TLEN MEDYCZNY GAZ

Skład:

substancja czynna: tlen;

udział objętościowy tlenu nie mniejszy niż 99,5%.

Postać leku. Gaz.

Główne właściwości fizykochemiczne: nietoksyczny, bezbarwny gaz bez zapachu i smaku; słabo rozpuszczalny w wodzie (w przybliżeniu 1:43). Gęstość gazowego tlenu medycznego przy normalnym ciśnieniu atmosferycznym i temperaturze 20 °C – 1,33 kg/m³; niepalny, nie wybuchowy gaz, jednak silny utleniacz, dlatego znacznie zwiększa skłonność innych materiałów do palenia się.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Gazy medyczne.

Kod ATC V03A N01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Tlen należy do grupy leków przeciwhipoksyjnych i antyoksydantów. Ma zdolność wiązania się z hemoglobiną krwi w płucach i w złożonym związku z hemem jest transportowany do komórek organizmu. Jest silnym utleniaczem i niezbędnym elementem przemian metabolicznych węglowodanów, białek i tłuszczów w materiał energetyczny zapewniający funkcjonowanie organizmu.

Farmakokinetyka.

W organizmie człowieka tlen dyfuunduje przez tkankę płucną do krwi, wiążąc się z hemoglobiną erytrocytów i częściowo rozpuszczając się w osoczu. Następnie następuje transport tlenu do tkanek organizmu, gdzie dyfuunduje on do płynu międzykomórkowego tkanek. Ostateczny etap oddychania – wykorzystanie tlenu w utlenianiu biologicznym i tworzenie energii w komórkach, a następnie poprzez szereg przemian wydalany jest przez płuca w postaci połączonej jako dwutlenek węgla (CO₂).

Dane kliniczne.

Wskazania.

Choroby towarzyszone hipoksją:

układu oddechowego:

• zapalenie płuc;
• obrzęk płuc;
• astma oskrzelowa;
• pneumosklerozę;

układu sercowo-naczyniowego:

• niewydolność serca;
• niewydolność wieńcowa.

Zatrucia :

• tlenkiem węgla;
• kwasem cyjanowodorowym;
• gazami duszącymi.

Stosuje się podczas znieczulenia ogólnego w połączeniu ze środkami do znieczynienia inhalacyjnego; w okresie pooperacyjnym.

Stosuje się do przygotowywania koktajli tlenowych, pian.

Przeciwwskazania.

W przypadku hiperbarycznej tlenoterapii przeciwwskazaniami są ostre choroby układu oddechowego, wywiad padaczkowych napadów, zaburzenia przewodnictwa trąbek słuchowych i kanałów łączących zatoki przynosowe, obecność przestrzeni pustych w płucach, obecność fistruli opłucnowo-oskrzelowych, ciężkie postacie nadciśnienia tętniczego, nowotwory, podwyższona indywidualna wrażliwość na tlen.

Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji.

Azotany, blokerzy receptora β-adrenergicznego, antagoniści jonów wapnia, środki nootropowe sprzyjają bardziej ekonomicznemu wykorzystaniu tlenu przez tkanki, jego lepszemu wykorzystaniu i tym samym zmniejszają hipoksję oraz zwiększają odporność organizmu na niedobór tlenu.

Szczególne wskazówki dotyczące stosowania.

Nie stosować kobietom w okresie menstruacji.

Zaleca się stosowanie z nawilżaczami.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Nie stosować w czasie ciąży dłużej niż 5 miesięcy.

Na czas stosowania leku należy przerwać karmienie piersią.

Wpływ na zdolność do prowadzenia pojazdów lub obsługiwanie maszyn.

Z uwagi na możliwość wystąpienia zawrotów głowy należy wstrzymać się od prowadzenia samochodu lub wykonywania pracy wymagającej zwiększonej uwagi i szybkiej reakcji.

Sposób stosowania i dawki.

W warunkach szpitalnych najczęściej stosuje się jako inhalacje przez specjalne maski z gumy lub mas plastikowych, podłączone bezpośrednio do stalowych butli zawierających tlen.

W praktyce ambulatoryjnej i w domu najczęściej stosuje się specjalne gumowe lub plastikowe pojemniki (poduszki) napełnione tlenem lub jego mieszaniną.

Do hiperbarycznej tlenoterapii, czyli podawania tlenu pod zwiększonym ciśnieniem, stosuje się specjalne wentylacyjne tzw. komory tlenowe, w których tlen dostaje się drogą inhalacyjną, jak i przez błony śluzowe i skórę.

Najczęściej stosuje się inhalacyjnie w postaci mieszaniny z powietrzem w stężeniu 40–60% w ilości 4–5 litrów na minutę. Stosuje się również mieszaninę o nazwie „karbogen”, składającą się z 95% tlenu i 5% dwutlenku węgla. Zwykle mieszaninę podaje się nawilżoną.

W przypadku tlenoterapii hiperbarycznej tlen podaje się pod ciśnieniem 1,2–2 atm. W celu terapeutycznym przeprowadza się 8–10 sesji.

Przygotowywanie koktajli tlenowych, pian – mieszanina tlenu z produktami spożywczymi, sokami, naparami ziół leczniczych.

Dzieci.

Lek stosuje się w praktyce pediatrycznej.

Przedawkowanie.

Objawy: przy przedawkowaniu możliwe są nudności, wymioty, drgawki.

Leczenie: terapia objawowa.

Działania niepożądane.

U niektórych pacjentów możliwe są indywidualne podwyższone wrażliwość na tlen i jego mieszaniny, zawroty głowy, nudności, zwiększona suchość błon śluzowych, ich podrażnienie, kaszel.

W razie wystąpienia jakichkolwiek niepożądanych zjawisk należy skontaktować się z lekarzem.

Okres ważności.

18 miesięcy.

Nie należy stosować leku po upływie okresu ważności wskazanego na opakowaniu.

Warunki przechowywania.

Butle z tlenem medycznym gaz należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla osób trzecich, chronionym przed bezpośrednim światłem słonecznym, w temperaturze nie wyższej niż +50 °C. Należy unikać kontaktu z otwartym ogniem i źródłami ciepła. Przechowywanie musi zapewniać brak zanieczyszczenia olejami i tłuszczami. Należy unikać upadków i uderzeń butli, umieszczania ich w tym samym pomieszczeniu z gazami palnymi oraz bliżej niż 5 m od źródeł otwartego ognia.

Tlen medyczny gaz z gazyfikatorów kriogenicznych należy przechowywać w instalacji tlenowej, należy unikać kontaktu z olejami, otwartym ogniem i źródłami ciepła.