ROZUWASTATYNA IC

Ukraina

Preparat stosuje się w celu leczenia podwyższonego poziomu cholesterolu (hipercholesterolemii) oraz trójglicerydów u dorosłych, młodzieży i dzieci powyżej 6. roku życia. Stosuje się go również w profilaktyce zaburzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka.

Nazwa handlowa ROZUWASTATYNA IC
Postać leku tabletki, powlekane filmem
Substancja czynna / Dawkowanie
Rodzaj recepty na receptę
Kod ATC
Numer rejestracyjny UA/15855/01/03
ROZUWASTATYNA IC tabletki, powlekane filmem

Najczęściej zadawane pytania

Jak prawidłowo przyjmować Rozuwastatyna IC?

Tabletki należy przyjmować doustnie raz na dobę, o dowolnej porze dnia, niezależnie od posiłków. Dawkowanie powinno być indywidualnie dobrane przez lekarza, w zależności od celu leczenia i reakcji organizmu. Przed rozpoczęciem przyjmowania leku ważne jest przestrzeganie specjalnej diety.

Jakie mogą wystąpić działania niepożądane po przyjęciu preparatu?

Najczęściej obserwuje się ból głowy, zawroty głowy, zaparcia, nudności, ból brzucha oraz ból mięśni (mialgia). Możliwe jest również podwyższenie poziomu cukru we krwi. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważne uszkodzenia mięśni (rabdomioliza), wątroby lub reakcje skórne zagrażające życiu.

Kto nie powinien przyjmować tego preparatu?

Preparat jest przeciwwskazany w przypadku nadwrażliwości na składniki, aktywnych chorób wątroby, ciężkich zaburzeń czynności nerek, miopatii, a także w trakcie ciąży i karmienia piersią. Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować skuteczne metody antykoncepcji.

Czy można przyjmować preparat razem z innymi lekami?

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z cyklosporyną, niektórymi lekami przeciwwirusowymi (inhibitorami proteazy), gemfibrozylem i kwasem fusydowym, ponieważ zwiększa to ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Możliwe są również interakcje z lekami zobojętniającymi kwas żołądkowy zawierającymi glin lub magnez oraz z niektórymi antybiotykami.

Co zrobić, jeśli podczas leczenia wystąpi ból mięśni?

Należy niezwłocznie poinformować lekarza o jakimkolwiek niewyjaśnionym bólu mięśniowym, osłabieniu lub skurczach, zwłaszcza jeśli towarzyszy im złe samopoczucie lub gorączka.

Ulotka informacyjna

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU ROZUWASTATYNA IC

Skład:

substancja czynna: rosuvastatin;

1 tabletka zawiera wapń rosuvastatynu 5,2 mg (przeliczono na rosuvastatynę 5 mg) lub wapń rosuvastatynu 10,4 mg (przeliczono na rosuvastatynę 10 mg), lub wapń rosuvastatynu 20,8 mg (przeliczono na rosuvastatynę 20 mg), lub wapń rosuvastatynu 41,6 mg (przeliczono na rosuvastatynę 40 mg);

substancje pomocnicze: MicroceLac® 100 (laktoza monohydrat, celuloza mikryształowa), wapń wodorofosforan dwuwodny, kroszpawidon, sodu wodorowęglan, stearyna magnezu, hipromeloza (hydroksypropylometyloceluloza), dwutlenek tytanu (E 171), triacetyna, polisorbat.

Postać leku. Tabletki powlekane.

Główne właściwości fizykochemiczne: tabletki o kształcie okrągłym, powierzchnia dwuwypukła, powlekane powłoką filmową, białe.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Leki hipolipidemiczne. Inhibitory HMG-CoA reduktazy. Rozuwastatyna. Kod ATC C10AA07.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Mechanizm działania

Rozuwastatyna jest selektywnym i konkurencyjnym inhibitorem HMG-CoA-reduktazy, enzymu decydującego o szybkości reakcji przekształcającej 3-hydroksy-3-metyloglutarylokoenzym A w mevalonat, prekursor cholesterolu. Głównym miejscem działania rozwastatyny jest wątroba, organ docelowy w redukcji poziomu cholesterolu.

Rozuwastatyna zwiększa liczbę receptorów lipoprotein o niskiej gęstości (LDL) na powierzchni komórek wątrobowych, zwiększając wychwyt i katabolizm LDL oraz hamując wątrobową syntezę lipoprotein o bardzo niskiej gęstości (VLDL), co prowadzi do zmniejszenia całkowitej liczby cząstek VLDL i LDL.

Skutki farmakodynamiczne

Rozuwastatyna obniża podwyższony poziom cholesterolu lipoprotein o niskiej gęstości (LDL-C), ogólnego cholesterolu i trójglicerydów (TG) oraz zwiększa poziom cholesterolu lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL-C). Ponadto zmniejsza stężenie apolipoproteiny B (apoB), cholesterolu niezwiązanego z lipoproteinami o wysokiej gęstości (non-HDL-C), LDL-C, TG-VLDL oraz zwiększa poziom apolipoproteiny A-I (apoA-I) (patrz tabela 1). Rozuwastatyna zmniejsza również stosunek LDL-C/HDL-C, całkowity cholesterol/HDL-C, non-HDL-C/HDL-C oraz apoB/apoA-I.

Tabela 1

Odpowiedź na dawkę u pacjentów z pierwotną hipercholesterolemia typu IIa i IIb

(skorygowana średnia procentowa zmiana w porównaniu z poziomem wyjściowym)

Dawka

N

Ch-LDL

Ch ogólny

Ch-HDL

Trójglicerydy

Ch-nieHDL

ApoB

ApoA-I

Placebo

13

-7

-5

3

-3

-7

-3

0

5

17

-45

-33

13

-35

-44

-38

4

10

17

-52

-36

14

-10

-48

-42

4

20

17

-55

-40

8

-23

-51

-46

5

40

18

-63

-46

10

-28

-60

-54

0

Efekt terapeutyczny osiągany jest w ciągu 1 tygodnia od rozpoczęcia terapii lekiem, 90 % maksymalnego efektu – po 2 tygodniach. Maksymalna odpowiedź terapeutyczna zazwyczaj osiągana jest po 4 tygodniach i utrzymuje się dalej.

Skuteczność i bezpieczeństwo kliniczne

Rozuwastatyna jest skuteczna w leczeniu dorosłych z hipercholesterolemią – z hipertriglicerydiemią lub bez – niezależnie od rasy, płci czy wieku, a także w leczeniu pacjentów z grup szczególnych, takich jak chorzy na cukrzycę lub pacjenci z hipercholesterolemią rodzinną.

Na podstawie połączonych danych z badań fazy III rozuwastatyna skutecznie obniżała poziom cholesterolu LDL u większości pacjentów z hipercholesterolemią typu IIa i IIb (średni początkowy poziom cholesterolu LDL około 4,8 mmol/l) do wartości docelowych ustalonych przez Europejskie Towarzystwo Aterosklerozy (EAS; 1998); u około 80 % pacjentów przyjmujących rozuwastatynę w dawce 10 mg osiągnięto docelowy poziom cholesterolu LDL według EAS (< 3 mmol/l).

W dużym badaniu z udziałem 435 pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, którzy przyjmowali rozuwastatynę w dawkach od 20 do 80 mg według schematu nasycenia dawkowego, zaobserwowano korzystny wpływ leku na parametry lipidowe i osiągnięcie poziomów docelowych przy stosowaniu wszystkich dawek. Po nasyceniu do dawki dobowej 40 mg (12 tygodni leczenia) poziom cholesterolu LDL obniżył się o 53 %. U 33 % pacjentów osiągnięto docelowy poziom cholesterolu LDL według EAS (< 3 mmol/l).

W otwartym badaniu z nasyceniem dawkowym odpowiedź na rozuwastatynę w dawkach 20–40 mg oceniano u 42 pacjentów (w tym 8 dzieci) z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną. W populacji ogólnej poziom cholesterolu LDL zmniejszył się średnio o 22 %.

W badaniach klinicznych z udziałem ograniczonej liczby pacjentów obserwowano efekt addytywny rozuwastatyny na obniżenie poziomu triglicerydów przy stosowaniu w połączeniu z fenofibratem oraz na podniesienie poziomu cholesterolu HDL przy stosowaniu w połączeniu z niacyną (kwas nikotynowy) (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

W wieloośrodkowym, podwójnie ślepych, kontrolowanym placebo badaniu klinicznym (METEOR) 984 pacjentów w wieku 45–70 lat z niskim ryzykiem choroby niedokrwiennej serca (określonym jako ryzyko według skali Framinghama < 10 % w ciągu 10 lat), ze średnią wartością cholesterolu LDL 4,0 mmol/l (154,5 mg/dl), ale z subkliniczną aterosklerozą [określoną jako zwiększenie grubości kompleksu intima-media tętnicy szyjnej (IMT)] zostało losowo przydzielonych do dwóch grup i przyjmowało raz dziennie albo rozuwastatynę w dawce 40 mg, albo placebo przez 2 lata. W porównaniu z placebo rozuwastatyna istotnie spowalniała postępowanie maksymalnej IMT w 12 punktach tętnicy szyjnej o -0,0145 mm/rok [95 % przedział ufności -0,0196, -0,0093; p < 0,0001]. Zmiana w porównaniu z wartością wyjściową wyniosła -0,0014 mm/rok [-0,12 %/rok (statystycznie nieistotne)] w grupie rozuwastatyny w porównaniu z postępem +0,0131 mm/rok [1,12 %/rok (p < 0,0001)] w grupie placebo. Bezpośredniej korelacji między zmniejszeniem IMT a zmniejszeniem ryzyka zaburzeń układu sercowo-naczyniowego nie wykazano. Do tego badania włączono pacjentów z niskim ryzykiem choroby niedokrwiennej serca, którzy nie są reprezentantami grupy docelowej stosowania rozuwastatyny w dawce 40 mg. Dawkę 40 mg należy stosować wyłącznie pacjentom z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem zaburzeń sercowo-naczyniowych (patrz sekcja „Sposób stosowania i dawki”).

W badaniu JUPITER (Justification for the Use of Statins in Primary Prevention: an Intervention Trial Evaluating Rosuvastatin) wpływ rozuwastatyny na częstość występowania istotnych aterosklerotycznych chorób układu sercowo-naczyniowego oceniano u 17 802 mężczyzn (≥ 50 lat) i kobiet (≥ 60 lat). Uczestnicy badania zostali losowo przydzieleni do dwóch grup i przyjmowali raz dziennie albo rozuwastatynę w dawce 20 mg (n = 8901), albo placebo (n = 8901) przez średnio 2 lata. Stężenie cholesterolu LDL zmniejszyło się o 45 % (p < 0,001) w grupie rozuwastatyny w porównaniu z grupą placebo.

Na podstawie analizy post-hoc danych podgrupy pacjentów z wysokim ryzykiem z wartością wyjściową > 20 % według skali Framinghama (1558 uczestników) zaobserwowano istotne zmniejszenie częstości złożonego punktu końcowego obejmującego śmierć z powodu zdarzeń sercowo-naczyniowych, udar i zawał mięśnia sercowego (p = 0,028) w grupie rozuwastatyny w porównaniu z grupą placebo. Bezwzględne zmniejszenie ryzyka wyrażone częstością zdarzeń wyniosło 8,8 przypadków na 1000 pacjentów-roku. Wskaźnik ogólnej śmiertelności pozostał niezmieniony w tej podgrupie wysokiego ryzyka (p = 0,193). Na podstawie analizy post-hoc danych podgrupy wysokiego ryzyka (9302 uczestnicy ogółem) z wartością wyjściową ≥ 5 % według skali SCORE (ekstrapolowanej w celu uwzględnienia danych uczestników powyżej 65 roku życia) zaobserwowano istotne zmniejszenie częstości złożonego punktu końcowego obejmującego śmierć z powodu zdarzeń sercowo-naczyniowych, udar i zawał mięśnia sercowego (p = 0,0003) w grupie rozuwastatyny w porównaniu z grupą placebo. Bezwzględne zmniejszenie ryzyka wyrażone częstością zdarzeń wyniosło 5,1 przypadku na 1000 pacjentów-roku. Wskaźnik ogólnej śmiertelności w tej podgrupie wysokiego ryzyka pozostał niezmieniony (p = 0,076).

W badaniu JUPITER 6,6 % uczestników grupy przyjmującej rozuwastatynę i 6,2 % uczestników grupy placebo przerwało stosowanie badanego leku z powodu działań niepożądanych. Najczęstsze działania niepożądane prowadzące do przerwania leczenia to mięśniaki (0,3 % w grupie rozuwastatyny, 0,2 % – placebo), ból brzucha (0,03 % w grupie rozuwastatyny, 0,02 % – placebo) i wysypka (0,02 % w grupie rozuwastatyny, 0,03 % – placebo). Najczęstsze działania niepożądane obserwowane w grupie rozuwastatyny z częstością większą lub równą tej w grupie placebo to infekcje dróg moczowych (8,7 % w grupie rozuwastatyny, 8,6 % – placebo), zapalenie nosa i gardła (7,6 % w grupie rozuwastatyny, 7,2 % – placebo), ból pleców (7,6 % w grupie rozuwastatyny, 6,9 % – placebo) i mięśniaki (7,6 % w grupie rozuwastatyny, 6,6 % – placebo).

Dzieci

W podwójnie ślepych, randomizowanych, wieloośrodkowych, kontrolowanych placebo 12-tygodniowych badaniach (n = 176; 97 uczestników męskich i 79 – żeńskich) z późniejszym 40-tygodniowym okresem (n = 173; 96 uczestników męskich i 77 – żeńskich) otwartego nasycenia dawkowego rozuwastatyny pacjenci w wieku 10–17 lat (II–V stadium rozwoju według Tanner, dziewczęta, u których menstruacje rozpoczęły się co najmniej rok wcześniej) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną przez 12 tygodni otrzymywali rozuwastatynę w dawce 5, 10 lub 20 mg na dobę albo placebo, po czym wszyscy uczestnicy przyjmowali rozuwastatynę codziennie przez 40 tygodni. Na początku badania około 30 % pacjentów miało 10–13 lat i około 17 %, 18 %, 40 % i 25 % znajdowało się odpowiednio na II, III, IV i V stadium rozwoju według Tanner. Poziom cholesterolu LDL zmniejszył się o 38,3 %, 44,6 % i 50,0 % odpowiednio w grupach przyjmujących rozuwastatynę w dawkach 5, 10 i 20 mg w porównaniu z 0,7 % w grupie placebo. Na końcu 40-tygodniowego okresu otwartego nasycenia dawkowego w celu osiągnięcia poziomu docelowego (maksymalna dawka wynosiła 20 mg raz dziennie) u 70 z 173 pacjentów (40,5 %) osiągnięto docelowy poziom cholesterolu LDL poniżej 2,8 mmol/l. Po 52 tygodniach badania nie zaobserwowano wpływu na wzrost, masę ciała, wskaźnik masy ciała (BMI) ani dojrzewanie płciowe (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”). To badanie (n = 176) nie nadaje się do porównywania rzadkich działań niepożądanych.

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania rozuwastatyny oceniano również w 2-letnim otwartym badaniu z celowym nasyceniem dawkowym u 198 dzieci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną w wieku od 6 do 17 lat (88 uczestników męskich i 110 – żeńskich, < II–V stadium rozwoju według Tanner). Początkowa dawka dla wszystkich pacjentów wynosiła 5 mg rozuwastatyny raz dziennie. Pacjentom w wieku od 6 do 9 lat (n = 64) dawkę nasyczano do maksymalnej dawki 10 mg raz dziennie, a pacjentom w wieku od 10 do 17 lat (n = 134) – do maksymalnej dawki 20 mg raz dziennie. Po 24 miesiącach leczenia rozuwastatyną średnie zmniejszenie od wartości wyjściowej cholesterolu LDL, określone metodą najmniejszych kwadratów, wyniosło -43 % (wartość wyjściowa: 236 mg/dl, miesiąc 24: 133 mg/dl). Dla każdej grupy wiekowej – od 6 do < 10 lat, od 10 do < 14 lat i od 14 do < 18 lat – średnie zmniejszenie od wartości wyjściowej cholesterolu LDL, określone metodą najmniejszych kwadratów, wyniosło odpowiednio -43 % (wartość wyjściowa: 234 mg/dl, miesiąc 24: 124 mg/dl), -45 % (wartość wyjściowa: 234 mg/dl, miesiąc 24: 124 mg/dl) i -35 % (wartość wyjściowa: 241 mg/dl, miesiąc 24: 153 mg/dl). Wynikiem stosowania rozuwastatyny w dawkach 5, 10 i 20 mg były również istotne statystycznie średnie zmiany następujących wtórnych zmiennych lipidowych i lipoproteinowych w porównaniu z wartościami wyjściowymi: cholesterol HDL, całkowity cholesterol, cholesterol nieHDL, cholesterol LDL/cholesterol HDL, całkowity cholesterol/cholesterol HDL, triglicerydy/cholesterol HDL, cholesterol nieHDL/cholesterol HDL, ApoB, ApoB/ApoA-I. Zmiany każdej z tych wartości wykazywały poprawę reakcji lipidowych i utrzymywały się przez 2 lata. Po 24 miesiącach leczenia nie zaobserwowano wpływu na wzrost, masę ciała, BMI ani dojrzewanie płciowe (patrz sekcja „Szczególne wskazania dotyczące stosowania”).

W randomizowanym, podwójnie ślepych, kontrolowanym placebo, wieloośrodkowym badaniu krzyżowym oceniano skuteczność stosowania rozuwastatyny w dawce 20 mg raz dziennie w porównaniu z placebo u 14 dzieci i nastolatków (w wieku od 6 do 17 lat) z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną. Badanie obejmowało aktywną 4-tygodniową fazę przygotowawczą z dietą, podczas której pacjenci przyjmowali rozuwastatynę w dawce 10 mg, fazę krzyżową składającą się z 6-tygodniowego okresu leczenia rozuwastatyną w dawce 20 mg z poprzedzającym lub następującym 6-tygodniowym leczeniem placebo oraz 12-tygodniową fazę utrzymującą, podczas której wszyscy pacjenci otrzymywali rozuwastatynę w dawce 20 mg. Pacjenci leczeni ezetymibem lub aferezą kontynuowali to leczenie przez cały okres badania. Zaobserwowano istotne statystycznie (p = 0,005) zmniejszenie poziomu cholesterolu LDL (22,3 %; 85,4 mg/dl, czyli 2,2 mmol/l) po 6 tygodniach leczenia rozuwastatyną w dawce 20 mg w porównaniu z placebo. Zaobserwowano istotne statystycznie zmniejszenie całkowitego cholesterolu (20,1 %, p = 0,003), cholesterolu nieHDL (22,9 %, p = 0,003) i ApoB (17,1 %, p = 0,024). Zaobserwowano również zmniejszenie poziomu triglicerydów, stosunku cholesterolu LDL/cholesterol HDL, całkowity cholesterol/cholesterol HDL, cholesterol nieHDL/cholesterol HDL oraz ApoB/ApoA-I po 6 tygodniach leczenia rozuwastatyną w dawce 20 mg w porównaniu z placebo. Zmniejszenie poziomu cholesterolu LDL po 6 tygodniach leczenia rozuwastatyną w dawce 20 mg z następującym 6-tygodniowym stosowaniem placebo utrzymywało się przez 12 tygodni ciągłej terapii. U jednego pacjenta zaobserwowano dalsze zmniejszenie poziomu cholesterolu LDL (8,0 %), całkowitego cholesterolu (6,7 %) i cholesterolu nieHDL (7,4 %) po 6 tygodniach leczenia z nasyceniem dawki do 40 mg. Podczas kontynuacji otwartej terapii rozuwastatyną w dawce 20 mg u 9 z tych pacjentów zmniejszenie poziomu cholesterolu LDL utrzymywało się w zakresie od -12,1 % do -21,3 % do 90 tygodni.

W otwartym badaniu z nasyceniem dawkowym u 7 ocenianych dzieci i nastolatków (w wieku od 8 do 17 lat) z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (patrz wyżej) procent zmniejszenia poziomu cholesterolu LDL (21,0 %), całkowitego cholesterolu (19,2 %) i cholesterolu nieHDL (21,0 %) od wartości wyjściowej po 6 tygodniach leczenia rozuwastatyną w dawce 20 mg odpowiadał temu, co zaobserwowano w wyżej wspomnianym badaniu u dzieci i nastolatków z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną.

Europejska Agencja Leków odmówiła obowiązku przedstawienia wyników badań stosowania rozuwastatyny we wszystkich podgrupach dzieci z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, pierwotną dyslipidemią mieszaną (kombinowaną) oraz w celu zapobiegania zaburzeniom układu sercowo-naczyniowego.

Farmakokinetyka.

Wchłanianie

Maksymalne stężenie rozuwastatyny w osoczu (Cmax) osiągane jest około 5 godzin po podaniu doustnym. Bezpośrednia biodostępność wynosi około 20 %.

Rozkład

Rozuwastatyna jest intensywnie wychwytywana przez wątrobę, która jest głównym miejscem syntezy cholesterolu i klirensu cholesterolu LDL. Objętość rozkładu rozuwastatyny wynosi około 134 l. Rozuwastatyna wiąże się z białkami osocza w około 90 %, głównie z albuminą.

Metabolizm

Rozuwastatyna podlega ograniczonemu metabolizmowi (około 10 %). Badania metabolizmu in vitro z wykorzystaniem hepatocytów ludzkich wskazują, że rozuwastatyna jest niespecyficznym substratem metabolizmu pośredniczonego przez enzymy cytochromu P450. Głównym zaangażowanym izoenzymem jest CYP2C9, mniejszą rolę odgrywają izoenzymy CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6. Głównymi zidentyfikowanymi metabolitami są N-demetylowy i laktonowy metabolit. N-demetylowy metabolit jest około 50 % mniej aktywny niż rozuwastatyna, metabolit laktonowy uznawany jest za klinicznie nieaktywny. Na rozuwastatynę przypada ponad 90 % aktywności krążącego inhibitora HMG-CoA-reduktazy.

Wydalanie

Około 90 % dawki rozuwastatyny wydawane jest w niezmienionej postaci z kałem (łącznie wchłonięta i nie wchłonięta substancja czynna), reszta wydawana jest z moczem (około 5 % – w niezmienionej postaci). Okres półtrwania wydalenia z osocza wynosi około 19 godzin i nie zwiększa się przy zwiększaniu dawki. Średnia geometryczna wartość klirensu osoczowego rozuwastatyny wynosi około 50 l/h (współczynnik zmienności – 21,7 %). Jak w przypadku innych inhibitorów HMG-CoA-reduktazy, wychwyt rozuwastatyny przez wątrobę odbywa się za pośrednictwem transportera błonowego OATP-C, który odgrywa ważną rolę w wątrobowej eliminacji rozuwastatyny.

Liniowość

Eksposycja systemowa na rozuwastatynę zwiększa się proporcjonalnie do dawki. Przy wielokrotnym codziennym podawaniu parametry farmakokinetyczne nie zmieniają się.

Grupy specjalne pacjentów

Wiek i płeć

Nie zaobserwowano klinicznie istotnego wpływu wieku lub płci na farmakokinetykę rozuwastatyny u dorosłych. Eksposycja na rozuwastatynę u dzieci i nastolatków z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną była podobna lub niższa w porównaniu z eksposycją u dorosłych pacjentów z dyslipidemią (patrz podsekcja „Dzieci” w tym rozdziale).

Rasa

Badania farmakokinetyki wykazały, że u pacjentów rasy mongolskiej (Japończycy, Chińczycy, Filipińczycy, Wietnamczycy i Koreańczycy) medianowe wartości pola pod krzywą „stężenie-czas” (AUC) i maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) są około dwukrotnie wyższe niż u przedstawicieli rasy europejskiej; u Indian medianowe wartości AUC i Cmax są podwyższone około 1,3-krotnie. Analiza farmakokinetyki populacyjnej nie wykazała klinicznie istotnej różnicy między pacjentami rasy europejskiej i czarnoskórej.

Niewydolność nerek

W badaniu z udziałem pacjentów z różnym stopniem zaburzeń funkcji nerek nie zaobserwowano zmian stężenia rozuwastatyny ani metabolitu N-demetylowego w osoczu u pacjentów z zaburzeniami lekkiego lub umiarkowanego stopnia. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min) stężenie rozuwastatyny w osoczu było 3 razy wyższe, a stężenie metabolitu N-demetylowego 9 razy wyższe niż u zdrowych ochotników. Równowagowe stężenia rozuwastatyny w osoczu u pacjentów poddawanych hemodializie były około 50 % wyższe niż u zdrowych ochotników.

Niewydolność wątroby

W badaniu z udziałem pacjentów z różnym stopniem zaburzeń funkcji wątroby nie wykazano objawów zwiększonej eksposycji na rozuwastatynę u pacjentów ocenianych na 7 lub mniej punktów według skali Childa-Pugha. Jednak u dwóch pacjentów z punktacją 8 i 9 według skali Childa-Pugha eksposycja systemowa na rozuwastatynę była co najmniej dwukrotnie wyższa niż u pacjentów z niższą punktacją. Brak doświadczenia w stosowaniu rozuwastatyny u pacjentów ocenianych na więcej niż 9 punktów według skali Childa-Pugha.

Polimorfizm genetyczny

Rozkład inhibitorów HMG-CoA-reduktazy, w tym rozuwastatyny, odbywa się za pośrednictwem białek transportowych OATP1B1 i BCRP. U pacjentów z polimorfizmem genetycznym SLCO1B1 (OATP1B1) i/lub ABCG2 (BCRP) istnieje ryzyko zwiększonej eksposycji na rozuwastatynę. Odrębne formy polimorfizmu SLCO1B1 c.521CC i ABCG2 c.421AA są skojarzone ze zwiększeniem eksposycji (AUC) rozuwastatyny w porównaniu z genotypami SLCO1B1 c.521TT lub ABCG2 c.421CC. Specjalne genotypowanie w praktyce klinicznej nie jest przewidziane, jednak pacjentom z takim polimorfizmem zaleca się stosowanie niższej dawki dobowej rozuwastatyny.

Dzieci

Dwa badania farmakokinetyki rozuwastatyny (w postaci tabletek) u dzieci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną w wieku od 10 do 17 lat lub od 6 do 17 lat (łącznie 214 pacjentów) wykazały, że eksposycja na rozuwastatynę u dzieci jest podobna lub niższa w porównaniu z eksposycją u dorosłych pacjentów. Eksposycja na rozuwastatynę była przewidywalna zgodnie z dawką i długością przyjmowania przez ponad 2 lata obserwacji.

Właściwości kliniczne.

Wskazania.

Leczenie hipercholesterolemii

Dorosłym, młodzieży oraz dzieciom od 6. roku życia z pierwotną hipercholesterolemią (typ IIa, w tym z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną) lub z dyslipidemią mieszaną (typ IIb) jako uzupełnienie diety, gdy stosowanie diety oraz inne metody nielikowe (np. aktywność fizyczna, redukcja masy ciała) są niewystarczające.

Dorosłym, młodzieży oraz dzieciom od 6. roku życia z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną jako uzupełnienie diety oraz innych leków obniżających stężenie lipidów (np. aferezy LDL) lub w przypadku, gdy takie leczenie jest niemożliwe.

Profilaktyka zaburzeń sercowo-naczyniowych

W celu zapobiegania poważnym zaburzeniom sercowo-naczyniowym u pacjentów, u których stwierdzono wysokie ryzyko wystąpienia pierwszego zdarzenia sercowo-naczyniowego (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”), jako uzupełnienie korygowania innych czynników ryzyka.

Przeciwwskazania.

Nadwrażliwość na rozuwastatynę lub którykolwiek z pozostałych składników leku.

Choroby wątroby w fazie aktywnej, w tym trwałe podwyższenie transaminaz osoczowych o nieustalonej etiologii oraz każde podwyższenie poziomu transaminaz osoczowych przekraczające 3-krotnie górny limit normy (GLN).

Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min).

Miopatia.

Jednoczesne stosowanie kombinacji sofosbuvir/velpatasvir/voxilaprevir (patrz sekcja „Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje oddziaływań”).

Jednoczesne stosowanie cyklosporyny.

Okres ciąży lub karmienia piersią.

Lek jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują odpowiednich środków antykoncepcyjnych.

Dawka 40 mg jest przeciwwskazana u pacjentów z predyspozycją do miopatii/ rabdomiolizy. Do czynników ryzyka należą:

  • umiarkowane zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny < 60 ml/min);
  • hipotyreozę;
  • osobisty lub rodzinny wywiad chorób mięśniowych dziedzicznych;
  • wywiad miotoksyczności podczas stosowania innych inhibitorów HMG-CoA reduktazy lub fibratów;
  • nadużywanie alkoholu;
  • sytuacje mogące prowadzić do zwiększenia stężenia rozuwastatyny w osoczu;
  • przynależność do rasy mongoloidalnej;
  • jednoczesne stosowanie fibratów (patrz sekcje „Właściwości farmakologiczne”, „Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje oddziaływań” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje oddziaływań.

Wpływ współlekujących leków na rozuwastatynę

Inhibitory białek transportujących

Rozuwastatyna jest substratem niektórych białek transportujących, w tym transporterów wychwytu wątrobowego OATP1B1 oraz transporterów efluksem BCRP. Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny z lekami, które hamują te białka transportujące, może prowadzić do zwiększenia stężenia rozuwastatyny w osoczu oraz do zwiększenia ryzyka miopatii (patrz sekcje „Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje oddziaływań” (tabela 2), „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności” oraz „Sposób stosowania i dawki”).

Cyklosporyna

Podczas jednoczesnego stosowania rozuwastatyny i cyklosporyny wartości AUC rozuwastatyny były średnio około 7-krotnie wyższe niż u zdrowych ochotników (patrz tabela 2). Rozuwastatyna jest przeciwwskazana u pacjentów, którzy jednocześnie przyjmują cyklosporynę (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny nie wpływało na stężenie cyklosporyny w osoczu.

Inhibitory proteazy

Choć dokładny mechanizm interakcji nie jest znany, jednoczesne stosowanie inhibitorów proteazy może istotnie zwiększać ekspozycję na rozuwastatynę (patrz tabela 2). Na przykład, w badaniu farmakokinetycznym jednoczesne podanie 10 mg rozuwastatyny i leku kombinowanego zawierającego dwa inhibitory proteazy (300 mg atazanawiru/100 mg rytonawiru) u zdrowych ochotników wiązało się ze wzrostem AUC i Cmax rozuwastatyny odpowiednio o około 3 i 7 razy. Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i niektórych kombinacji inhibitorów proteazy jest możliwe po dokładnym rozważeniu korekty dawki rozuwastatyny ze względu na oczekiwany wzrost ekspozycji (patrz sekcje „Współdziałanie z innymi lekami i inne rodzaje oddziaływań” (tabela 2), „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności” oraz „Sposób stosowania i dawki”).

Gemfibrozyl i inne leki obniżające stężenie lipidów

Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i gemfibrozylu prowadziło do wzrostu AUC i Cmax rozuwastatyny o około 2 razy (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Ze względu na dane z badań specjalistycznych nie przewiduje się farmakokinetycznie istotnej interakcji z fenofibratem, jednak możliwa jest interakcja farmakodynamiczna. Gemfibrozyl, fenofibrat, inne fibraty oraz dawki lipidotwórcze niacyny (kwasu nikotynowego) (≥ 1 g/dobę) zwiększają ryzyko miopatii przy jednoczesnym stosowaniu z inhibitorami HMG-CoA reduktazy, prawdopodobnie dlatego, że mogą powodować miopatię, gdy są stosowane samodzielnie. Dawka 40 mg jest przeciwwskazana przy jednoczesnym stosowaniu fibratów (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Takim pacjentom należy również rozpocząć terapię od dawki 5 mg.

Ezetymiba

Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny w dawce 10 mg i ezetymiby w dawce 10 mg u pacjentów z hipercholesterolemią prowadziło do wzrostu AUC rozuwastatyny o 1,2 razy (patrz tabela 2). Nie można wykluczyć interakcji farmakodynamicznej między rozuwastatyną a ezetymibą, która może prowadzić do niepożądanych działań (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Leki przeciwwskazowe

Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny z zawiesinami leków przeciwwskazowych zawierających wodorotlenek glinu i magnezu obniża stężenie rozuwastatyny w osoczu o około 50%. Ten efekt był mniej wyrażony, gdy leki przeciwwskazowe były stosowane 2 godziny po podaniu rozuwastatyny. Klinicznej istotności tej interakcji nie badano.

Erytromycyna

Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i erytromycyny obniża AUC rozuwastatyny o 20%, a Cmax – o 30%. Ta interakcja może wynikać z nasilonej perystaltyki jelit spowodowanej działaniem erytromycyny.

Enzymy cytochromu P450

Wyniki badań in vitro i in vivo wskazują, że rozuwastatyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów cytochromu P450. Ponadto rozuwastatyna jest niespecyficznym substratem tych izoenzymów. W związku z tym nie przewiduje się interakcji rozuwastatyny z innymi lekami wynikającej z metabolizmu zależnego od P450. Nie obserwowano klinicznie istotnych interakcji między rozuwastatyną a flukenazolem (inhibitorem CYP2C9 i CYP3A4) ani ketokonazolem (inhibitorem CYP2A6 i CYP3A4).

Tykagrelor

Tykagrelor może wpływać na wydalanie rozuwastatyny z moczem, zwiększając ryzyko jej kumulacji. Choć dokładny mechanizm nie jest znany, w niektórych przypadkach jednoczesne stosowanie tykagreloru i rozuwastatyny prowadziło do pogorszenia czynności nerek, podwyższenia poziomu kinazy kreatynowej (KK) oraz rozwoju rabdomiolizy.

Interakcje wymagające korekty dawki rozuwastatyny (patrz tabela 2)

W razie konieczności jednoczesnego stosowania rozuwastatyny z innymi lekami, które mogą zwiększać ekspozycję na rozuwastatynę, należy dostosować dawkę rozuwastatyny. Jeśli oczekuje się, że ekspozycja (AUC) rozuwastatyny wzrośnie około 2 lub więcej razy, należy rozpocząć stosowanie rozuwastatyny od dawki 5 mg raz dziennie. Maksymalną dobową dawkę rozuwastatyny należy dostosować w taki sposób, aby oczekiwana ekspozycja na rozuwastatynę nie przekraczała ekspozycji obserwowanej przy dawce 40 mg/dobę bez jednoczesnego stosowania leków oddziałujących; na przykład przy stosowaniu z gemfibrozylem dawka rozuwastatyny wynosi 20 mg (zwiększenie ekspozycji 1,9 razy), przy stosowaniu z kombinacją rytonawir/atazanawir – 10 mg (zwiększenie ekspozycji 3,1 razy). Jeśli lek zwiększa AUC rozuwastatyny mniej niż 2 razy, początkowej dawki rozuwastatyny nie trzeba obniżać, jednak należy zachować ostrożność przy zwiększaniu dawki rozuwastatyny powyżej 20 mg.

Tabela 2

Wpływ współlekujących leków na ekspozycję na rozuwastatynę

(AUC; w kolejności malejącej wartości) według opublikowanych danych badań klinicznych

Zwiększenie AUC rozuwastatyny 2 razy lub więcej niż 2 razy

Reżim dawkowania leku oddziałującego

Reżim dawkowania rozuwastatyny

Zmiany AUC rozuwastatyny*

Sofosbuwir/ welaptaswir/ woksylaprewir

(400 mg/100 mg/100 mg) + woksylaprewir (100 mg) 1 raz dziennie, 15 dni

10 mg, dawka pojedyncza

↑ 7,4 razy

Cyklosporyna od 75 mg 2 razy dziennie do 200 mg 2 razy dziennie, 6 miesięcy

10 mg 1 raz dziennie,

10 dni

↑ 7,1 razy

Darolutamid 600 mg 2 razy dziennie, 5 dni

5 mg, dawka pojedyncza

↑ 5,2 razy

Regorafenib 160 mg 1 raz dziennie, 14 dni

5 mg, dawka pojedyncza

↑ 3,8 razy

Atazanawir 300 mg/rytonawir 100 mg 1 raz dziennie, 8 dni

10 mg, dawka pojedyncza

↑ 3,1 razy

Welaptaswir 100 mg 1 raz dziennie

10 mg, dawka pojedyncza

↑ 2,7 razy

Ombitaswir 25 mg/paritaprewir 150 mg/

rytonawir 100 mg 1 raz dziennie/

dasabuwi 400 mg 2 razy dziennie, 14 dni

5 mg, dawka pojedyncza

↑ 2,6 razy

Teriflunomid

Dane nie są dostępne

↑ 2,5 razy

Grazoprewir 200 mg/elbaswir 50 mg 1 raz dziennie, 11 dni

10 mg, dawka pojedyncza

↑ 2,3 razy

Glekaprewir 400 mg/pibrantaswir 120 mg 1 raz dziennie, 7 dni

5 mg 1 raz dziennie, 7 dni

↑ 2,2 razy

Lopinawir 400 mg/rytonawir 100 mg 2 razy dziennie, 17 dni

20 mg 1 raz dziennie,

7 dni

↑ 2,1 razy

Kapmacynib 400 mg 2 razy dziennie

10 mg, dawka pojedyncza

↑ 2,1 razy

Klopidogrel 300 mg pojedyncza dawka ładunkowa, następnie 75 mg po 24 godzinach

20 mg, dawka pojedyncza

↑ 2,0 razy

Fostamacydyna 100 mg 2 razy dziennie

20 mg, dawka pojedyncza

↑ 2,0 razy

Febukostat 120 mg 1 raz dziennie

10 mg, dawka pojedyncza

↑ 1,9 razy

Gemfibrozyl 600 mg 2 razy dziennie, 7 dni

80 mg, dawka pojedyncza

↑ 1,9 razy

Zwiększenie AUC rozuwastatyny mniej niż 2 razy

Reżim dawkowania leku oddziałującego

Reżim dawkowania rozuwastatyny

Zmiany AUC rozuwastatyny*

Eltrombopag 75 mg 1 raz dziennie, 5 dni

10 mg, dawka pojedyncza

↑ 1,6 razy

Darunawir 600 mg/rytonawir 100 mg 2 razy dziennie, 7 dni

10 mg 1 raz dziennie,

7 dni

↑ 1,5 razy

Typrenawir 500 mg/rytonawir 200 mg 2 razy dziennie, 11 dni

10 mg, dawka pojedyncza

↑ 1,4 razy

Dronedaron 400 mg 2 razy dziennie

Dane nie są dostępne

↑ 1,4 razy

Itrakonazol 200 mg 1 raz dziennie, 5 dni

10 mg, dawka pojedyncza

↑ 1,4 razy **

Ezetymib 10 mg 1 raz dziennie, 14 dni

10 mg 1 raz dziennie,

14 dni

↑ 1,2 razy **

Zmniejszenie AUC rozuwastatyny

Reżim dawkowania leku oddziałującego

Reżim dawkowania rozuwastatyny

Zmiany AUC rozuwastatyny*

Erytromycyna 500 mg 4 razy dziennie, 7 dni

80 mg, dawka pojedyncza

↓ 20 %

Bajkałin 50 mg 3 razy dziennie, 14 dni

20 mg, dawka pojedyncza

↓ 47 %

* Dane przedstawione jako zmiana „x” razy to stosunek wyników przy stosowaniu rozuwastatyny w kombinacji do wyników przy stosowaniu rozuwastatyny oddzielnie. Dane przedstawione jako zmiana w procentach to różnica procentowa w odniesieniu do wartości przy stosowaniu rozuwastatyny oddzielnie.

Zwiększenie oznaczone znakiem „↑”, zmniejszenie – „↓”.

** Przeprowadzono kilka badań interakcji przy różnych dawkach rozuwastatyny; w tabeli 2 podano najbardziej istotne stosunki.

Następujące leki/kombinacje nie wykazywały klinicznie istotnego wpływu na AUC rozuwastatyny przy współstosowaniu: aleglitazar 0,3 mg, przez 7 dni; fenofibrat 67 mg trzy razy dziennie, przez 7 dni; fluconazol 200 mg raz dziennie, przez 11 dni; fosamprenawir 700 mg/rytonawir 100 mg dwa razy dziennie, przez 8 dni; ketokonazol 200 mg dwa razy dziennie, przez 7 dni; ryfampicyna 450 mg raz dziennie, przez 7 dni; silimarin 140 mg trzy razy dziennie, przez 5 dni.

Wpływ rozuwastatyny na współstosowane leki

Antagoniści witaminy K

Tak jak w przypadku innych inhibitorów HMG-CoA reduktazy, na początku terapii rozuwastatyną lub przy zwiększeniu jej dawki u pacjentów równocześnie przyjmujących antagoniści witaminy K (np. warfarynę lub inne doustne leki przeciwkrzepliwe z grupy kumaryn) możliwe jest wzrost Międzynarodowego Znormalizowanego Stosunku (INR). Przecenienie leczenia rozuwastatyną lub zmniejszenie jej dawki może prowadzić do obniżenia INR. W takich przypadkach zalecane jest odpowiednie monitorowanie INR.

Antykoncepcja doustna/terapia hormonalna zastępcza (THZ)

Współstosowanie rozuwastatyny i doustnych środków antykoncepcyjnych prowadziło do wzrostu AUC etynilostradiolu i norgestrelu odpowiednio o 26% i 34%. Takie wzrosty stężenia we krwi należy uwzględnić przy doborze dawki doustnych środków antykoncepcyjnych. Brak danych farmakokinetycznych dotyczących rozuwastatyny i leków stosowanych w terapii hormonalnej zastępczej przy ich współstosowaniu, dlatego nie można wykluczyć podobnego efektu przy stosowaniu tej kombinacji. Jednakże kombinacja ta była szeroko stosowana u kobiet w ramach badań klinicznych i była dobrze tolerowana.

Inne leki

Digoksyna

Na podstawie specjalistycznych badań nie przewiduje się klinicznie istotnej interakcji z digoksyną.

Kwas fusydowy

Nie przeprowadzono badań interakcji rozuwastatyny z kwasem fusydownym. Ryzyko rozwoju miopatii, w tym rabdomiolizy, może wzrosnąć przy współstosowaniu leków zawierających kwas fusydowy o działaniu ogólnoustrojowym z inhibitorami HMG-CoA reduktazy. Mechanizm tej interakcji (farmakodynamiczny lub farmakokinetyczny, lub oba jednocześnie) nie został jeszcze wyjaśniony. Zgłaszano przypadki rabdomiolizy (w tym zakończone śmiertelnie) u pacjentów otrzymujących tę kombinację leków. Jeśli konieczne jest zastosowanie leku zawierającego kwas fusydowy o działaniu ogólnoustrojowym, leczenie rozuwastatyną należy przerwać na cały okres leczenia kwasem fusydownym. Zobacz również sekcję „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności podczas stosowania”.

Dzieci

Badania interakcji prowadzono wyłącznie wśród dorosłych. Zakres interakcji u dzieci jest nieznany.

Szczególne wytyczne dotyczące stosowania.

Wpływ na nerki

Białkomocz pochodzenia kanalikowego, wykryty w badaniu paskiem testowym, obserwowano u pacjentów leczonych wyższymi dawkami rozuwastatyny, w szczególności 40 mg, i w większości przypadków był on tymczasowy lub przerywany. Białkomocz nie był zapowiedzią ostrej lub postępującej choroby nerek (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Częstość donoszenia o poważnych zjawiskach ze strony nerek w badaniach pozarejestrowych rozuwastatyny jest wyższa przy stosowaniu dawki 40 mg. U pacjentów przyjmujących rozuwastatynę w dawce 40 mg należy regularnie kontrolować funkcję nerek.

Wpływ na mięśnie szkieletowe

Zaburzenia ze strony mięśni szkieletowych, takie jak mialgia, miopatia i rzadko rabdomioliza, obserwowano u pacjentów przyjmujących rozuwastatynę w dowolnych dawkach, szczególnie powyżej 20 mg. Bardzo rzadko przypadki rabdomiolizy odnotowano przy stosowaniu ezetymibu w połączeniu z inhibitorami HMG-CoA-reduktazy. Nie można wykluczyć możliwości interakcji farmakodynamicznej (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”), dlatego taką kombinację należy stosować z ostrożnością.

Tak jak przy stosowaniu innych inhibitorów HMG-CoA-reduktazy, częstość donoszenia o przypadkach rabdomiolizy związanej ze stosowaniem rozuwastatyny w okresie pozarejestrowym jest wyższa przy stosowaniu dawki 40 mg.

Poziom kinazy kreatynowej

Poziom kinazy kreatynowej (KK) nie powinien być oznaczany po znaczącym wysiłku fizycznym lub w obecności możliwych alternatywnych przyczyn podwyższenia KK, które mogą utrudniać interpretację wyników. Jeśli wyjściowy poziom KK jest znacząco podwyższony (> 5 razy powyżej GGN), należy powtórzyć badanie w ciągu 5–7 dni, aby potwierdzić wyniki. Jeśli wyniki powtórnego badania potwierdzają, że wyjściowa wartość KK przekracza więcej niż 5 razy GGN, nie należy rozpoczynać leczenia.

Przed rozpoczęciem leczenia

Rozuwastatynę, tak jak inne inhibitory HMG-CoA-reduktazy, należy stosować z ostrożnością u pacjentów z predyspozycją do miopatii/rabdomiolizy. Do czynników ryzyka należą:

  • zaburzenia funkcji nerek;
  • niedoczynność tarczycy;
  • obecność w wywiadzie osobistym lub rodzinnym chorób mięśni o podłożu genetycznym;
  • wywiad o miotoksyczności podczas stosowania innych inhibitorów HMG-CoA-reduktazy lub fibratów;
  • nadużywanie alkoholu;
  • wiek > 70 lat;
  • sytuacje, które mogą prowadzić do podwyższenia stężenia rozuwastatyny w osoczu (patrz sekcje „Właściwości farmakologiczne”, „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji” oraz „Sposób stosowania i dawki”);
  • jednoczesne stosowanie fibratów.

U tych pacjentów należy ocenić ryzyko związane z leczeniem w porównaniu do oczekiwanej korzyści; zaleca się również monitorowanie kliniczne. Jeśli wyjściowy poziom KK jest znacząco podwyższony (> 5 × GGN), nie należy rozpoczynać leczenia.

W trakcie leczenia

Pacjentów należy poinformować o konieczności natychmiastowego zgłoszenia się do lekarza w przypadku wystąpienia bólu mięśni, osłabienia lub kurczów o nieznanej etiologii, szczególnie jeśli towarzyszą im niedyspozycja lub gorączka. U takich pacjentów należy oznaczyć poziom KK. Stosowanie leku należy przerwać, jeśli poziom KK jest znacząco podwyższony (> 5 × GGN) lub jeśli objawy ze strony mięśni są ciężkie i powodują codzienny dyskomfort (nawet jeśli poziom KK ≤ 5 × GGN). Po ustąpieniu objawów i normalizacji poziomu KK można wznowić terapię rozuwastatyną lub alternatywnym inhibitorem HMG-CoA-reduktazy w najniższej dawce i pod ścisłą kontrolą lekarską. Regularnego oznaczania poziomu KK u pacjentów bezobjawowych nie wymaga się. Bardzo rzadko donoszono o przypadkach immunoo pośredniczonej miopatii nekrotycznej (IMN) podczas lub po terapii sterydami, w tym rozuwastatyną. Objawami klinicznymi IMN są osłabienie mięśni proksymalnych i podwyższenie poziomu KK w surowicy, które utrzymuje się nawet po przerwaniu stosowania statyn.

W kilku przypadkach donoszono, że leczenie statynami wywołało denovo lub doprowadziło do nasilenia już istniejącej miastenii gravis lub postaci okularnej miastenii (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Stosowanie leku Rozuwastatyna IC należy przerwać w przypadku nasilenia objawów. Donoszono o nawrotach po ponownym stosowaniu tej samej lub innej statyny.

W badaniach klinicznych nie uzyskano dowodów na zwiększone działanie na mięśnie szkieletowe u niewielkiej liczby pacjentów przyjmujących rozuwastatynę i leki współistniejące. Jednak zwiększoną częstość miopatii i miopatii obserwowano u pacjentów przyjmujących inne inhibitory HMG-CoA-reduktazy w połączeniu z pochodnymi kwasu fibrowego, w tym gemfibrozylem, z cyklosporyną, niacyną (kwasem nikotynowym), lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli, inhibitorami proteazy i antybiotykami makrolidowymi. Gemfibrozyl zwiększa ryzyko miopatii przy jednoczesnym stosowaniu z niektórymi inhibitorami HMG-CoA-reduktazy. Dlatego nie zaleca się stosowania rozuwastatyny w połączeniu z gemfibrozylem. Korzyść z dalszych zmian poziomu lipidów przy stosowaniu rozuwastatyny w połączeniu z fibratami lub niacyną (kwasem nikotynowym) musi być starannie ważona w porównaniu z potencjalnymi ryzykami związanymi ze stosowaniem takich kombinacji. Dawka 40 mg jest przeciwwskazana przy jednoczesnym stosowaniu fibratów (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji” oraz „Działania niepożądane”).

Rozuwastatyny nie należy stosować jednoczesnie z lekami zawierającymi kwas fusydowy o działaniu ogólnoustrojowym ani w ciągu 7 dni po przerwaniu leczenia kwasem fusydownym. U pacjentów, u których stosowanie leków zawierających kwas fusydowy o działaniu ogólnoustrojowym jest uznawane za konieczne z powodów życiowych, leczenie statynami należy przerwać na cały okres leczenia kwasem fusydownym. Donoszono o przypadkach rabdomiolizy (w tym kilku przypadkach zakończonych śmiercią) u pacjentów otrzymujących kombinację kwasu fusydowego i statyn (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”). Pacjentów należy poinformować o konieczności natychmiastowego skorzystania z pomocy medycznej, jeśli odczuwają jakiekolwiek objawy osłabienia mięśni, bólu lub wrażliwości bólowej. Terapię statynami można wznowić 7 dni po podaniu ostatniej dawki kwasu fusydowego. W wyjątkowych przypadkach, gdy konieczne jest długotrwałe leczenie lekami zawierającymi kwas fusydowy o działaniu ogólnoustrojowym, np. w celu leczenia ciężkich chorób zakaźnych, konieczność jednoczesnego stosowania rozuwastatyny i kwasu fusydowego należy rozważyć w każdym konkretnym przypadku i stosować pod ścisłą kontrolą medyczną.

Rozuwastatyny nie należy stosować pacjentom z ostrymi, poważnymi stanami wskazującymi na miopatię lub możliwość rozwoju niewydolności nerek w wyniku rabdomiolizy (takimi jak sepsa, hipotensja tętnicza, rozległe zabiegi chirurgiczne, urazy, ciężkie zaburzenia metaboliczne, endokrynologiczne i elektrolitowe lub niekontrolowane napady).

Wpływ na wątrobę

Tak jak inne inhibitory HMG-CoA-reduktazy, rozuwastatynę należy stosować z ostrożnością u pacjentów nadużywających alkoholu i/lub mających w wywiadzie choroby wątroby.

Zaleca się oznaczenie biochemicznych wskaźników funkcji wątroby przed rozpoczęciem leczenia oraz po 3 miesiącach od tego czasu. Stosowanie rozuwastatyny należy przerwać lub zmniejszyć dawkę, jeśli stężenia transaminaz w surowicy przekraczają trzykrotnie górną granicę normy. Częstość donoszenia o poważnych zjawiskach ze strony wątroby (głównie o podwyższeniu stężenia transaminaz wątrobowych) w okresie pozarejestrowym jest wyższa przy stosowaniu dawki 40 mg.

W okresie pozarejestrowym stosowania rozuwastatyny rzadko donoszono o przypadkach niewydolności wątroby, w tym zakończonych śmiercią, u pacjentów przyjmujących statyny, w tym rozuwastatynę. Jeśli podczas leczenia rozuwastatyną rozwija się ciężkie uszkodzenie wątroby z objawami klinicznymi i/lub hiperbilirubinemią lub żółtaczką, należy natychmiast przerwać stosowanie rozuwastatyny. Jeśli nie wykryto innych przyczyn, nie należy wznowić leczenia rozuwastatyną.

U pacjentów z wtórną hipercholesterolemią spowodowaną niedoczynnością tarczycy lub zespołem nerczycowym należy najpierw wyleczyć chorobę podstawową, zanim rozpocznie się terapię rozuwastatyną.

Ciężkie działania niepożądane ze strony skóry

Podczas stosowania rozuwastatyny donoszono o ciężkich działaniach niepożądanych ze strony skóry, w tym o zespole Stevensa-Johnsona i wywołanej lekiem reakcji z eozynofilią i objawami systemowymi (zespoł DRESS), które mogą zagrażać życiu lub prowadzić do śmierci (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Przed rozpoczęciem terapii lekiem Rozuwastatyna IC pacjentów należy poinformować o objawach i sygnalizacji ciężkich reakcji skórnych. W trakcie leczenia należy dokładnie monitorować pacjentów pod kątem pojawienia się tych charakterystycznych objawów. W przypadku wystąpienia objawów wskazujących na ciężkie działania niepożądane ze strony skóry należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku i rozważyć leczenie alternatywne. Jeśli u pacjenta w wyniku stosowania leku Rozuwastatyna IC rozwinął się taki poważny zespół jak zespół Stevensa-Johnsona lub zespół DRESS, nie można wznowić leczenia tym lekiem.

Przynależność rasowa

Badania farmakokinetyki wskazują na wzrost ekspozycji na rozuwastatynę u pacjentów rasy mongolskiej około dwukrotnie w porównaniu do przedstawicieli rasy europejskiej (patrz sekcje „Właściwości farmakologiczne”, „Przeciwwskazania” oraz „Sposób stosowania i dawki”).

Inhibitory proteazy

Zwiększono ekspozycję systemową na rozuwastatynę u osób przyjmujących rozuwastatynę jednoczesnie z różnymi inhibitorami proteazy w połączeniu z rytonawirem. Należy ocenić zarówno korzyść z obniżenia poziomu lipidów za pomocą rozuwastatyny u pacjentów z HIV przyjmujących inhibitory proteazy, jak i możliwość zwiększenia stężenia rozuwastatyny w osoczu krwi na początku terapii i przy zwiększaniu dawki rozuwastatyny u tej grupy pacjentów. Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny z niektórymi inhibitorami proteazy nie jest zalecane, jeśli dawka rozuwastatyny nie została skorygowana (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji” oraz „Sposób stosowania i dawki”).

Nietolerancja laktozy

Pacjentom z rzadkimi dziedzicznymi problemami z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktozy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie należy stosować tego leku.

Choroba międzywątrobowa płuc

Podczas stosowania niektórych statyn, szczególnie przy długotrwałym leczeniu, donoszono o rzadkich przypadkach choroby międzywątrobowej płuc (patrz sekcja „Działania niepożądane”). Objawami tej choroby mogą być duszność, nieproduktywny kaszel i ogólny zły stan (zwiększona zmęczoność, spadek masy ciała i gorączka). W przypadku podejrzenia choroby międzywątrobowej płuc należy przerwać stosowanie statyn.

Cukrzyca

Niektóre dane wskazują, że statyny jako klasa leków zwiększają poziom glukozy we krwi i u niektórych pacjentów z wysokim ryzykiem rozwoju cukrzycy w przyszłości mogą powodować hiper- glikemię na tyle znaczącą, że wymaga odpowiedniego leczenia cukrzycy. Jednakże korzyść z obniżenia ryzyka zaburzeń naczyniowych przy stosowaniu statyn przewyższa to zagrożenie, dlatego nie powinno być ono podstawą do przerwania terapii statynami. Pacjentów z grupy ryzyka (poziom glukozy na czczo 5,6–6,9 mmol/l, wskaźnik masy ciała (BMI) > 30 kg/m², podwyższony poziom trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze) należy poddać zarówno kontroli klinicznej, jak i biochemicznej zgodnie z krajowymi wytycznymi.

W badaniu klinicznym JUPITER ogólna częstość cukrzycy wyniosła 2,8% w grupie przyjmującej rozuwastatynę i 2,3% w grupie placebo, głównie u pacjentów z poziomem glukozy na czczo od 5,6 do 6,9 mmol/l.

Dzieci

Ocena wzrostu liniowego (wzrost), masy ciała, BMI oraz wtórnych cech dojrzewania płciowego wg Tannera u dzieci w wieku od 6 do 17 lat przyjmujących rozuwastatynę jest ograniczona do okresu 2 lat. Po 2 latach leczenia nie stwierdzono wpływu na wzrost, masę ciała, BMI ani dojrzewanie płciowe (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”). W badaniu klinicznym u dzieci i młodzieży przyjmujących rozuwastatynę przez 52 tygodnie częściej obserwowano podwyższenie poziomu KK > 10 × GGN oraz objawy ze strony mięśni po wysiłku fizycznym lub zwiększonej aktywności fizycznej w porównaniu z dorosłymi (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Lek jest przeciwwskazany w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować odpowiednie środki antykoncepcyjne.

Ponieważ cholesterol i inne produkty biosyntezy cholesterolu odgrywają istotną rolę w rozwoju płodu, potencjalne ryzyko związane z hamowaniem HMG-CoA-reduktazy przewyższa korzyść z zastosowania rozuwastatyny w okresie ciąży. Dane badań na zwierzętach dotyczące toksycznego wpływu na funkcję rozrodczą są ograniczone. Jeśli pacjentka zajdzie w ciążę w trakcie stosowania leku Rozuwastatyna IC, leczenie należy natychmiast przerwać.

Rozuwastatyna przechodzi do mleka u szczurów. Brak danych dotyczących przenikania rozuwastatyny do mleka matki u ludzi (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwanie maszyn.

Badania wpływu rozuwastatyny na zdolność prowadzenia samochodu i pracy z innymi mechanizmami nie przeprowadzono. Jednak biorąc pod uwagę właściwości farmakodynamiczne rozuwastatyny, mało prawdopodobne jest, aby lek wpływał na tę zdolność. Przy prowadzeniu pojazdów lub pracy z innymi mechanizmami należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia zawrotów głowy w trakcie leczenia.

Sposób stosowania i dawki.

Przed rozpoczęciem leczenia pacjent powinien otrzymać zalecenie standardowej diety hipochloresterynowej, której należy przestrzegać również w trakcie leczenia. Dawkowanie należy dobrać indywidualnie, w zależności od celu terapii i odpowiedzi pacjenta na leczenie, kierując się zaleceniami obowiązujących ogólnie uznanych wytycznych.

Lek Rozuwastatyna IC można przyjmować o dowolnej porze dnia, niezależnie od posiłków.

Leczenie hipercholesterolemii

Zalecana dawka początkowa wynosi 5 lub 10 mg doustnie 1 raz na dobę, zarówno dla pacjentów, którzy wcześniej nie stosowali statyn, jak i dla pacjentów przełożonych na rozuwastatynę z innego inhibitora HMG-CoA reduktazy. Przy doborze dawki początkowej należy uwzględnić poziom cholesterolu u każdego pacjenta, ryzyko wystąpienia zaburzeń sercowo-naczyniowych w przyszłości oraz prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych reakcji. W razie potrzeby dawkę można zwiększać do kolejnego poziomu po 4 tygodniach (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”). Ze względu na to, że przy stosowaniu leku w dawce 40 mg częściej występują niepożądane reakcje niż przy niższych dawkach (patrz sekcja „Działania niepożądane”), ostateczne dobowe dawkowanie do 40 mg należy stosować wyłącznie u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem zaburzeń sercowo-naczyniowych (w szczególności u pacjentów z hipercholesterolemią rodzinną), u których nie osiągnięto celu leczenia przy dawce 20 mg i którzy będą poddawani regularnej kontroli (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Profilaktyka zaburzeń sercowo-naczyniowych

W badaniu oceniającym zmniejszenie ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych rozuwastatynę stosowano w dawce 20 mg na dobę (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”).

Pacjenci w wieku podeszłym

Zalecana dawka początkowa dla pacjentów w wieku powyżej 70 lat wynosi 5 mg (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Innej korekty dawki ze względu na wiek nie wymaga się.

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lekkiego lub umiarkowanego stopnia nie wymaga się korekty dawki. Zalecana dawka początkowa dla pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami funkcji nerek (klirens kreatyniny < 60 ml/min) wynosi 5 mg. Dawka 40 mg jest przeciwwskazana tym pacjentom. Stosowanie rozuwastatyny pacjentom z ciężkimi zaburzeniami funkcji nerek jest przeciwwskazane w każdej dawce (patrz sekcje „Właściwości farmakologiczne” i „Przeciwwskazania”).

Pacjenci z zaburzeniami funkcji wątroby

U pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby ocenianymi na 7 lub mniej punktów według skali Childa-Pugha nie obserwowano wzrostu ekspozycji systemowej na rozuwastatynę. Jednak u pacjentów z zaburzeniami ocenianymi na 8 i 9 punktów według skali Childa-Pugha ekspozycja systemowa wzrastała (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”). U tych pacjentów zaleca się ocenę funkcji nerek (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Brak doświadczenia w stosowaniu rozuwastatyny u pacjentów, którzy uzyskali więcej niż 9 punktów według skali Childa-Pugha. Rozuwastatyna jest przeciwwskazana pacjentom z chorobami wątroby w fazie aktywnej (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Przynależność rasowa

U pacjentów rasy mongolskiej obserwowano zwiększoną ekspozycję systemową na rozuwastatynę (patrz sekcje „Właściwości farmakologiczne”, „Przeciwwskazania” i „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Zalecana dawka początkowa dla pacjentów rasy mongolskiej wynosi 5 mg. Dawka 40 mg jest przeciwwskazana tym pacjentom.

Polimorfizm genetyczny

Niektóre typy polimorfizmu genetycznego mogą prowadzić do zwiększenia ekspozycji na rozuwastatynę (patrz sekcja „Właściwości farmakologiczne”). Pacjentom z znanym występowaniem takich typów polimorfizmu zaleca się stosowanie niższej dawki dobowej rozuwastatyny.

Pacjenci z predyspozycją do rozwoju miopatii

Zalecana dawka początkowa dla pacjentów z czynnikami ryzyka rozwoju miopatii wynosi 5 mg (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Dawka 40 mg jest przeciwwskazana niektórym z tych pacjentów (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Stosowanie współbieżne

Rozuwastatyna jest substratem różnych białek transportowych (np. OATP1B1 i BCRP). Ryzyko miopatii (w tym rabdomiolizy) wzrasta przy współbieżnym stosowaniu rozuwastatyny z niektórymi lekami, które mogą zwiększać stężenie rozuwastatyny w osoczu krwi w wyniku interakcji z tymi białkami transportowymi (np. z cyklosporyną i niektórymi inhibitorami proteazy, w tym kombinacjami rytonawiru z atazanawirem, lopinawirem i/lub tipranawirem; patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji” oraz „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Jeśli jest to możliwe, należy rozważyć zastosowanie leków alternatywnych i w razie potrzeby tymczasowo przerwać leczenie rozuwastatyną. Jeśli nie można uniknąć współbieżnego stosowania tych leków z rozuwastatyną, należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka jednoczesnego stosowania leków i odpowiednio skorygować dawkę rozuwastatyny (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne formy interakcji”).

Dzieci.

Stosowanie leku u dzieci powinno odbywać się wyłącznie pod nadzorem specjalisty.

Dzieci i młodzież w wieku od 6 do 17 lat (˂II–V stopień rozwoju wg Tannera)

Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinną

Zwykła dawka początkowa dla dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną wynosi 5 mg na dobę.

  • Zwykła dawka dla dzieci w wieku od 6 do 9 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną wynosi 5–10 mg doustnie 1 raz na dobę. Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania leku w dawkach powyżej 10 mg u tej populacji nie były badane.
  • Zwykła dawka dla dzieci w wieku od 10 do 17 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną wynosi 5–20 mg doustnie 1 raz na dobę. Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania leku w dawkach powyżej 20 mg u tej populacji nie były badane.

Dawkę należy zwiększać zgodnie z indywidualną odpowiedzią dziecka na leczenie i tolerancją leku, przestrzegając zaleceń dotyczących leczenia dzieci (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną dzieciom i młodzieży należy przepisać standardową dietę hipochloresterynową, której pacjenci powinni przestrzegać również w trakcie leczenia.

Homozigotyczna hipercholesterolemia rodzinną

Zalecana maksymalna dawka dla dzieci w wieku od 6 do 17 lat z homozigotyczną hipercholesterolemią rodzinną wynosi 20 mg 1 raz na dobę.

Zalecana dawka początkowa wynosi 5–10 mg 1 raz na dobę, w zależności od wieku, masy ciała i wcześniejszego stosowania statyn. Dawkę należy zwiększać do maksymalnej – 20 mg 1 raz na dobę – zgodnie z indywidualną odpowiedzią dziecka na leczenie i tolerancją leku, przestrzegając zaleceń dotyczących leczenia dzieci (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”). Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną dzieciom i młodzieży należy przepisać standardową dietę hipochloresterynową, której pacjenci powinni przestrzegać również w trakcie leczenia.

Doświadczenie w stosowaniu rozuwastatyny w dawkach powyżej 20 mg u tej populacji jest ograniczone.

Tabletek o dawce 40 mg nie stosuje się u dzieci.

Dzieci poniżej 6. roku życia

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania leku u dzieci poniżej 6. roku życia nie były badane. Dlatego lek nie jest zalecany u dzieci poniżej 6. roku życia.

Przedawkowanie.

Nie ma specyficznego leczenia przedawkowania. Leczenie powinno być objawowe, w razie potrzeby należy podjąć działania wspierające. Należy monitorować funkcję wątroby i poziom kinazy kreatynowej. Skuteczność hemodializy jest mało prawdopodobna.

Efekty uboczne.

Niepożądane reakcje występujące podczas stosowania rozwastatyny są zazwyczaj łagodne i przejściowe. W kontrolowanych badaniach klinicznych mniej niż 4% pacjentów stosujących rozwastatynę wycofało się z badania z powodu niepożądanych reakcji.

Poniżej przedstawiono profil niepożądanych reakcji związanych ze stosowaniem rozwastatyny, na podstawie danych z badań klinicznych oraz dużego doświadczenia po rejestracji. Niepożądane reakcje sklasyfikowano według częstości występowania i układów narządowych.

Niepożądane reakcje podzielono według częstości: często (od ≥ 1/100 do < 1/10), rzadko (od ≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (od ≥ 1/10 000 do < 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10 000), częstość nieznana (niemożliwe do oszacowania na podstawie dostępnych danych).

Z układy nerwowego: często – ból głowy, zawroty głowy; bardzo rzadko – polineuropatia, zaburzenia pamięci; częstość nieznana – neuropatia obwodowa, zaburzenia snu (w tym bezsenność i koszmary nocne), miastenia gravis.

Z narządu wzroku: częstość nieznana – postać oczna miastenii.

Z zakresu psychiki: częstość nieznana – depresja.

Z układu pokarmowego: często – zaparcia, nudności, ból brzucha; rzadko – zapalenie trzustki; częstość nieznana – biegunka.

Z układu wątrobowo-żółciowego: rzadko – podwyższenie poziomu transaminaz wątrobowych; bardzo rzadko – żółtaczka, zapalenie wątroby.

Z układu endokrynnego: często – cukrzyca [częstość zależy od obecności czynników ryzyka (poziom glukozy na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższony poziom trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze w wywiadzie)].

Z układu oddechowego, klatki piersiowej i jamy śródpiersiowej: częstość nieznana – kaszel, duszność.

Z układu krwi i układu limfatycznego: rzadko – trombocytopenia.

Z układu immunologicznego: rzadko – reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy.

Z skóry i tkanki podskórnej: rzadko – świąd, wysypka, pokrzywka; częstość nieznana – zespół Stevensa-Johnsona, wywołana lekiem reakcja z eozynofilią i objawami systemowymi (zespoł DRESS).

Z układu mięśniowego i tkanki łącznej: często – miastenia; rzadko – miopatia (w tym mięsienie), rabdomioliza, zespół podobny do toczenia, pęknięcie mięśnia; bardzo rzadko – artralgia; częstość nieznana – zaburzenia ścięgniste, czasem komplikowane pęknięciami, miopatia nekrotyczna pośredniczona immunologicznie.

Z nerek i układu moczowego: bardzo rzadko – hematuria.

Z układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: bardzo rzadko – ginekomastia.

Ogólne zaburzenia: często – osłabienie; często游戏副本

Podobne leki

Oryginalne dane są dostępne w języku kraju producenta.

Źródło danych: Państwowy Rejestr Produktów Leczniczych Ukrainy

Ostatnia weryfikacja danych: 13 sierpnia 2026