórki Langerhansa w skórze myszy.
Pimekrolimus nie obniżał pierwotnej odpowiedzi immunologicznej i nie wpływał na węzły chłonne po zastosowaniu w związku z alergicznym kontaktowym zapaleniem skóry u myszy. Po zastosowaniu miejscowym pimekrolimus przenika w podobnym stopniu do skóry człowieka, jednak znacznie mniej głęboko niż kortykosteroidy, co wskazuje na bardzo niską zdolność pimekrolimusu do wchłaniania systemowego.
Działanie farmakologiczne pimekrolimusu jest zatem skórne, selektywne i różne od działania kortykosteroidów.
Skuteczność i bezpieczeństwo kliniczne
Profil skuteczności i bezpieczeństwa stosowania leku Elidel® oceniano w terapii ponad 2000 pacjentów, w tym dzieci w wieku ≥ 3 miesięcy oraz dorosłych, uczestniczących w badaniach fazy II i III. Ponad 1500 z tych pacjentów stosowało lek Elidel®, a ponad 500 – lek kontrolny, tj. albo podstawę leku Elidel®, albo miejscowe kortykosteroidy.
Leczenie krótkoterminowe
Dzieci w wieku 2–17 lat: przeprowadzono dwa sześciotygodniowe, placebo-kontrolowane badania, w których wzięło udział łącznie 403 pacjentów w wieku 2–17 lat. Pacjenci stosowali Elidel® dwa razy dziennie. Dane z obu badań zostały połączone.
Dzieci w wieku 3–23 miesiące: przeprowadzono podobne badanie z udziałem 186 pacjentów w wieku 3–23 miesiące.
Wyniki oceny skuteczności w tych trzech sześciotygodniowych badaniach oraz punkty końcowe przedstawiono w poniższej tabeli.
| Punkt końcowy |
Kryterium |
Dzieci w wieku 2–17 lat |
Dzieci w wieku 3–23 miesiące |
||||
| Elidel® 1 % (N = 267) |
Placebo (N = 136) |
poziom p |
Elidel® 1 % (N = 123) |
Placebo (N = 63) |
poziom p |
||
| OGD* |
Pełne lub prawie pełne wyleczenie1 |
34,8 % |
18,4 % |
< 0,001 |
54,5 % |
23,8 % |
< 0,001 |
| OGD* |
Polepszenie2 |
59,9 % |
33 % |
nie oceniano |
68 % |
40 % |
nie oceniano |
| Zwierzątka |
Brak lub niewielkie |
56,6 % |
33,8 % |
< 0,001 |
72,4 % |
33,3 % |
< 0,001 |
| IGSE° |
Ocena łączna (średni % zmiany)3 |
-43,6 |
-0,7 |
< 0,001 |
-61,8 |
+7,35 |
< 0,001 |
| IGSE° |
Głowa/szyja (średni % zmiany)3 |
-61,1 |
+0,6 |
< 0,001 |
-74,0 |
+31,48 |
< 0,001 |
| * Ogólna Ocena Dokonana przez Badacza (OGD). ° Indeks Obszaru i Stopnia Zaawansowania Egzemy (IGSE): średni % zmiany nasilenia objawów klinicznych (zawartość, infiltracja, ekscoriacje, likenifikacja) oraz obszar zaangażowania ciała. 1 Poziom p oparty na teście Cochrana – Mantela – Haenszela (CMH) z uwzględnieniem stratyfikacji według ośrodka. 2 Oznacza, że OGD była niższa niż przed rozpoczęciem uczestnictwa w badaniu. 3 Poziom p oparty na modelu analizy kowariancji (ANCOVA) wyników IGSE w dniu 43 z uwzględnieniem ośrodzia badawczego i rodzaju terapii jako czynników oraz wyniku IGSE na dzień 1 jako kowariatu. |
|||||||
W ciągu pierwszego tygodnia leczenia znaczące osłabienie świądu obserwowano u 44 % dzieci w wieku 2–17 lat oraz u 70 % dzieci w wieku 3–23 miesięcy.
Dorośli: Elidel® był mniej skuteczny niż 0,1 % betametazonu-17-walerianian w krótkoterminowej terapii (3 tygodnie) u dorosłych z umiarkowanym do ciężkiego zapaleniem skóry atopowego.
Długoterminowa terapia
Przeprowadzono dwa podwójnie ślepe badania dotyczące skuteczności długoterminowego leczenia zapalenia skóry atopowego, w których wzięło udział 713 dzieci w wieku 2–17 lat oraz 251 dzieci w wieku 3–23 miesięcy. Pacjenci stosowali Elidel® dwa razy dziennie. Dane z obu badań zostały połączone. Elidel® stosowano jako lek pierwszego wyboru.
Elidel® zaczynano stosować przy pierwszych objawach świądu i zaczerwienienia w celu zapobiegania nasileniu się objawów zapalenia skóry atopowego. Leczenie środkami kortykosteroidowymi o średniej mocy stosowanymi miejscowo rozpoczynano wyłącznie w przypadku nasilenia się choroby, niekontrolowanego przez lek Elidel®. Po rozpoczęciu leczenia kortykosteroidami z powodu nasilenia się objawów, dalsze stosowanie leku Elidel® przerywano. Pacjenci w grupie kontrolnej stosowali podłoże leku Elidel® w celu zachowania ślepego badania.
W obu badaniach stwierdzono istotne statystycznie zmniejszenie częstości nasilenia objawów (p < 0,001) przy stosowaniu 1 % kremu z pimekrolimus. Terapia 1 % kremem z pimekrolimus była bardziej skuteczna we wszystkich wtórnych kryteriach oceny (indeks powierzchni i nasilenia objawów egzemy, ogólna ocena badacza, ocena pacjenta). Kontrola świądu była zapewniona w ciągu jednego tygodnia przy stosowaniu 1 % kremu z pimekrolimus. Większa liczba pacjentów przyjmujących 1 % krem z pimekrolimus nie doświadczyła nasilenia objawów przez 6 miesięcy (dzieci w wieku 2–11 lat [61 % w grupie leku Elidel® w porównaniu do 34 % w grupie kontrolnej], dzieci w wieku 3–23 miesięcy [70 % w grupie leku Elidel® w porównaniu do 33 % w grupie kontrolnej]) oraz przez 12 miesięcy (dzieci w wieku 2–11 lat [51 % w grupie leku Elidel® w porównaniu do 28 % w grupie kontrolnej], dzieci w wieku 3–23 miesięcy [57 % w grupie leku Elidel® w porównaniu do 28 % w grupie kontrolnej]).
Elidel® zmniejsza potrzebę stosowania kortykosteroidów stosowanych miejscowo: większa liczba pacjentów przyjmujących 1 % krem z pimekrolimus nie wymagała kortykosteroidów przez 12 miesięcy (dzieci w wieku 2–11 lat [57 % w grupie leku Elidel® w porównaniu do 32 % w grupie kontrolnej], dzieci w wieku 3–23 miesięcy [64 % w grupie leku Elidel® w porównaniu do 35 % w grupie kontrolnej]). Skuteczność 1 % kremu z pimekrolimus nie zmieniała się w czasie.
Sześciomiesięczne randomizowane, podwójnie ślepe, placebo-kontrolowane badanie z taką samą metodologią przeprowadzono wśród 192 dorosłych z umiarkowanym do ciężkiego zapaleniem skóry atopowego. Środki kortykosteroidowe stosowane miejscowo były potrzebne w 14,2 ± 24,2 % dni 24-tygodniowego okresu terapii w grupie leku Elidel® oraz w 37,2 ± 34,6 % dni w grupie kontrolnej (p < 0,001). Ogółem u 50,0 % pacjentów stosujących 1 % krem z pimekrolimus nie wystąpiły nasilenia objawów w porównaniu do 24,0 % pacjentów zakwalifikowanych do grupy kontrolnej.
Jednoroczne podwójnie ślepe badanie wśród dorosłych z umiarkowanym do ciężkiego zapaleniem skóry atopowego przeprowadzono w celu porównania wyników stosowania leku Elidel® oraz 0,1 % kremu z triamcinolonu acetonidem (do ciała i kończyn) oraz 1 % kremu z hydrocortyzonu acetonidem (do twarzy, szyi i miejsc kontaktu skóry). Zarówno 1 % krem z pimekrolimus, jak i kortykosteroidy stosowane miejscowo stosowano bez ograniczeń. Połowa pacjentów z grupy kontrolnej stosowała kortykosteroidy stosowane miejscowo przez ponad 95 % dni uczestnictwa w badaniu. Skuteczność 1 % kremu z pimekrolimus była niższa niż skuteczność 0,1 % kremu z triamcinolonu acetonidem (do ciała i kończyn) oraz 1 % kremu z hydrocortyzonu acetonidem (do twarzy, szyi i miejsc kontaktu skóry) w długoterminowej terapii (52 tygodnie) u dorosłych z umiarkowanym do ciężkiego zapaleniem skóry atopowego.
Bezpieczeństwo przy długoterminowym stosowaniu
Przeprowadzono 5-letnie, otwarte, randomizowane badanie z aktywnym lekiem kontrolnym wśród 2418 dzieci w wieku od 3 do mniej niż 12 miesięcy na moment włączenia do badania z zapaleniem skóry atopowego (ZSA) o lekkim do umiarkowanym nasileniu. Głównym celem była ocena bezpieczeństwa pod kątem niepożądanych zdarzeń (NZ), a także wpływu terapii na rozwój układu odpornościowego i tempo wzrostu. Dzieci w wieku 3–23 miesięcy zostały randomizowane do grupy leku Elidel® (n = 1 205; krótkoterminowe stosowanie miejscowych kortykosteroidów (MK) w przypadku nasilenia choroby) lub do grupy miejscowych kortykosteroidów o niskiej/umiarkowanej mocy (MK; n = 1 213).
Elidel® był dobrze tolerowany przez pacjentów z ZSA o lekkim do umiarkowanym nasileniu w wieku od 3 do 12 miesięcy na początek badania. Profil i częstość niepożądanych zdarzeń były podobne w obu grupach terapeutycznych. Nie stwierdzono pogorszenia ogólnych ocen odporności u pacjentów z ZSA leczonych 1 % kremem z pimekrolimus lub MK; obserwowano normalny rozwój odpowiedzi immunologicznej, a szczepienia z wykorzystaniem antygenów szczepionkowych były skuteczne. Nie stwierdzono istotnych różnic w tempie wzrostu.
Badania specjalistyczne
W badaniach tolerancji wykazano, że Elidel® nie wywołuje uczulenia kontaktowego, nie wykazuje działania fototoksycznego ani fotosensybilizującego oraz nie powoduje kumulacyjnego podrażnienia.
Potencjał atrofogenny przy terapeutycznym stosowaniu leku Elidel® oceniano w porównaniu ze środkami kortykosteroidowymi o średniej i wysokiej mocy stosowanymi miejscowo (betametazon-17-walerianian, 0,1 % krem, triamcinolonu acetonid, 0,1 % krem) oraz podłożem kremu w czterotygodniowym badaniu, w którym wzięło udział 16 zdrowych ochotników. Oba kortykosteroidy stosowane miejscowo powodowały istotne zmniejszenie grubości skóry, mierzonej metodą ekoograficzną, w porównaniu do 1 % kremu z pimekrolimus oraz podłoża kremu, które nie powodowały zmniejszenia grubości skóry.
Dzieci
Wyniki odpowiednich badań przeprowadzonych u dzieci w wieku 3–23 miesięcy oraz 2–17 lat szczegółowo opisano powyżej w sekcji „Farmakodynamika”.
Farmakokinetyka.
Dane uzyskane u ludzi
Absorpcja przy stosowaniu u dorosłych
Pokaźniki absorpcji systemowej pimekrolimusu badano u 12 dorosłych z zapaleniem skóry atopowego, którzy stosowali Elidel® dwa razy dziennie przez trzy tygodnie. Powierzchnia ciała (PPC) dotknięta chorobą wynosiła 15–59 %. W 77,5 % próbek stężenie pimekrolimusu we krwi było niższe niż 0,5 ng/ml, a w 99,8 % wszystkich próbek było niższe niż 1 ng/ml. Najwyższe stężenie pimekrolimusu we krwi wynosiło 1,4 ng/ml u jednego pacjenta.
U 40 dorosłych pacjentów stosujących Elidel® przez rok, z dotknięciem 14–62 % PPC przed rozpoczęciem terapii, w 98 % próbek stężenie pimekrolimusu we krwi było niższe niż 0,5 ng/ml. Maksymalne stężenie we krwi, 0,8 ng/ml, stwierdzono jedynie u dwóch pacjentów po sześciu tygodniach terapii. W ciągu 12 miesięcy terapii nie zaobserwowano wzrostu stężenia we krwi u żadnego pacjenta. U ośmiu dorosłych pacjentów z zapaleniem skóry atopowego, u których możliwe było ilościowe określenie poziomu AUC, wartości AUC(0-12 h) wynosiły 2,5–11,4 ng**·**h/ml.
Absorpcja przy stosowaniu u dzieci
Pokaźniki ekspozycji systemowej na pimekrolimus badano u 58 dzieci w wieku od 3 miesięcy do 14 lat, z których 41 pacjentów miało poniżej 2 lat. Dotknięta PPC wynosiła 10–92 %. Elidel® stosowano u tych dzieci dwa razy dziennie przez trzy tygodnie. Pięć (8,6 %) z 58 pacjentów otrzymywało terapię przez okres do jednego roku w razie potrzeby, przy czym wiek dwóch z tych pacjentów wynosił od ≥ 3 do ≤ 6 miesięcy, a trzech pozostałych – od > 6 do ≤ 12 miesięcy.
Stężenie pimekrolimusu we krwi było stale niskie niezależnie od powierzchni dotkniętej skóry ani długości terapii. Wskaźniki odpowiadały zakresowi ustalonemu dla dorosłych pacjentów.
W przybliżeniu w 67 % próbek stężenie pimekrolimusu we krwi było niższe niż 0,5 ng/ml, a w 93 % wszystkich próbek uzyskanych u dzieci w wieku 3–23 miesięcy – niższe niż 2 ng/ml.
U dzieci w grupie wiekowej ≥ 3 – ≤ 6 miesięcy w 31 % próbek krwi stężenie pimekrolimusu było niższe niż 0,5 ng/ml, a w 90 % próbek – niższe niż 2,0 ng/ml; najwyższe stężenie we krwi wynosiło 4,14 ng/ml w jednej próbce, ale istnieje podejrzenie zanieczyszczenia podczas nakłucia żyły.
U dzieci w grupie wiekowej > 6 – ≤ 12 miesięcy w 66 % próbek krwi stężenie pimekrolimusu było niższe niż 0,5 ng/ml, a w 90 % próbek – niższe niż 2,0 ng/ml; najwyższe stężenie we krwi wynosiło 2,6 ng/ml w jednej próbce.
U dzieci w grupie wiekowej > 12 – < 24 miesiące w 80 % próbek krwi stężenie pimekrolimusu było niższe niż 0,5 ng/ml, a w 97 % próbek – niższe niż 2,0 ng/ml; najwyższe stężenie pimekrolimusu we krwi u pacjentów tej grupy wiekowej wyniosło 2,0 ng/ml w jednej próbce.
U pięciu dzieci, które otrzymywały leczenie przez rok, z czego dwie miały wiek ≥ 3 – ≤ 6 miesięcy, a trzy pozostałe – od > 6 do ≤ 12 miesięcy, stężenie we krwi było stale niskie; maksymalne stężenie we krwi wyniosło 1,94 ng/ml w jednej próbce uzyskanej u dziecka w wieku ≥ 3 – ≤ 6 miesięcy. Nie zaobserwowano wzrostu stężenia we krwi w czasie u wszystkich pacjentów w ciągu 12 miesięcy terapii.
U dzieci w wieku 2–14 lat w 68 % próbek stężenie pimekrolimusu we krwi było niższe niż 0,5 ng/ml, a w 99 % wszystkich próbek – niższe niż 2,0 ng/ml; najwyższe stężenie we krwi, stwierdzone u jednego pacjenta, wyniosło 2,0 ng/ml.
U ośmiu dzieci w wieku 2–14 lat wartości AUC(0-12 h) wahały się w zakresie 5,4–18,8 ng**·**h/ml. Wartości AUC u pacjentów z dotknięciem < 40 % PPC przed rozpoczęciem leczenia były porównywalne z wartościami u pacjentów z dotknięciem ≥ 40 % PPC.
Maksymalna powierzchnia ciała poddawana leczeniu wynosiła 92 % w badaniach farmakologii klinicznej oraz do 100 % w badaniach fazy III.
Rozkład
Ze względu na selektywne działanie skórne przy zastosowaniu miejscowym zawartość pimekrolimusu we krwi jest bardzo niska. W związku z tym niemożliwe jest ocenienie metabolizmu pimekrolimusu przy zastosowaniu miejscowym.
Badania in vitro dotyczące wiązania z białkami osocza krwi wskazują, że 99,6 % pimekrolimusu w osoczu krwi wiąże się z białkami. Główna część pimekrolimusu w osoczu krwi wiąże się z różnymi lipoproteinami.
Biologiczna transformacja
Po jednorazowym doustnym podaniu oznakowanego radioaktywnie pimekrolimusu dorosłym pacjentom pimekrolimus w niezmienionej formie był głównym składnikiem powiązanym z substancją czynną we krwi; stwierdzono również wiele nieistotnych metabolitów o umiarkowanej polaryzacji, które przypuszczalnie są produktami O-dimetylowania i utlenienia. Nie obserwowano biotransformacji pimekrolimusu w skórze człowieka in vitro.
Wydalanie
Po doustnym podaniu radioaktywność powiązana z substancją czynną wydalała się głównie z kałem (78,4 %), a jedynie niewielka część (2,5 %) – z moczem. Łączne średnie wydalanie radioaktywności wyniosło 80,9 %. Nie wykryto niezmienionej substancji w moczu, a mniej niż 1 % radioaktywności w kale było spowodowane niezmienionym pimekrolimusem.
Charakterystyka kliniczna.
Wskazania. Leczenie pacjentów w wieku od 3 miesięcy z łagodnym i umiarkowanym zapaleniem atopicznym skóry, gdy leczenie miejscowymi kortykosteroidami jest niepożądane lub niemożliwe. Może to dotyczyć:
- nietolerancji miejscowych kortykosteroidów;
- niewystarczającego efektu działania miejscowych kortykosteroidów;
- potrzeby stosowania na twarzy i szyi, gdzie długotrwałe okresowe stosowanie kortykosteroidów może być nieuzasadnione.
Przeciwwskazania. Podwyższona wrażliwość na pimekrolimus, inne makrolaktymy lub inne składniki leku.
Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji.
Interakcje pimekrolimusu z innymi lekami nie były systematycznie oceniane. Pimekrolimus jest metabolizowany wyłącznie przez CYP4503A4. Ze względu na minimalny poziom wchłaniania Elidel®*, jego interakcje z lekami stosowanymi ogólnie są mało prawdopodobne.
Dane te wskazują, że pimekrolimus można stosować jednocześnie z antybiotykami, lekami przeciwko alergii (antyhistaminikami) oraz kortykosteroidami (doustnymi, donosowymi lub do inhalacji).
Ze względu na minimalny poziom wchłaniania Elidel®* jego systemowe oddziaływanie podczas szczepień jest mało prawdopodobne. Pacjentom z rozległymi lub uogólnionymi postaciami choroby zaleca się przeprowadzanie szczepień w okresach, gdy nie stosuje się leczenia.
Stosowanie pimekrolimusu w miejscach szczepień, dopóki utrzymują się reakcje miejscowe, nie było badane i dlatego nie jest zalecane. Przeprowadzono 5-letnie badanie z udziałem dzieci z łagodnym i umiarkowanym zapaleniem atopicznym skóry, w wieku od 3 miesięcy do mniej niż 12 miesięcy w momencie włączenia do badania. U pacjentów z zapaleniem atopicznym, którzy otrzymywali krem Elidel® lub miejscowe kortykosteroidy, obserwowano normalne osiągnięcie odpowiedzi immunologicznej i rozwój skutecznej immunizacji przeciwko antygenom szczepionki.
Brak danych dotyczących jednoczesnego stosowania środków immunosupresyjnych stosowanych w zapaleniu atopicznym, takich jak promieniowanie ultrafioletowe typu B i A, terapia PUVA (psoraleny i napromienienie ultrafioletem typu A), azatiopryna i cyklosporyna A.
W badaniach na zwierzętach pimekrolimus nie wykazywał fotokancerogennego potencjału. Jednakże, ponieważ wpływ na człowieka jest nieznany, należy unikać nadmiernego napromieniania skóry promieniami ultrafioletowymi (w tym korzystania z solarium, terapii promieniowaniem ultrafioletowym typu B i A oraz terapii PUVA) podczas leczenia pimekrolimusem.
Obserwowano rzadkie przypadki zaczerwienienia, wysypek, uczucia pieczenia, swędzenia lub obrzęku bezpośrednio po spożyciu alkoholu u pacjentów stosujących krem z pimekrolimusem (patrz sekcja „Efekty uboczne”).
Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania.
Nie zaleca się stosowania kremu z pimekrolimusem u pacjentów z wrodzonym lub nabytym niedoborem odporności ani u pacjentów otrzymujących leczenie lekami immunosupresyjnymi.
Nieznany jest długotrwały wpływ na miejscową odpowiedź immunologiczną skóry oraz częstość występowania nowotworów skóry. Pimekrolimus nie powinien być stosowany na potencjalnie nowotworowe zmiany ani na obszary skóry dotknięte stanami przednowotworowymi.
Nie należy stosować pimekrolimusu na obszary skóry dotknięte ostrymi infekcjami wirusowymi (pierwotne opryszczki, ospy wietrznej).
Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania Elidelu® nie były oceniane w leczeniu klinicznie zainfekowanych postaci zapalenia skóry atopowego. Przed rozpoczęciem leczenia Elidel® obszary skóry dotknięte infekcją należy wyleczyć.
Ponieważ pacjenci z zapaleniem skóry atopowym są skłonni do powstawania powierzchownych infekcji skóry, w tym do ekcemy herpetycznej (ekcemy herpetiformis Kaposi), leczenie pimekrolimusem może zwiększać ryzyko infekcji wirusem opryszczki pospolitej lub rozwoju ekcemy herpetycznej. W takim przypadku leczenie Elidel® należy przerwać do ustąpienia infekcji wirusowej.
Pacjenci z ostrym zapaleniem skóry atopowym mają zwiększone ryzyko rozwoju bakteryjnych infekcji skóry (impetigo) podczas leczenia pimekrolimusem.
Stosowanie Elidelu® może powodować niewielkie, przemijające reakcje w miejscu aplikacji, takie jak uczucie ciepła i/lub pieczenia (patrz dział «Efekty niepożądane»). Pacjenci powinni poinformować lekarza, jeśli reakcje w miejscu aplikacji są zbyt nasilone.
Należy unikać kontaktu leku z oczami i błonami śluzowymi. W przypadku przypadkowego dostania się leku na te obszary, należy go dokładnie wytarć i/lub spłukać wodą.
Lekarz powinien zalecić pacjentowi odpowiednie środki ochrony przed promieniowaniem słonecznym, takie jak ograniczenie czasu przebywania na słońcu, stosowanie środków ochronnych i zakrywanie skóry odzieżą (patrz dział «Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji»).
Elidel® zawiera substancję czynną pimekrolimus – inhibitor kalcyneuryny. U pacjentów po przeszczepach oraz po długotrwałym stosowaniu immunosupresorów w leczeniu systemowym, stosowanie inhibitorów kalcyneuryny wiązane jest ze zwiększonym ryzykiem rozwoju chłoniaków i nowotworów skóry.
Zgłaszano również przypadki wystąpienia nowotworów, w tym nowotworów skóry oraz innych postaci chłoniaków i nowotworów skóry, u pacjentów stosujących krem z pimekrolimusem (patrz dział «Efekty niepożądane»). Jednak u pacjentów z zapaleniem skóry atopowym leczonych Elidel® nie stwierdzono istotnych stężeń pimekrolimusu we krwi.
W badaniach klinicznych zgłoszono 14/1544 (0,9%) przypadków limfadenopatii podczas stosowania kremu Elidel®, 10 mg/g (patrz dział «Efekty niepożądane»). Przypadki limfadenopatii były zazwyczaj związane z infekcjami i ustępowały po odpowiednim leczeniu antybiotykami. W większości z tych 14 przypadków limfadenopatia miała jasną etiologię i, jak wspomniano powyżej, ustępowała. U pacjentów stosujących krem Elidel®, 10 mg/g, u których rozwija się limfadenopatia, należy zbadać jej przyczynę. W przypadku braku jasnej etiologii limfadenopatii lub przy obecności ostrego zakażenia wirusem Epsteina-Barra (mononukleoza zakaźna) leczenie pimekrolimusem należy przerwać. Pacjenci, u których rozwija się limfadenopatia, powinni być poddani obserwacji, aby upewnić się, że limfadenopatia ustępuje.
Grupy pacjentów z potencjalnie zwiększonym ryzykiem wpływu systemowego. Badania stosowania Elidel® u pacjentów z zespołem Nethertona nie były prowadzone. Ze względu na możliwość zwiększonej absorpcji systemowej pimekrolimusu nie zaleca się stosowania Elidel® u pacjentów z zespołem Nethertona.
Ponieważ bezpieczeństwo stosowania pimekrolimusu u pacjentów z eritrodermią nie było oceniane, stosowanie Elidel® w tej grupie pacjentów nie jest zalecane.
Nie prowadzono badań dotyczących stosowania Elidel® pod opatrunkiem okluzyjnym. Nie zaleca się stosowania leku pod opatrunkiem okluzyjnym.
U pacjentów z ostrymi stanami zapalnymi skóry i/lub jej uszkodzeniem stężenie systemowe może być wyższe.
Elidel® zawiera alkohol cetylowy i stearylowy, które mogą powodować miejscowe reakcje skórne (np. kontaktowe zapalenie skóry). Elidel® zawiera również 10 mg alkoholu benzylowego w 1 g kremu, co może powodować reakcje alergiczne oraz łagodne miejscowe podrażnienie. Elidel® zawiera ponadto 50 mg glikolu propylenowego (E 1520) w 1 g kremu, co może powodować podrażnienie skóry.
Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią. Brakuje wystarczających danych dotyczących stosowania pimekrolimusu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach po zastosowaniu miejscowym pimekrolimusu nie wykazały bezpośredniego lub pośredniego negatywnego wpływu na rozwój embrionalny/płodowy. Badania na zwierzętach po doustnym podaniu pimekrolimusu wykazały toksyczność rozrodczą.
Ze względu na minimalny poziom absorpcji pimekrolimusu po zastosowaniu miejscowym, ryzyko dla człowieka uważa się za niewielkie. Jednak pimekrolimus nie powinien być stosowany w czasie ciąży.
Badania na zwierzętach po zastosowaniu miejscowym nie były prowadzone, a stosowanie pimekrolimusu u kobiet karmiących piersią nie było badane. Nie wiadomo, czy pimekrolimus wydzielany jest z mlekiem matki po zastosowaniu miejscowym. Jednak ze względu na minimalny poziom absorpcji pimekrolimusu po jego miejscowym zastosowaniu, ryzyko dla człowieka uważa się za niewielkie.
Elidel® należy stosować z ostrożnością u kobiet karmiących piersią.
Kobiety karmiące piersią mogą stosować Elidel®, jednak nie powinny aplikować go na obszar piersi, aby uniknąć przypadkowego dostania się leku do ust noworodków.
Nie ma danych klinicznych dotyczących wpływu kremu Elidel® na płodność kobiet ani mężczyzn.
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń. Nie stwierdzono wpływu Elidel® na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń.
Sposób stosowania i dawki.
Leczenie Elidel® należy rozpoczynać pod kontrolą lekarza posiadającego doświadczenie w diagnozowaniu i leczeniu zapalenia skóry atopowego.
Elidel® można stosować krótkoterminowo w celu leczenia objawów i objawów zapalenia skóry atopowego oraz okresowo przez dłuższy czas w celu zapobiegania nawrotom choroby.
Leczenie należy rozpocząć przy pojawieniu się pierwszych objawów i objawów zapalenia skóry atopowego. Elidel® należy nakładać wyłącznie na obszary skóry dotknięte zapaleniem skóry atopowym. Pimekrolimus należy stosować przez jak najkrótszy możliwy okres czasu w trakcie nasilenia choroby. Pacjent lub osoba opiekująca się pacjentem powinna przerwać stosowanie pimekrolimusu po zniknięciu objawów lub objawów choroby. Leczenie powinno być okresowe i krótkotrwałe.
Jeśli po 6 tygodniach nie stwierdza się poprawy lub stan pacjenta się pogarsza, leczenie należy przerwać. Wówczas należy ponownie ocenić rozpoznanie zapalenia skóry atopowego oraz rozważyć dalsze działania terapeutyczne.
Dorośli. Cienką warstwę Elidel® należy nakładać na dotkniętą skórę 2 razy dziennie i delikatnie wmasować aż do całkowitego wchłonięcia. Każdy z dotkniętych obszarów należy leczyć pimekrolimusem aż do ustąpienia objawów choroby, po czym leczenie należy przerwać.
Elidel® można stosować na wszystkie obszary skóry, w tym głowę, twarz, szyję oraz miejsca dotknięte tzw. intertrigo (składki pachwinowe i okolice narządów płciowych), z wyjątkiem błon śluzowych. Elidel® nie należy stosować pod opatrunkami okluzyjnymi (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami oraz inne rodzaje oddziaływań”).
W przypadku długotrwałej terapii zapalenia skóry atopowego (egzemy) leczenie Elidel® należy rozpocząć przy pojawieniu się pierwszych objawów i objawów zapalenia skóry atopowego, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się i dalszemu nasileniu choroby. Elidel® należy stosować dwa razy dziennie. Natychmiast po zastosowaniu Elidel® należy stosować środki nawilżające.
Dzieci. Dawkowanie i sposób stosowania u dzieci w wieku od 3–23 miesięcy oraz 2–17 lat są takie same jak u dorosłych.
Pacjenci w podeszłym wieku. Przypadki zapalenia skóry atopowego (egzemy) u pacjentów w wieku powyżej 65 roku życia występują rzadko. Badania kliniczne dotyczące stosowania Elidel® nie obejmowały wystarczającej liczby pacjentów z tej grupy wiekowej, aby można było ustalić, czy ich odpowiedź na leczenie różni się od odpowiedzi młodszych pacjentów.
Dzieci. Stosować dzieciom od 3. miesiąca życia.
Przedawkowanie. Nie ma doniesień o przypadkach przedawkowania Elidel®.
Niepożądane działania.
Najczęstsze działania niepożądane to reakcje w miejscu aplikacji, o których informowano u około 19% pacjentów leczonych Elidel® oraz u 16% pacjentów w grupach kontrolnych. Reakcje te występowały zazwyczaj na początku leczenia, były łagodne/umiarkowane i krótkotrwałe.
Niepożądane efekty obserwowano podczas badań klinicznych z zastosowaniem kremu z pimekrolimusem 1% oraz są znane z doniesień spontanicznych.
Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania w kolejności malejącej: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100, < 1/10); rzadko (≥ 1/1000, < 1/100); niezbyt rzadko (≥ 1/10 000, < 1/1000); bardzo rzadko (< 1/10 000); nieznane (nie można oszacować na podstawie dostępnych danych).
| Infekcje i inwazje |
|
| Niekorzystnie |
brodawki zakaźne |
| Zaburzenia ze strony układu odpornościowego |
|
| Bardzo rzadko |
reakcje anafilaktyczne, w tym ciężkie postacie |
| Przemiana materii i zaburzenia żywienia |
|
| Rzadko |
nieprzewidywalność alkoholu (w większości przypadków uczucie przypływu krwi, wysypka, pieczenie, swędzenie lub obrzęk pojawiające się bezpośrednio po spożyciu alkoholu) |
| Zaburzenia ze strony skóry i tkanki podskórnej |
|
| Często |
infekcje skóry (folikulit) |
| Niekorzystnie |
grzybica, impetigo, opryszczka zwykła, opryszczka płaskiego, zapalenie skóry spowodowane wirusem opryszczki (ekcyma herpetyczne), brodawki skórne oraz pogorszenie stanu |
| Rzadko |
reakcje alergiczne, w tym wysypka, pokrzywka, obrzęk naczyniowy, zmiany koloru skóry (hipopigmentacja, hiperpigmentacja) |
| Zaburzenia ogólne oraz reakcje miejscowe |
|
| Bardzo często |
uczucie pieczenia w miejscu naniesienia kremu |
| Często |
reakcje w miejscu naniesienia (podrażnienie, swędzenie, zaczerwienienie) |
| Niekorzystnie |
reakcje w miejscu naniesienia (wysypka, ból, parestezje, łuszczenie, suchość, obrzęk) |
Okres po wycofaniu z rynku: u pacjentów stosujących krem z pimekrolimusem zgłaszano przypadki nowotworów złośliwych, w tym chłoniaków skóry i innych typów chłoniaków, a także raka skóry (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania”).
W okresie po wycofaniu z rynku oraz w badaniach klinicznych zgłaszano przypadki limfadenopatii, jednakże związek przyczynowo-skutkowy z leczeniem pimekrolimusem nie został ustalony (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania”).
Dzieci
Baza danych dotyczących bezpieczeństwa klinicznego dzieci w wieku od 3 miesięcy, które otrzymywały 1 % krem z pimekrolimusem, jest obszerna i zawiera dane dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa przez okres 5 lat. Profile bezpieczeństwa u dzieci w wieku 3–23 miesięcy oraz 2–17 lat były porównywalne pod względem charakteru i częstości występowania niepożądanych zdarzeń. Najczęstszymi reakcjami ubocznymi obserwowanymi w miejscu aplikacji były reakcje miejscowe.
Zgłaszanie reakcji niepożądanych po rejestracji produktu leczniczego ma istotne znaczenie. Umożliwia to monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka w przypadku stosowania tego produktu leczniczego. Osoby medyczne i farmaceutyczne, a także pacjenci lub ich ustawowe przedstawiciele powinni zgłaszać wszystkie przypadki podejrzewanych reakcji niepożądanych oraz braku skuteczności produktu leczniczego za pośrednictwem Automatycznego Systemu Informacyjnego do Nadzoru Farmakologicznego pod adresem: https://aisf.dec.gov.ua
Okres ważności. 2 lata.
Warunki przechowywania. Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci, w temperaturze nie przekraczającej 25 °C, nie zamrażać. Po otwarciu tubki, preparat należy zużyć w ciągu 12 miesięcy.
Opakowanie. Po 15, 30, 60 lub 100 g kremu do stosowania zewnętrznego 1 % w tubce, 1 tubka razem z instrukcją dla użytkownika w opakowaniu tekturowym.
Kategoria wydawania. Na receptę.
Producent.
MEDA Manufacturing.
Lokalizacja producenta i adres miejsca prowadzenia działalności.
Avenue JF Kennedy, 33700 Merignac, Francja / Avenue JF Kennedy, 33700 Merignac, France.
Oryginalne dane są dostępne w języku kraju producenta.
Źródło danych: Państwowy Rejestr Produktów Leczniczych Ukrainy
Ostatnia weryfikacja danych: 13 sierpnia 2026