KARBAMAZEPIN-ASTRAPHARM

INSTRUKCJA DOTYCZĄCA STOSOWANIA LEKU KARBAMAZEPIN-ASTRAPHARM (CARBAMAZEPIN-ASTRAPHARM)

Skład:

substancja czynna: carbamazepine;

1 tabletka zawiera karbamazepiny 200 mg;

substancje pomocnicze: celuloza mikrokryształowa, powidon, stearynian magnezu, sodowa sól kroskarboksymetlocelulozy.

Postać leku. Tabletki.

Główne właściwości fizykochemiczne: tabletki białe lub prawie białe, o kształcie okrągłym, z powierzchnią dwuwypukłą i żłobkiem z jednej strony.

Grupa farmakoterapeutyczna.

Leki przeciwpadaczkowe. Kod ATC N03A F01.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Jako środek przeciwdrgawkowy karbamazepina jest skuteczna w napadach częściowych (prostych i złożonych) z wtórną generalizacją i bez niej, w ogólnych napadach toniczno-klonicznych oraz w kombinacji wymienionych typów napadów.

Mechanizm działania karbamazepiny jest poznany tylko częściowo. Karbamazepina stabilizuje błony nadmiernie pobudzonych włókien nerwowych, hamuje powstawanie powtarzalnych wyładowań neuronalnych i zmniejsza przewodzenie impulsów pobudzających w synapsach. Ustalono, że głównym mechanizmem działania leku jest zapobieganie powstawaniu zależnych od sodu potencjałów czynnościowych w depolaryzowanych neuronach poprzez blokadę kanałów sodowych. Działanie przeciwdrgawkowe leku wynika głównie ze zmniejszenia uwalniania glutaminianu i stabilizacji błon neuronów, natomiast efekt przeciwbłahanny może być spowodowany hamowaniem metabolizmu dopaminy i noradrenaliny.

W przypadku stosowania karbamazepiny jako monoterapii u pacjentów z epilepsją (szczególnie u dzieci) zaobserwowano działanie psychotropowe, które częściowo objawiało się pozytywnym wpływem na objawy lęku i depresji, a także zmniejszeniem drażliwości i agresywności. Według wyników szeregu badań wpływ karbamazepiny na funkcje poznawcze i parametry psychomotoryczne zależał od dawki i był albo wątpliwy, albo negatywny. W trakcie innych badań zaobserwowano pozytywny wpływ karbamazepiny na parametry charakteryzujące uwagę, zdolność do nauki i zapamiętywania.

Jako środek neurotroopowy karbamazepina jest skuteczna w niektórych chorobach neurologicznych. Na przykład zapobiega napadom bólu w przypadku neuralgii nerwu trójdzielnego idiopatycznej i wtórnej. Ponadto lek należy stosować w celu złagodzenia bólu neuropatycznego w różnych stanach, w tym w zespole rdzenia kręgowego, parestezjach pourazowych i neuralgii poherpetycznej. W zespole abstynencyjnym alkoholowym lek podnosi próg sklonności do drgawek (który w tym stanie jest obniżony) i zmniejsza nasilenie objawów klinicznych, takich jak pobudzenie, drżenie i zaburzenia chodu. U chorych na niesłodowe cukrzycy o centralnym pochodzeniu lek zmniejsza dolegliwości związane z nadmiernym oddawaniem moczu i uczuciem pragnienia.

Potwierdzono, że jako środek psychotropowy lek jest skuteczny w zaburzeniach afektywnych, a mianowicie: w leczeniu ostrych stanów maniakalnych, w leczeniu podtrzymującym dwubiegunowych zaburzeń afektywnych (maniakalno-depresyjnych) (jako monoterapia, jak i w połączeniu ze środkami neuroleptycznymi, antydepresyjnymi lub lekami litu).

Farmakokinetyka.

Wchłanianie. Po podaniu doustnym karbamazepina jest wchłaniana niemal całkowicie, choć nieco wolno. Po jednorazowym przyjęciu zwykłej tabletki maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 12 godzinach. Nie stwierdza się klinicznie istotnych różnic w stopniu wchłaniania substancji czynnej po zastosowaniu różnych postaci leku do przyjmowania doustnie. Po jednorazowym przyjęciu doustnie tabletki zawierającej 400 mg karbamazepiny średnia wartość Cmax niezmienionej substancji czynnej osiąga około 4,5 μg/ml.

Biodostępność różnych postaci doustnych karbamazepiny mieści się w granicach 85–100%.

Spożycie pokarmu nie wpływa istotnie na szybkość i stopień wchłaniania karbamazepiny.

Stężenia równowagowe leku w osoczu osiągane są w ciągu 1–2 tygodni, co zależy od indywidualnych cech metabolizmu (autoindukcji układów enzymatycznych wątroby przez karbamazepinę, heteroindukcji przez inne leki stosowane jednocześnie), a także od stanu pacjenta, dawki leku i długości trwania leczenia. Obserwuje się istotne różnice międzypacjentowe w wartościach stężeń równowagowych w zakresie terapeutycznym: u większości pacjentów wartości te wahają się od 4 do 12 μg/ml (17–50 μmol/l). Stężenia karbamazepiny-10,11-epoksydu (farmakologicznie aktywnego metabolitu) osiągają prawie 30% w porównaniu do stężeń karbamazepiny.

Biodostępność różnych preparatów karbamazepiny może się różnić; aby uniknąć efektu obniżenia biodostępności, ryzyka wystąpienia drgawek lub nadmiernych działań niepożądanych, może być wskazane nie zmienianie preparatu na inny.

Rozkład. Przy pełnej absorpcji karbamazepiny pozorny objętość rozkładu wynosi od 0,8 do 1,9 l/kg. Karbamazepina przenika przez barierę łożyskową. Wiązanie karbamazepiny z białkami osocza wynosi 70–80%. Stężenie niezmienionej substancji w płynie mózgowo-rdzeniowym i ślinie odzwierciedla część substancji nie związanej z białkami osocza (20–30%). Stężenie karbamazepiny w mleku matki wynosi 25–60% jej poziomu w osoczu.

Metabolizm. Karbamazepina jest metabolizowana w wątrobie głównie drogą epoksydową, w wyniku czego powstają główne metabolity – pochodne 10,11-trans-diolowe i ich koniugat z kwasem glukuronkowym. Głównym izoenzymem odpowiedzialnym za biotransformację karbamazepiny do karbamazepiny-10,11-epoksydu jest cytochrom P450 3A4. W wyniku tych reakcji metabolicznych powstaje również tzw. „mały” metabolit – 9-hydroksymetylo-10-karbamoiloakrydan. Po jednorazowym doustnym podaniu karbamazepiny około 30% substancji czynnej wykrywa się w moczu w postaci końcowych produktów metabolizmu epoksydowego. Inne ważne drogi biotransformacji karbamazepiny prowadzą do powstawania różnych pochodnych monohydroksylowych, a także N-glukuronidu karbamazepiny, powstającego przy udziale uridylo-dyfosfo-glukuronozylotransferazy (UGT2B7).

Wydalanie. Po jednorazowym doustnym przyjęciu leku średni okres półtrwania niezmienionej karbamazepiny wynosi średnio 36 godzin, a po wielokrotnym przyjmowaniu – średnio 16–24 godziny (w wyniku autoindukcji układu monooksygenazowego wątroby) w zależności od długości trwania leczenia. U pacjentów przyjmujących jednocześnie inne leki indukujące ten sam układ enzymatyczny wątroby (np. fenytoinę, fenylobarbital) okres półtrwania karbamazepiny wynosi średnio 9–10 godzin.

Średni okres półtrwania metabolitu 10,11-epoksydu w osoczu wynosi około 6 godzin po jednorazowym doustnym przyjęciu epoksydu.

Po jednorazowym doustnym przyjęciu karbamazepiny w dawce 400 mg 72% przyjętej dawki wydala się z moczem, a 28% – z kałem. Prawie 2% przyjętej dawki wydala się z moczem w niezmienionej postaci, a około 1% – w postaci farmakologicznie aktywnego metabolitu 10,11-epoksydu.

Osobliwości farmakokinetyki u poszczególnych grup pacjentów

Dzieci. U dzieci ze względu na szybszą eliminację karbamazepiny do utrzymania stężeń terapeutycznych może być konieczne stosowanie wyższych dawek karbamazepiny w przeliczeniu na mg/kg masy ciała w porównaniu z dorosłymi.

Pacjenci w wieku podeszłym. Nie ma danych wskazujących na to, że farmakokinetyka karbamazepiny zmienia się u pacjentów w wieku podeszłym (w porównaniu z młodymi dorosłymi).

Pacjenci z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby. Brak danych dotyczących farmakokinetyki karbamazepiny u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby.

Charakterystyka kliniczna.

Wskazania.

• Epilepsja:
  • napady padaczkowe częściowe złożone lub proste (z utratą lub bez utraty przytomności) z wtórną generalizacją lub bez niej;
  • napady padaczkowe toniczno-kloniczne uogólnione;
  • mieszane formy napadów padaczkowych.

Karbamazepin-AstraPharm może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w ramach terapii skojarzonej.

• Ostry stan maniakalny; terapia wspomagająca w zaburzeniach afektywnych typu dwubiegunowego w celu zapobiegania zaostrzeniom lub złagodzenia objawów klinicznych zaostrzenia.
• Zespół abstynencyjny alkoholowy.
• Neuropatia nerwu trójdzielnego idiopatyczna oraz neuropatia nerwu trójdzielnego w przebiegu stwardnienia rozsianego (typowa i nietypowa).
• Neuropatia nerwu strzałkowo-gardłowego idiopatyczna.

Przeciwwskazania.

Podwyższona wrażliwość na karbamazepinę lub leki podobne pod względem chemicznym (np. trójcykliczne leki przeciwdrgawkowe), lub na którykolwiek inny składnik preparatu.

Blokada przedsionkowo-komorowa.

Wcześniejsze stwierdzenie zahamowania szpiku kostnego.

Porfiria wątrobową (np. porfiria intermitentna ostra, porfiria mieszana, późna porfiria skóry) w wywiadzie.

Jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO).

Interakcje z innymi lekami oraz inne rodzaje interakcji.

Cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) jest głównym enzymem katalizującym powstawanie aktywnego metabolitu karbamazepiny – 10,11-epoksykarbamazepiny. Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A4 może prowadzić do wzrostu stężenia karbamazepiny we krwi, co z kolei może powodować rozwój działań niepożądanych. Jednoczesne stosowanie induktorów CYP3A4 może nasilać metabolizm karbamazepiny, co prowadzi do potencjalnego obniżenia stężenia karbamazepiny w surowicy krwi i efektu terapeutycznego. Podobnie, przerwanie stosowania induktora CYP3A4 może obniżać szybkość metabolizmu karbamazepiny, co prowadzi do wzrostu stężenia karbamazepiny w osoczu krwi.

Karbamazepina jest silnym induktorem CYP3A4 oraz innych układów enzymatycznych fazy I i fazy II w wątrobie, dlatego może obniżać stężenia innych leków we krwi, które są głównie metabolizowane drogą CYP3A4 poprzez indukcję ich metabolizmu.

Karbamazepina może nasilać metabolizm niektórych środków antykoncepcyjnych hormonalnych (poprzez indukcję CYP3A4), takich jak doustne środki antykoncepcyjne i antykoncepcyjne implanty podskórne, co prowadzi do znacznie niższych stężeń hormonów we krwi. Może to prowadzić do niepowodzenia antykoncepcji lub krwawienia przebijającego. Należy rozważyć alternatywy dla doustnych środków antykoncepcyjnych i implantów podskórnych, na które istotnie wpływa indukcja CYP3A4; lub rozważyć alternatywę dla leku karbamazepina.

Ludzka mikrosomalna hydrolaza epoksydowa jest enzymem odpowiedzialnym za powstawanie 10,11-trans-diolu pochodnych karbamazepiny-10,11-epoksydu. Jednoczesne stosowanie inhibitorów ludzkiej mikrosomalnej hydrolazy epoksydowej może prowadzić do wzrostu stężenia karbamazepiny-10,11-epoksydu we krwi.

Leki mogące zwiększać stężenie karbamazepiny we krwi

Ponieważ wzrost stężenia karbamazepiny we krwi może prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych (takich jak zawroty głowy, senność, ataksja, podwójne widzenie), dawkę preparatu Karbamazepin-AstraPharm należy odpowiednio dostosować i/lub monitorować jego stężenie we krwi przy jednoczesnym stosowaniu z poniższymi lekami.

Analgetyki, leki przeciwzapalne: dekstropropoksyfen, ibuprofen.

Androgeny: danazol.

Antybiotyki: antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna, troleandomycyna, josamycyna, klaritromycyna, cyprofloksacyna).

Antydepresanty: desypramina, fluoksetyna, fluwoksymina, nefazodon, paroksetyna, trazodon, wloksazyna.

Leki przeciwpadaczkowe: styrypentol, wigabatryna.

Leki przeciwgrzybicze: azole (np. itrakonazol, ketokonazol, fluwkonazol, worykonazol). Pacjentom leczonym worykonazolem lub itrakonazolem mogą być zalecane alternatywne leki przeciwpadaczkowe.

Antyhistaminiki: loratadyna, terfenadyna.

Leki przeciwpsychotyczne: olanzapina, loksapina, kweitiapina.

Leki przeciwbócznicze: izoniazyd.

Leki przeciwwirusowe: inhibitory proteazy dla HIV (np. rytonawir).

Inhibitory węglanowej anhydrazy: acetylozolamid.

Leki sercowo-naczyniowe: dyltiazem, werapamil.

Leki do leczenia chorób przewodu pokarmowego: cyklozetydyna, omeprazol.

Miorelaksanty: oksybutynina, dantrolen.

Leki przeciwagregacyjne: tyklopidyna.

Inne substancje: sok grejpfrutowy, niacynamid (u dorosłych, tylko w wysokich dawkach).

Leki mogące zwiększyć stężenie aktywnego metabolitu karbamazepiny 10,11-epoksydu we krwi

Ponieważ wzrost stężenia karbamazepiny 10,11-epoksydu we krwi może prowadzić do działań niepożądanych (np. zawroty głowy, senność, ataksja, podwójne widzenie), dawkę leku Karbamazepin-AstraPharm należy odpowiednio dostosować i/lub monitorować jego stężenie we krwi przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wymienionymi poniżej.

Leki przeciwpadaczkowe: progabid, kwas walproinowy, walnoctamid, walpromid, primidon, brivaracetam.

Leki mogące obniżać stężenie karbamazepiny we krwi

Może być konieczna korekta dawki preparatu Karbamazepin-AstraPharm przy jednoczesnym stosowaniu z poniższymi lekami.

Leki przeciwpadaczkowe: felbamata, metuksymida, okskarbazepina, fenylobarbital, fensuksymida, fenytoina (aby uniknąć zatrucia fenytoiną i subterapeutycznych stężeń karbamazepiny, zaleca się skorygować stężenie fenytoiny we krwi do 13 μg/ml przed rozpoczęciem leczenia karbamazepiną) oraz fosfenytoina, primidon i klonazepam (choć dane na ten temat są sprzeczne).

Leki przeciwnowotworowe: cisplatyna lub doksorubicyna.

Leki przeciwbócznicze: ryfampicyna.

Bronchodylatatory lub leki przeciwastmatyczne: teofilina, aminofilina.

Leki dermatologiczne: izotretynoina.

Interakcje z innymi substancjami: preparaty ziołowe zawierające naparstnicę (Hypericum perforatum).

Meflochina może wykazywać właściwości antagonistyczne wobec efektu przeciwpadaczkowego leku Karbamazepin-AstraPharm. W związku z tym dawkę leku Karbamazepin-AstraPharm należy dostosować.

Izotretynoina, według doniesień, może zmieniać biodostępność i/lub klirens karbamazepiny oraz karbamazepiny-10,11-epoksydu, dlatego należy monitorować stężenie karbamazepiny we krwi.

Wpływ leku Karbamazepin-AstraPharm na stężenie współpodawanych leków we krwi

Karbamazepina może obniżać stężenie niektórych leków we krwi i zmniejszać lub niwelować ich efekty. Może być konieczna korekta dawkowania poniższych leków zgodnie z wymaganiami klinicznymi.

Analgetyki, leki przeciwzapalne: buprenorfina, metadon, paracetamol (długotrwałe stosowanie karbamazepiny z paracetamolem (acetaminofenem) może być związane z rozwojem hepatotoksyczności), fenylopyron (antypiryna), tramadol.

Antybiotyki: doksycyklina, ryfabutyna.

Antykoagulany: doustne antykoagulany (np. warfaryna, fenprokumon, dykumarol i akenokumarol).

Antydepresanty: bupropion, cytalopram, mienseryna, nefazodon, sertalina, trazodon, trójcykliczne antydepresanty (np. imipramina, amitryptylina, nortryptylina, klozapina).

Środki przeciwwymiotne: aprepitant.

Leki przeciwpadaczkowe: klobazam, klonazepam, etosuksymida, felbamata, lamotrygina, okskarbazepina, primidon, tiagabina, topiramat, kwas walproinowy, zonisamid. Opisywano zarówno wzrost stężenia fenytoiny we krwi pod wpływem karbamazepiny, jak i jego obniżenie oraz pojedyncze przypadki wzrostu stężenia mefenytoiny we krwi.

Leki przeciwgrzybicze: itrakonazol, worykonazol, ketokonazol. Pacjentom leczonym worykonazolem lub itrakonazolem mogą być zalecane alternatywne leki przeciwpadaczkowe.

Środki przeciwpasożytnicze: prazkwantel, albendazol.

Leki przeciwnowotworowe: imatynib, cyklofosfamid, lapatynib, temsirolimus.

Leki neuroleptyczne: klozapina, haloperidol i bromperidol, olanzapina, kweitiapina, rysperydon, ziprazydon, aripiprazol, paliperidon.

Leki przeciwwirusowe: inhibitory proteazy do leczenia HIV (np. indynawir, rytonawir, sakwinawir).

Anksjolityki: alprazolam, midazolam.

Bronchodylatatory lub leki przeciwastmatyczne: teofilina.

Środki antykoncepcyjne: hormonalne środki antykoncepcyjne (należy rozważyć możliwość zastosowania alternatywnych metod antykoncepcji).

Leki sercowo-naczyniowe: blokery kanałów wapniowych (grupa dihydropirydyn), np. felodypina, izradypina, digoksyna, chinidyna, propranolol, symwastatyna, atorwastatyna, lowastatyna, ceriwastatyna, iwabradyna.

Kortykosteroidy: w szczególności prednizolon, dexametazon.

Środki stosowane w leczeniu dysfunkcji erektilnej: tadalafil.

Immunosupresanty: cyklosporyna, ewerolimus, tachrolimus, sirolimus.

Preparaty tarczycy: lewotyroksyna.

Interakcje z innymi lekami: preparaty zawierające estrogeny i/lub progestageny (należy rozważyć alternatywne metody antykoncepcji); buprenorfina, gestrynon, tibolon, toremifenu, mienseryna, sertalina.

Kombinacje leków wymagające osobnego rozważenia

Jednoczesne stosowanie karbamazepiny i lewetyracetamu może prowadzić do nasilenia toksyczności karbamazepiny.

Jednoczesne stosowanie karbamazepiny i izoniazydu może prowadzić do nasilenia hepatotoksyczności izoniazydu.

Jednoczesne stosowanie karbamazepiny i preparatów litu lub metoklopramidu, a także karbamazepiny i neuroleptyków (haloperidol, tiorydazyna) może prowadzić do nasilenia niepożądanych efektów neurologicznych (w przypadku ostatniej kombinacji – nawet przy stężeniach terapeutycznych we krwi).

Terapia skojarzona lekiem Karbamazepin-AstraPharm i niektórymi diuretykami (hydrochlorotiazyd, furosemid) może prowadzić do wystąpienia objawowej hiponatremii.

Karbamazepina może antagonizować działanie nierozkurczających środków rozkurczających mięśnie (np. pankuronium). Może istnieć potrzeba zwiększenia dawek tych leków, a pacjenci wymagają dokładnego monitorowania ze względu na możliwość szybszego, niż się spodziewano, zakończenia blokady nerwowo-mięśniowej.

Karbamazepina, podobnie jak inne leki psychotropowe, może obniżać tolerancję alkoholu, dlatego pacjentom zaleca się powstrzymanie się od spożycia alkoholu.

Przeciwwskazana interakcja

Ponieważ karbamazepina jest strukturalnie zbliżona do trójcyklicznych antydepresantów, Karbamazepin-AstraPharm nie powinien być stosowany jednoczesnie z inhibitorami MAO; przed rozpoczęciem stosowania leku należy przerwać przyjmowanie inhibitora MAO (co najmniej 2 tygodnie lub wcześniej, jeśli pozwolą na to okoliczności kliniczne).

Wpływ na badania serologiczne

Karbamazepina może dawać fałszywie dodatni wynik analizy HPLC (wysokowydajna chromatografia cieczowa) w oznaczaniu stężenia perfazyny.

Karbamazepina i 10,11-epoksyd mogą dawać fałszywie dodatni wynik immunologicznego testu fluorescencji polaryzowanej w oznaczaniu stężenia trójcyklicznych antydepresantów.

Szczególne środki ostrożności.

Karbamazepin-AstraPharm należy stosować wyłącznie pod nadzorem lekarskim, wyłącznie po ocenie stosunku korzyści do ryzyka oraz przy warunku starannego monitorowania pacjentów z zaburzeniami serca, wątroby lub nerek, z wcześniejszymi hematologicznymi reakcjami niepożądanymi na inne leki w wywiadzie oraz pacjentów z przerwanymi cyklami terapii karbamazepinem.

Zaleca się wykonanie ogólnego badania moczu oraz oznaczenie stężenia azotu mocznikowego we krwi na początku i okresowo w trakcie terapii.

Karbamazepin-AstraPharm wykazuje łagodną aktywność antycholinergiczną, dlatego pacjentów z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym należy uprzedzić i skonsultować w kwestii możliwych czynników ryzyka.

Należy pamiętać o możliwym wywołaniu ukrytych psychóz, a u pacjentów w wieku podeszłym – o możliwym wywołaniu dezorientacji oraz pobudzenia lękowego.

Lek jest zazwyczaj nieskuteczny w przypadku absansów (małych napadów epileptycznych) i napadów mioklonicznych. W pojedynczych przypadkach stwierdzono, że nasilenie napadów jest możliwe u pacjentów z atypowymi absansami.

Efekty hematologiczne. Zastosowanie leku wiązano z rozwojem agranulocytozy i anemii aplastycznej, jednakże z uwagi na niezwykle niską częstość występowania tych stanów trudno jest ocenić istotne ryzyko związane z przyjmowaniem leku Karbamazepin-AstraPharm. Ogólne ryzyko dla chorych, którzy nie otrzymywali terapii, wynosi 4,7 przypadków/1 000 000 na rok w przypadku rozwoju agranulocytozy i 2 przypadki/1 000 000 na rok – w przypadku rozwoju anemii aplastycznej.

Pacjentów należy poinformować o wczesnych objawach toksyczności oraz objawach możliwych zaburzeń hematologicznych, a także o objawach reakcji dermatologicznych i wątrobowych. Pacjenta należy uprzedzić, że w przypadku wystąpienia takich reakcji jak gorączka, angina, wysypka skórna, owrzodzenia w jamie ustnej, łatwe powstawanie siniaków, krwawienia punktowe lub purpura hemorragica należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Jeśli liczba leukocytów lub płytek krwi znacząco obniża się w trakcie terapii, stan pacjenta należy starannie monitorować i należy wykonywać regularne ogólne badanie krwi. Leczenie lekiem Karbamazepin-AstraPharm należy przerwać, jeśli u pacjenta rozwija się leukopenia, która jest poważna, postępująca lub towarzyszy jej stan kliniczny, np. gorączka lub ból gardła. Stosowanie leku Karbamazepin-AstraPharm należy przerwać w przypadku pojawienia się objawów hamowania funkcji szpiku kostnego.

Zauważono tymczasowe lub trwałe obniżenie liczby płytek krwi lub białych krwinek we krwi w związku z przyjmowaniem leku Karbamazepin-AstraPharm. Jednakże w większości przypadków te zjawiska były tymczasowe i nie wskazywały na rozwój anemii aplastycznej lub agranulocytozy. Przed rozpoczęciem terapii oraz okresowo w jej trakcie należy wykonywać badanie krwi, w tym oznaczenie liczby płytek krwi (a także, być może, liczby retikulocytów i stężenia hemoglobiny).

Ciężkie reakcje dermatologiczne. Ciężkie reakcje dermatologiczne, w tym toksyczne martwicze zapalenie nabłonka (TEN) lub zespół Lyella oraz zespół Stevensa-Johnsona (ZSJ), przy stosowaniu leku Karbamazepin-AstraPharm występują bardzo rzadko. Pacjenci z ciężkimi reakcjami dermatologicznymi mogą wymagać hospitalizacji, ponieważ te stany mogą zagrażać życiu i mieć charakter śmiertelny. Większość przypadków rozwoju ZSJ/TEN odnotowano w pierwszych kilku miesiącach leczenia lekiem Karbamazepin-AstraPharm. W przypadku pojawienia się objawów wskazujących na ciężkie reakcje dermatologiczne (np. ZSJ, zespół Lyella/TEN) należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku Karbamazepin-AstraPharm i rozpocząć terapię alternatywną.

Farmakogenomika.

Coraz więcej dowodów wskazuje na wpływ różnych alleli HLA na podatność pacjenta na wystąpienie reakcji niepożądanych związanych z układem immunologicznym.

Związek z (HLA)-B*1502

Badania retrospektywne u pacjentów chińskich z grupy etnicznej Han wykazały wyraźną korelację między reakcjami skórnymi ZSJ/TEN związanymi z karbamazepinem a obecnością u tych pacjentów ludzkich antygenów leukocytarnych (HLA), allelu (HLA)-B*1502. Większa częstość doniesień o rozwoju ZSJ (częściej rzadko niż bardzo rzadko) charakterystyczna jest dla niektórych krajów Azji (np. Tajwan, Malezja i Filipiny), gdzie wśród populacji dominuje allel (HLA)-B*1502. Liczba nosicieli tego allelu wśród populacji Azji wynosi ponad 15% na Filipinach, w Tajlandii, Hongkongu i Malezji, około 10% – na Tajwanie, prawie 4% – w północnym Chinach, około od 2% do 4% – w południowej Azji (w tym Indiach) i mniej niż 1% – w Japonii i Korei. Rozprzestrzenienie allelu (HLA)-B*1502 jest niewielkie wśród populacji europejskiej, afrykańskiej, rdzennego ludności Ameryki oraz populacji latynoamerykańskiej.

U pacjentów, którzy są uznawani za należących do grupy ryzyka z genetycznego punktu widzenia, przed rozpoczęciem leczenia lekiem Karbamazepin-AstraPharm należy wykonać test na obecność allelu (HLA)-B*1502. Jeśli wynik testu pacjenta na obecność allelu (HLA)-B*1502 jest pozytywny, leczenie lekiem Karbamazepin-AstraPharm nie powinno być rozpoczynane, z wyjątkiem przypadków, gdy nie ma innych opcji leczenia. Pacjenci, którzy zostali przebadani i uzyskali negatywny wynik wobec (HLA)-B*1502, mają niskie ryzyko rozwoju ZSJ, choć bardzo rzadko takie reakcje mogą nadal występować.

Obecnie z powodu braku danych nie jest dokładnie wiadome, czy wszyscy ludzie pochodzenia południowo-wschodniej Azji są narażeni na ryzyko.

Allel (HLA)-B*1502 może być czynnikiem ryzyka rozwoju ZSJ/TEN u pacjentów chińskich, którzy otrzymują inne leki przeciwpadaczkowe, które mogą być powiązane z wystąpieniem ZSJ/TEN. Dlatego należy unikać stosowania innych leków, które mogą być powiązane z wystąpieniem ZSJ/TEN, u pacjentów, którzy posiadają allel (HLA)-B*1502, jeśli można zastosować inną, alternatywną terapię. Zazwyczaj nie zaleca się przeprowadzania badań genetycznych u pacjentów z narodowości, u których współczynnik allelu (HLA)-B*1502 jest niski. Zazwyczaj nie zaleca się przeprowadzania badań u chorych, którzy już otrzymują Karbamazepin-AstraPharm, ponieważ ryzyko wystąpienia ZSJ/TEN jest znacznie ograniczone do pierwszych kilku miesięcy, niezależnie od obecności allelu (HLA)-B*1502 w genach pacjenta.

U pacjentów rasy europejskiej związek między allelem (HLA)-B*1502 a wystąpieniem ZSJ nie istnieje.

Związek z HLA-A*3101

Antygen leukocytarny człowieka może być czynnikiem ryzyka rozwoju skórnych reakcji niepożądanych, takich jak ZSJ, TEN, wysypka lekowa z eozynofilią i objawami systemowymi (DRESS), ostra ogólnoustrojowa egzantematyczna pustuloza (OGEP), wysypka makularna i plamisto-węzłowa. Jeśli analiza wykaże obecność allelu HLA-A*3101, należy wstrzymać się od stosowania leku Karbamazepin-AstraPharm.

Ograniczenia badań genetycznych

Wyniki badań genetycznych nie powinny zastępować odpowiedniego klinicznego nadzoru i leczenia pacjentów. Inne możliwe czynniki odgrywają rolę w powstawaniu ciężkich skórnych reakcji niepożądanych, takie jak dawkowanie leku przeciwpadaczkowego, przestrzeganie reżimu terapii, terapia towarzysząca. Wpływ innych chorób i poziom monitorowania zaburzeń skórnych nie został zbadany.

Inne reakcje dermatologiczne

Może również dojść do rozwoju przejściowych i niegroźnych dla zdrowia łagodnych reakcji dermatologicznych, np. izolowanej wysypki makularnej lub makulo-papularnej. Zazwyczaj ustępują one po kilku dniach lub tygodniach zarówno przy kontynuowaniu dawkowania, jak i po zmniejszeniu dawki leku. Ponieważ wczesne objawy cięższych reakcji dermatologicznych mogą być bardzo trudne do odróżnienia od łagodnych przejściowych reakcji, pacjent powinien być pod ścisłym nadzorem, aby natychmiast przerwać stosowanie leku w przypadku pogorszenia się reakcji.

Obecność u pacjenta allelu HLA-A*3101 wiązana jest z występowaniem mniej poważnych niepożądanych reakcji skórnych na karbamazepin, takich jak zespół nadwrażliwości na leki przeciwpadaczkowe lub niewielkie wysypki (wysypki makulo-papularne). Jednakże nie stwierdzono, że obecność (HLA)-B*1502 może wskazywać na ryzyko wystąpienia powyższych reakcji skórnych.

Podwyższona wrażliwość. Karbamazepin-AstraPharm może sprowokować rozwój reakcji nadwrażliwości, w tym wysypki lekowej z eozynofilią i objawami systemowymi (DRESS), wielokrotne reakcje nadwrażliwości typu opóźnionego z gorączką, wysypką, zapaleniem naczyń, limfadenopatią, pseudolimfomą, artrogrią, leukopenią, eozynofilią, hepatosplenomegalią, zmienionymi wskaźnikami funkcji wątroby i zespołem znikania przewodów żółciowych (w tym zniszczeniem i zanikaniem przewodów żółciowych wewnętrznych), które mogą występować w różnych kombinacjach. Możliwy jest również wpływ na inne narządy (płuca, nerki, trzustka, mięsień sercowy, jelito grube).

Obecność u pacjenta allelu HLA-A*3101 wiązana jest z występowaniem mniej poważnych niepożądanych reakcji skórnych na karbamazepin, takich jak zespół nadwrażliwości na leki przeciwpadaczkowe lub niewielkie wysypki (wysypki makulo-papularne).

Pacjentów z reakcjami nadwrażliwości na karbamazepin należy poinformować, że u około 25-30% takich pacjentów mogą również występować reakcje nadwrażliwości na okarbazepin (Trileptal®).

Przy stosowaniu karbamazepinu i fenytoiny możliwe jest wystąpienie nadwrażliwości krzyżowej.

W przypadku pojawienia się objawów wskazujących na nadwrażliwość, stosowanie leku Karbamazepin-AstraPharm należy natychmiast przerwać.

Napady. Karbamazepin-AstraPharm należy stosować z ostrożnością u pacjentów z napadami mieszanymi, w tym z absansami (typowymi lub nietypowymi). W takich okolicznościach lek może wywoływać napady. W przypadku wywołania napadów stosowanie leku Karbamazepin-AstraPharm należy natychmiast przerwać.

Zwiększenie częstotliwości napadów jest możliwe podczas przejścia z form doustnych leku na supozytoria.

Funkcja wątroby. W trakcie terapii lekiem należy ocenić funkcję wątroby na poziomie wyjściowym i w trakcie terapii, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby w wywiadzie i u pacjentów w wieku podeszłym. W przypadku nasilenia zaburzeń funkcji wątroby lub u pacjentów z chorobą wątroby w fazie aktywnej należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku.

Niektóre wskaźniki badań laboratoryjnych, za pomocą których ocenia się funkcjonalny stan wątroby, u pacjentów przyjmujących karbamazepin mogą wykraczać poza normę, w szczególności gamma-glutamylotransferaza (GGT). Ma to prawdopodobnie miejsce z powodu indukcji enzymów wątrobowych. Indukcja enzymów może również prowadzić do umiarkowanego wzrostu stężenia fosfatazy alkalicznej. Taki wzrost funkcjonalnej aktywności metabolizmu wątrobowego nie jest wskazaniem do odstawienia karbamazepinu.

Ciężkie reakcje ze strony wątroby związane z zastosowaniem karbamazepinu występują bardzo rzadko. W przypadku wystąpienia objawów dysfunkcji wątroby lub aktywnej choroby wątroby należy natychmiast przebadać pacjenta, a leczenie lekiem Karbamazepin-AstraPharm wstrzymać do uzyskania wyników badań.

Funkcja nerek. Zaleca się ocenę funkcji nerek oraz oznaczenie stężenia azotu mocznikowego we krwi na początku i okresowo w trakcie cyklu terapii.

Hiponatremia. Znane są przypadki rozwoju hiponatremii przy stosowaniu karbamazepinu. U pacjentów z istniejącym zaburzeniem funkcji nerek, związanym z obniżonym stężeniem sodu, lub u pacjentów z jednoczesnym stosowaniem leków obniżających stężenie sodu (takich jak diuretyki, leki związane z nieadekwatną sekrecją hormonu antydiuretycznego), przed leczeniem należy zmierzyć stężenie sodu we krwi. Następnie należy mierzyć co 2 tygodnie, a następnie co miesiąc przez pierwsze 3 miesiące leczenia lub zgodnie z potrzebą kliniczną. Dotyczy to przede wszystkim pacjentów w wieku podeszłym. W tym przypadku należy ograniczyć ilość spożywanej wody.

Hipotyreoz. Karbamazepin może obniżać stężenie hormonów tarczycy, w związku z czym może być konieczne zwiększenie dawki terapii zastępczej hormonami tarczycy u pacjentów z hipotyreozą.

Efekty antycholinergiczne. Karbamazepin-AstraPharm wykazuje umiarkowaną aktywność antycholinergiczną. W związku z tym pacjenci z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym i zatrzymaniem moczu powinni być pod ścisłym nadzorem w trakcie terapii.

Efekty psychiczne. Należy pamiętać o możliwym aktywowaniu ukrytego psychózy oraz u pacjentów w wieku podeszłym – dezorientacji lub pobudzenia.

Myśli i zachowania samobójcze. Zarejestrowano kilka doniesień o myślach i zachowaniach samobójczych u pacjentów przyjmujących leki przeciwpadaczkowe. Dane uzyskane w trakcie badań leków przeciwpadaczkowych wykazały niewielki wzrost ryzyka wystąpienia myśli i zachowań samobójczych. Mechanizm powstawania takiego ryzyka jest nieznany, a dostępne dane nie wykluczają wzrostu ryzyka myśli i zachowań samobójczych dla karbamazepinu.

Dlatego pacjentów należy przebadać pod kątem obecności myśli i zachowań samobójczych i, jeśli to konieczne, należy przepisać odpowiednie leczenie. Pacjentom (oraz osobom opiekującym się pacjentami) należy zalecić skontaktowanie się z lekarzem w przypadku pojawienia się objawów myśli i zachowań samobójczych.

Efekty endokrynologiczne. Z powodu indukcji enzymów wątrobowych karbamazepin może powodować obniżenie efektu terapeutycznego leków estrogenowych i/lub progesteronowych. Może to prowadzić do zmniejszenia skuteczności antykoncepcji, nawrotu objawów lub krwawień przebijających lub wydzielania krwawego. Pacjentki przyjmujące Karbamazepin-AstraPharm, dla których antykoncepcja hormonalna jest konieczna, powinny przyjmować lek zawierający co najmniej 50 µg estrogenu lub należy rozważyć możliwość stosowania alternatywnych niesterydowych metod antykoncepcji.

Monitorowanie stężenia leku w osoczu krwi. Pomimo że korelacja między dawkowaniem a stężeniem karbamazepinu w osoczu krwi, a także między stężeniem karbamazepinu w osoczu krwi a skutecznością kliniczną i tolerancją jest niepewna, monitorowanie stężenia leku w osoczu krwi może być wskazane w następujących przypadkach: przy nagłym wzroście częstotliwości napadów, weryfikacji przestrzegania reżimu leczenia, w okresie ciąży, w przypadku leczenia dzieci; przy podejrzeniu zaburzeń wchłaniania, przy podejrzeniu toksyczności oraz przy stosowaniu więcej niż jednego leku.

Zmniejszenie dawki i odstawienie leku. Nagłe odstawienie leku Karbamazepin-AstraPharm może sprowokować napady. W razie konieczności nagłego odstawienia terapii lekiem pacjentów z padaczką przejście na nowy lek przeciwpadaczkowy należy realizować na tle terapii odpowiednim środkiem leczniczym (np. diazepem w dożylnej, doodbytniczej formie lub fenytoin w dożylnej formie).

Zmniejszenie dawki i zespół odstawienia leku. Nagłe odstawienie leku może sprowokować napady, dlatego karbamazepin należy odstawiać stopniowo przez 6 miesięcy. W razie konieczności natychmiastowego odstawienia leku pacjentom z padaczką przejście na nowy lek przeciwpadaczkowy należy realizować na tle terapii odpowiednimi lekami.

Kobiety w wieku rozrodczym

Karbamazepin może szkodzić płodowi przy stosowaniu przez ciężarną kobietę.

Rejestry ciąży i dane epidemiologiczne wskazują na potencjalny związek między stosowaniem karbamazepinu w czasie ciąży a poważnymi wadami wrodzonymi rozwoju, w tym wadami rurki nerwowej i wadami rozwoju innych układów organizmu (np. wady czaszko-twarzowe i wady rozwoju układu sercowo-naczyniowego). Te dostępne dane wskazują, że w porównaniu z monoterapią może występować większa częstość efektów teratogennych związanych ze stosowaniem leków przeciwpadaczkowych w ramach terapii skojarzonej. (patrz sekcja „Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią”)

Jeśli po starannym rozważeniu alternatywnych opcji leczenia nie zostanie uznane, że korzyść przeważa nad ryzykiem, karbamazepin nie powinien być stosowany u kobiet w wieku rozrodczym.

Kobiety w wieku rozrodczym powinny być w pełni poinformowane o potencjalnym ryzyku dla płodu, jeśli przyjmują karbamazepin w czasie ciąży.

Przed rozpoczęciem leczenia karbamazepinem należy rozważyć możliwość wykonania testu ciążowego u kobiet w wieku rozrodczym.

Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie leczenia i przez dwa tygodnie po zakończeniu leczenia. Z powodu indukcji enzymów karbamazepin może prowadzić do zaburzenia efektu terapeutycznego antykoncepcji hormonalnej, dlatego kobietom w wieku rozrodczym należy skonsultować się w kwestii stosowania innych skutecznych metod antykoncepcji (patrz sekcje „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji” oraz „Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią”).

Kobietom w wieku rozrodczym należy skonsultować się z lekarzem, jeśli planują zajście w ciążę, aby omówić przejście na alternatywne leczenie przed poczęciem i przed odstawieniem antykoncepcji (patrz sekcja „Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią”).

Kobietom w wieku rozrodczym należy poradzić, aby natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli zajdą w ciążę lub uważają, że mogą być w ciąży, gdy przyjmują karbamazepin.

Stosowanie w okresie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Ogólne ryzyko związane ze stosowaniem leków przeciwpadaczkowych

Wszystkim kobietom w wieku rozrodczym, które przyjmują terapię przeciwpadaczkową, szczególnie kobietom planującym zajście w ciążę oraz kobietom w ciąży, należy udzielać porad medycznych dotyczących potencjalnego ryzyka dla płodu wynikającego z napadów i leków przeciwpadaczkowych.

Należy unikać nagłego przerwania leczenia lekami przeciwpadaczkowymi, ponieważ może to prowadzić do wystąpienia napadów, które mogą mieć poważne konsekwencje dla kobiety i przyszłego dziecka.

Jeśli to możliwe, w leczeniu padaczki w czasie ciąży preferowana jest monoterapia, ponieważ terapia kilkoma lekami przeciwpadaczkowymi może być związana z wyższym ryzykiem wad wrodzonych rozwoju.

Ryzyko związane z karbamazepinem

Karbamazepin przenika przez barierę łożyskową. Wpływ prenatalny karbamazepinu może zwiększyć ryzyko wad wrodzonych rozwoju i innych niekorzystnych skutków rozwoju. Wpływ karbamazepinu w czasie ciąży wiązany jest z częstotliwością poważnych wad rozwoju 2–3 razy wyższą niż w populacji ogólnej, której częstość wynosi 2–3%. Donoszono o takich wadach rozwoju, jak wady rurki nerwowej płodu, wady czaszko-twarzowe, takie jak warga i podniebienie, wady rozwoju układu sercowo-naczyniowego, hipospadia, hipoplazja palców i inne anomalie obejmujące różne układy organizmu płodu u matek, które stosowały karbamazepin w czasie ciąży. Zaleca się specjalistyczne badania prenatalne w kierunku tych wad rozwoju. Donoszono o zaburzeniach rozwoju nerwowego wśród dzieci urodzonych przez kobiety z padaczką, które w czasie ciąży stosowały karbamazepin samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi. Badania związane z ryzykiem rozwoju zaburzeń układu nerwowego u dzieci, które w czasie ciąży otrzymywały karbamazepin, są sprzeczne, i ryzyko nie może być wykluczone.

Jeśli po starannym rozważeniu alternatywnych opcji leczenia nie zostanie uznane, że korzyść przeważa nad ryzykiem, karbamazepin nie powinien być stosowany u kobiet w czasie ciąży. Kobieta powinna być w pełni poinformowana i rozumieć ryzyko związane z przyjmowaniem karbamazepinu w czasie ciąży.

Dane wskazują, że ryzyko wystąpienia wad rozwoju przy stosowaniu karbamazepinu może zależeć od dawki. Jeśli na podstawie starannego oceny stosunku korzyści do ryzyka i braku odpowiedniej alternatywy leczenie karbamazepinem jest kontynuowane, należy stosować ten lek jako monoterapię w najniższej skutecznej dawce. Zaleca się również monitorowanie stężenia leku w osoczu krwi. Stężenie w osoczu krwi można utrzymywać w dolnej części zakresu terapeutycznego od 4 µg/ml do 12 µg/ml pod warunkiem utrzymania kontroli nad napadami.

Donoszono, że niektóre leki przeciwpadaczkowe, takie jak karbamazepin, obniżają stężenie folianów w surowicy krwi. Ten deficyt może prowadzić do zwiększenia częstości wad wrodzonych u płodu u matek z padaczką. Przed i w czasie ciąży zaleca się przyjmowanie kwasu foliowego. Aby zapobiec zaburzeniom krzepnięcia krwi u dziecka, zaleca się również stosowanie witaminy K1 matce w ostatnich tygodniach ciąży oraz noworodkowi.

Jeśli kobieta planuje zajście w ciążę, należy podjąć wszelkie możliwe środki, aby przejść na odpowiednie leczenie alternatywne przed poczęciem i przed odstawieniem antykoncepcji. Jeśli kobieta zajdzie w ciążę w trakcie przyjmowania karbamazepinu, należy skierować ją do specjalisty, aby ponownie ocenić metodę leczenia i rozważyć alternatywne opcje.

Kobiety w wieku rozrodczym

Karbamazepin nie powinien być stosowany u kobiet w wieku rozrodczym, z wyjątkiem przypadków, gdy potencjalna korzyść/ryzyko przeważa nad alternatywnymi opcjami leczenia. Kobieta powinna być w pełni poinformowana i rozumieć potencjalne ryzyko dla płodu przy przyjmowaniu karbamazepinu w czasie ciąży, dlatego ważne jest planowanie ciąży z wyprzedzeniem. Przed rozpoczęciem leczenia karbamazepinem należy rozważyć możliwość wykonania testu ciążowego u kobiet w wieku rozrodczym.

Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję w trakcie i po zakończeniu leczenia przez dwa tygodnie. Z powodu indukcji enzymów karbamazepin może prowadzić do zaburzenia efektu terapeutycznego antykoncepcji hormonalnej (patrz sekcja „Interakcje z innymi lekami i inne rodzaje interakcji”), dlatego kobietom w wieku rozrodczym należy skonsultować się w kwestii stosowania innych skutecznych metod antykoncepcji. Należy stosować co najmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji (np. wkładkę wewnątrzmaciczną) lub dwie dodatkowe formy antykoncepcji, w tym metodę barierową. Przy wyborze metody antykoncepcji należy ocenić indywidualne okoliczności, włączając pacjentkę do dyskusji.

W badaniach na zwierzętach stosowanie karbamazepinu w klinicznie istotnych dawkach w okresie ciąży prowadziło do toksyczności dla rozwoju płodu, w tym do zwiększenia częstości wad rozwoju płodu.

U dzieci, których matki cierpią na padaczkę, stwierdza się skłonność do zaburzeń rozwoju wewnątrzmacicznego, w tym wad wrodzonych rozwoju. Donoszono, że karbamazepin, podobnie jak większość leków przeciwpadaczkowych, zwiększa częstość tych zaburzeń, jednak przekonujące dowody w ramach kontrolowanych badań monoterapii karbamazepinem brakują. Donoszono również o zaburzeniach rozwoju wewnątrzmacicznego i wadach wrodzonych rozwoju związanych ze stosowaniem leku Karbamazepin-AstraPharm, w tym o wadzie kręgosłupa i innych wadach wrodzonych, np. wadach czaszko-twarzowych, wadach układu sercowo-naczyniowego, hipospadii i anomaliiach rozwoju różnych układów organizmu.

Należy wziąć pod uwagę następujące dane:

• stosowanie leku Karbamazepin-AstraPharm u ciężarnych, chorych na padaczkę, wymagających szczególnej uwagi;
• jeśli kobieta przyjmująca karbamazepin zajdzie w ciążę, planuje zajście w ciążę lub w czasie ciąży pojawia się potrzeba stosowania leku Karbamazepin-AstraPharm, należy starannie rozważyć potencjalną korzyść stosowania leku w porównaniu z możliwym ryzykiem (szczególnie w I trymestrze ciąży);
• kobietom w wieku rozrodczym Karbamazepin-AstraPharm, jeśli to możliwe, należy przepisać jako monoterapię;
• zaleca się przepisywanie minimalnych skutecznych dawek i monitorowanie stężenia karbamazepinu w osoczu krwi;
• pacjentkom należy poinformować o możliwym zwiększeniu ryzyka rozwoju wad wrodzonych i należy zapewnić im możliwość przesiewu prenatalnego;
• w okresie ciąży nie należy przerywać skutecznego leczenia przeciwpadaczkowego, ponieważ nasilenie choroby zagrozi zdrowiu zarówno matki, jak i dziecka.

Obserwacja i zapobieganie. Wiadomo, że w okresie ciąży może dojść do niedoboru kwasu foliowego. Leki przeciwpadaczkowe mogą zwiększać poziom niedoboru kwasu foliowego, dlatego zaleca się dodatkowe przepisywanie kwasu foliowego przed i w okresie ciąży.

Noworodki. W celu zapobiegania zaburzeniom krzepnięcia krwi u noworodków zaleca się przepisywanie witaminy K1 matkom w ostatnich tygodniach ciąży oraz noworodkom.

Znane są pojedyncze przypadki napadów i/lub zahamowania oddychania u noworodków, kilka przypadków wymiotów, biegunki i/lub złego apetytu u noworodków, które wiązano z przyjmowaniem karbamazepinu i innych leków przeciwpadaczkowych.

Karmienie piersią. Karbamazepin przenika do mleka matki (25-60% stężenia w osoczu krwi). Korzyści karmienia piersią przy odległym prawdopodobieństwie wystąpienia działań niepożądanych u niemowlęcia należy starannie rozważyć. Matki przyjmujące Karbamazepin-AstraPharm mogą karmić piersią pod warunkiem, że za niemowlęciem obserwuje się rozwój możliwych reakcji niepożądanych (np. nadmiernej senności, alergiczych reakcji skórnych).

Plodność

Bardzo rzadko donoszono o przypadkach zaburzeń płodności u mężczyzn i/lub odchyleniach od normy wskaźników spermatogenezy.

Możliwość wpływu na szybkość reakcji przy prowadzeniu pojazdów mechanicznych lub innych urządzeń.

Możliwość pacjenta przyjmującego Karbamazepin-AstraPharm do szybkiej reakcji (szczególnie na początku terapii lub w okresie doboru dawki) może być zaburzona w wyniku wystąpienia zawrotów głowy i senności, dlatego przy prowadzeniu samochodu lub pracy z innymi urządzeniami pacjent powinien być ostrożny.

Sposób stosowania|używania| i dawki.

Tabletki Karbamazepin-AstraPharm stosuje się doustnie; zazwyczaj dobową dawkę leku należy podzielić na 2 lub 3 dawki. Lek można przyjmować podczas, po posiłku lub między posiłkami razem z niewielką ilością płynu, np. szklanką wody.

Przed rozpoczęciem leczenia pacjenci, którzy potencjalnie są nosicielami allelu HLA-A*3101 pod względem pochodzenia, powinni, jeśli to możliwe, przejść badanie na obecność allelu, ponieważ w takim przypadku może zostać sprowokowany rozwój ciężkich reakcji niepożądanych, takich jak reakcje skórne.

Padaczka

Leczenie rozpoczyna się od stosowania niskiej dawki dobowej z stopniowym zwiększaniem dawki leku, którą należy dostosować do potrzeb każdego pacjenta.

Do doboru optymalnej dawki leku może okazać się pomocne oznaczenie stężenia karbamazepinu w osoczu krwi.

Szczególnie w przypadku terapii skojarzonej dawki terapeutyczne należy ustalać na podstawie oznaczenia stężenia karbamazepinu w osoczu krwi i skuteczności.

Dorośli. Zalecana dawka początkowa leku wynosi 100-200 mg 1-2 razy na dobę.

Następnie dawkę należy powoli zwiększać do osiągnięcia optymalnego efektu; często dawka dobową wynosi 800-1200 mg. Niektórzy pacjenci mogą wymagać dawki leku Karbamazepin-AstraPharm dochodzącej do 1600 mg lub nawet 2000 mg na dobę.

Pacjenci w wieku podeszłym. Pacjentom w wieku podeszłym z powodu możliwych interakcji lekowych dawkę leku Karbamazepin-AstraPharm należy dobrać ostrożnie.

Dzieci. Leczenie można rozpocząć od dawki 100 mg/dobę; dawkę należy stopniowo zwiększać – co tydzień o 100 mg.

Zwykła dawka leku wynosi 10-20 mg/kg masy ciała na dobę (podzielona na kilka dawek).

Dzieciom w wieku od 15 lat dawkowanie takie samo jak u dorosłych.

Jeśli to możliwe, Karbamazepin-AstraPharm należy stosować jako monoterapię, jednak w przypadku stosowania w połączeniu z innymi lekami zaleca się stopniowe zwiększanie dawki leku w ten sam sposób.

W przypadku przepisywania leku Karbamazepin-AstraPharm dodatkowo do aktualnej terapii przeciwpadaczkowej dawkę leku należy stopniowo zwiększać, nie zmieniając dawki aktualnie stosowanego leku (lub leków) przeciwpadaczkowego lub, w razie potrzeby, dostosowując ją.

Ostre stany maniakalne i terapia utrzymująca w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych

Zakres dawek – około od 400 do 1600 mg na dobę; zazwyczaj od 400 do 600 mg na dobę, podzielonych na 2–3 dawki. W ostrym stanie maniakalnym zaleca się stosunkowo szybkie zwiększanie dawki, natomiast w celu zapewnienia optymalnej tolerancji w ramach terapii utrzymującej w zaburzeniach dwubiegunowych zaleca się stopniowe zwiększanie małych dawek.

Zespół abstynencyjny alkoholowy

Średnia dawka – 200 mg trzykrotnie na dobę. W ciężkich przypadkach w pierwszych kilku dniach dawkę można zwiększyć (np. do dawki 400 mg trzykrotnie na dobę). W ciężkich objawach abstynencji alkoholowej leczenie należy rozpoczynać kombinacją leku Karbamazepin-AstraPharm z lekami uspokajająco-sennotwórczymi (np. klozepoksydazolem, chlordiazepoksydem), zgodnie z powyższymi wskazówkami dotyczącymi dawkowania. Po zakończeniu ostrej fazy leczenia lekiem Karbamazepin-AstraPharm można kontynuować monoterapię.

Idiopatyczna neuralgia trójdzielna i neuralgia trójdzielna w przebiegu stwardnienia rozsianego (typowa i nietypowa). Idiopatyczna neuralgia nerwu językowo-gardłowego

Początkowa dawka leku Karbamazepin-AstraPharm wynosi 200–400 mg na dobę (100 mg dwa razy na dobę u pacjentów w wieku podeszłym). Należy ją powoli zwiększać aż do ustąpienia bólu (zazwyczaj do dawki 200 mg trzy lub cztery razy na dobę). U większości pacjentów dawka leku 200 mg trzy lub cztery razy na dobę jest wystarczająca do utrzymania stanu bezbolesnego. W niektórych przypadkach może być konieczna dobowe dawka leku Karbamazepin-AstraPharm 1600 mg. Po ustąpieniu bólu dawkę należy stopniowo zmniejszać do minimalnej dawki utrzymującej.

Dzieci.

Dzieciom ze względu na szybszą eliminację karbamazepiny może być konieczne stosowanie wyższych dawek leku (w przeliczeniu na kilogram masy ciała) w porównaniu z dorosłymi.

Leczenie zaburzenia afektywnego dwubiegunowego i bólu w neuralgii trójdzielnej

Bezpieczeństwo i skuteczność leku karbamazepina nie zostały ustalone u dzieci i młodzieży.

Leczenie padaczki

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania leku karbamazepina u dzieci i młodzieży zostały ustalone w leczeniu napadów padaczkowych częściowych, napadów toniczno-klonicznych ogólnych oraz mieszanych napadów padaczkowych [patrz sekcje „Wskazania” oraz „Sposób stosowania i dawki”]. Tabletki Karbamazepin-AstraPharm można podawać dzieciom od 5. roku życia.

Przedawkowanie.

Objawy. Objawy występujące przy przedawkowaniu zazwyczaj odzwierciedlają uszkodzenie układu nerwowego środkowego, układu sercowo-naczyniowego i układu oddechowego.

Układ nerwowy środkowy: depresja funkcji OUN; dezorientacja, stłumienie świadomości, senność, pobudzenie, halucynacje, śpiączka; zamglenie widzenia, niezrozumiałe mówienie, dysartria, nystagmus, ataksja, dyskinezja, nadmierna refleksyjność (początkowo), osłabienie odruchów (później); napady padaczkowe, zaburzenia psychoruchowe, mioklonus, hipotermia, midryaza.

Układ oddechowy: osłabienie oddychania, obrzęk płuc.

Układ sercowo-naczyniowy: tachykardia, hipotensja tętnicza, czasem – nadciśnienie tętnicze, zaburzenia przewodnictwa z poszerzeniem zespołu QRS; omdlenia związane z zatrzymaniem serca, towarzyszące utracie przytomności.

Układ pokarmowy: wymioty, opóźnione opróżnianie żołądka, zmniejszona perystaltyka jelita grubego.

Układ kostno-mięśniowy: zgłaszano pojedyncze przypadki rabdomiolizy związanej z toksycznym działaniem karbamazepiny.

Układ moczowy: zatrzymanie moczu, oliguria lub anuria; zatrzymanie płynów; hiperhydratacja spowodowana działaniem karbamazepiny podobnym do działania hormonu antydiuretycznego.

Zmiany laboratoryjne: hiponatremia, możliwy kwasobłonność metaboliczna, hiperglikemia, wzrost frakcji mięśniowej kinazy kreatyninofosfokinazy.

Leczenie. Nie istnieje specyficzny antydot. Leczenie powinno początkowo opierać się na stanie klinicznym chorego; wskazana jest hospitalizacja. Przeprowadza się oznaczenie stężenia karbamazepiny w osoczu krwi w celu potwierdzenia zatrucia tym lekiem oraz oceny stopnia przedawkowania.

Wykonuje się ewakuację zawartości żołądka, przemywanie żołądka, stosowanie węgla aktywowanego. Późna ewakuacja zawartości żołądka może prowadzić do opóźnionego wchłaniania i nawrotu objawów zatrucia w okresie rekonwalescencji. Stosuje się leczenie objawowe wspierające w oddziale intensywnej terapii, monitorowanie funkcji serca, staranne korygowanie zaburzeń elektrolitowych.

Specjalne zalecenia. W przypadku rozwoju hipotensji tętniczej wskazane jest wewnętrzne podanie dopaminy lub dobutaminy; w przypadku zaburzeń rytmu serca leczenie należy dobrać indywidualnie; w przypadku napadów padaczkowych – podanie benzodiazepin (np. diazepamu) lub innych leków przeciwpadaczkowych, np. fenobarbitalu (z ostrożnością ze względu na zwiększony ryzyko wystąpienia depresji oddychania) lub paraldehydu; w przypadku rozwoju hiponatremii (intoksycji wodnej) – ograniczenie podania płynów, powolna ostrożna infuzja dożylna 0,9 % roztworu chlorku sodu. Te działania mogą być pomocne w zapobieganiu obrzękowi mózgu.

Zaleca się przeprowadzenie hemosorpcji na sorbentach węglowych. Zgłaszano brak skuteczności wymuszonego diurezy i dializy opłucnowej.

Należy przewidzieć możliwość nawrotu nasilenia objawów przedawkowania w 2. i 3. dniu od początku zatrucia, co spowodowane jest opóźnionym wchłanianiem leku.

Reakcje niepożądane.

Na początku leczenia lekiem Karbamazepin-AstraPharm lub przy stosowaniu zbyt dużej dawki początkowej, a także u pacjentów w wieku podeszłym, bardzo często lub często występują pewne typy niepożądanych reakcji, np. ze strony OUN (zawroty głowy, ból głowy, ataksja, senność, osłabienie ogólne, podwójne widzenie), ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty) lub alergiczne reakcje skórne.

Niepożądane reakcje zależne od dawki zazwyczaj ustępują w ciągu kilku dni, zarówno spontanicznie, jak i po tymczasowym zmniejszeniu dawki leku. Rozwój niepożądanych reakcji ze strony OUN może być następstwem względnego przedawkowania leku lub istotnych wahaniań stężenia substancji czynnej w osoczu krwi. W takich przypadkach zaleca się monitorowanie poziomu substancji czynnej w osoczu krwi oraz podział dawki dobowej na mniejsze dawki (np. na 3–4 dawki).

Reakcje niepożądane zaobserwowane podczas badań klinicznych zostały wymienione według klasyfikacji układów narządów MedDRA. W każdej klasie układów narządów reakcje niepożądane są sklasyfikowane według częstości występowania, przy czym najbardziej częste reakcje wymieniono jako pierwsze. W każdej grupie częstości reakcje niepożądane są przedstawione w kolejności zmniejszającej się ciężkości. Ponadto odpowiednia kategoria częstości dla każdej reakcji niepożądanej oparta jest na następującej konwencji (CIOMS III): bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); rzadko (≥ 1/1000 do < 1/100); bardzo rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000); nieznane (częstość niemożliwa do oszacowania na podstawie dostępnych danych).

* W niektórych krajach azjatyckich również jako rzadkie. Zobacz także sekcję „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności stosowania”.

**Dodatkowe działania niepożądane związane z lekami na podstawie doniesień spontanicznych (częstość nieznana).

Działania niepożądane na podstawie doniesień spontanicznych (częstość nieznana)

Poniżej wymienione działania niepożądane zostały zgłoszone po rejestracji leku na podstawie doniesień spontanicznych oraz informacji z literatury. Ze względu na charakter spontaniczny tych doniesień nie można dokładnie określić liczby pacjentów ani rzetelnie oszacować częstości występowania działań niepożądanych, dlatego częstość tych działań sklasyfikowano jako „częstość nieznana”.

Infekcje i inwazje: reaktywacja wirusa Herpesu ludzkiego typu VI.

Ze strony układu krwiotwórczego: niedostateczność szpiku kostnego.

Ze strony układu nerwowego: efekt sedytywny, pogorszenie pamięci.

Ze strony przewodu pokarmowego: kolit.

Ze strony układu odpornościowego: wysypka lekowa z eozynofilią i objawami systemowymi.

Ze strony skóry: ostrze pustulotyczne uogólnione (AGEP), keratosis lichenoides, onychomadesis.

Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego: złamania.

Wskaźniki laboratoryjne: obniżenie gęstości mineralnej kości.

Okres ważności.

3 lata.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nie wyższej niż 25 °C.

Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

Po 10 tabletek w blistrze; po 2 lub 5 blisterów w pudełku.

Kategoria dystrybucji.

Na receptę.

Producent.

SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ „ASTRAFARM”, Ukraina.

Lokalizacja producenta oraz adres miejsca prowadzenia działalności.

08132, rejon kijewsko-siewierski, miasto Wiszniewo, ul. Kijowska 6.