DICLOBERYL® 100

ULOTKA DO ZASTOSOWANIA LĘKU Dicloberyl® 100 (DICLOBERL 100)

Skład:

substancja czynna: diclofenac sodium;

1 dawka zawiera 100 mg diclofenacu sodowego;

substancje pomocnicze: tłuszcz stały.

Postać leku. Dawki doodbytowe.

Główne właściwości fizykochemiczne: dawki doodbytowe w kształcie torpedy, koloru kości słoniowej.

Grupa farmakoterapeutyczna. Leki przeciwzapalne niesteroidowe i leki przeciwreumatyczne. Pochodne kwasu octowego i związki pokrewne.

Kod ATX M01A B05.

Właściwości farmakologiczne.

Farmakodynamika.

Dicloberyl® 100 zawiera diklofenak sodowy – substancję o strukturze niesteroidowej, wykazującą wyraźne działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne. Jest inhibitorem prostaglandynsyntetazy (cyklooksygenazy).

Farmakokinetyka.

Wchłanianie. Wchłanianie jest szybkie, ale wolniejsze niż po podaniu tabletek z powłoką opóźniającą uwalnianie. Po podaniu dawki 50 mg supozytoria Dicloberyl® maksymalne stężenie w osoczu krwi (Cmax) osiągane jest po około 1 godzinie, natomiast Cmax na jednostkę dawki wynosi około dwóch trzecich stężenia osiąganego po podaniu tabletek z powłoką opóźniającą uwalnianie (1,95 ± 0,8 μg/ml (1,9 μg/ml = 5,9 μmol/l)).

Dostępność biologiczna. Podobnie jak w przypadku doustnych form leku, pole pod krzywą stężenia (AUC) wynosi około połowy wartości uzyskanej po podaniu dawki dożylnej. Po wielokrotnym podawaniu leku jego farmakokinetyka nie ulega zmianie. Nie obserwuje się kumulacji leku przy zachowaniu zalecanej dawki.

Rozkład. Wiązanie diklofenaku z białkami osocza krwi wynosi 99,7%, głównie z albuminą – 99,4%.

Diklofenak przenika do płynu synowialnego, gdzie jego Cmax osiągane jest 2–4 godziny później niż w osoczu krwi. Wydawałowy okres półtrwania z płynu synowialnego wynosi 3–6 godzin. Dwa godziny po osiągnięciu Cmax stężenie diklofenaku w płynie synowialnym pozostaje wyższe niż w osoczu krwi; to zjawisko obserwuje się przez 12 godzin.

Diklofenak wykryto w niskim stężeniu (100 ng/ml) w mleku matki u jednej karmiącej kobiety. Szacunkowa ilość leku przechodząca z mlekiem matki do organizmu niemowlęcia wynosi 0,03 mg/kg/dobę.

Metabolizm. Diklofenak jest częściowo metabolizowany drogą glukuronidacji niezmienionej cząsteczki, ale głównie poprzez jedno- i wielokrotne hydroksylowanie oraz metoksylowanie, co prowadzi do powstawania kilku fenolowych metabolitów, z których większość tworzy koniugaty z kwasem glukuronowym. Dwa z tych fenolowych metabolitów są biologicznie aktywne, ale znacznie mniej niż diklofenak.

Eliminacja. Całkowity klirens ogólnoustrojowy diklofenaku z osocza krwi wynosi 263 ± 56 ml/min (wartość średnia ± SD). Okres półtrwania końcowego w osoczu krwi wynosi 1–2 godziny. Okres półtrwania w osoczu krwi czterech metabolitów, w tym dwóch farmakologicznie aktywnych, jest również krótki i wynosi 1–3 godziny. Około 60% podanej dawki leku wydalane jest z moczem w postaci koniugatu glukuronidowego niezmienionej cząsteczki oraz w postaci metabolitów, z których większość również przekształca się w koniugaty glukuronidowe. Mniej niż 1% diklofenaku wydala się w niezmienionej formie. Pozostała część podanej dawki leku wydala się z kałem w postaci metabolitów.

Farmakokinetyka w określonych grupach chorych. Nie zaobserwowano wpływu wieku pacjenta na wchłanianie, metabolizm i wydalanie leku, z wyjątkiem faktu, że u pięciu pacjentów w podeszłym wieku 15-minutowa infuzja dożylna prowadziła do stężenia leku w osoczu krwi o 50% wyższego niż oczekiwano u młodych zdrowych ochotników.

U pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek nie należy oczekiwać kumulacji niezmienionej substancji czynnej, biorąc pod uwagę kinetykę leku po jednorazowym podaniu. U chorych z klirensem kreatyniny mniejszym niż 10 ml/min obliczone stężenia równowagowe metabolitów hydroksylowanych w osoczu krwi były około 4 razy wyższe niż u zdrowych ochotników. Ostatecznie jednak wszystkie metabolity wydzielane są z żółcią.

Pacjenci z zaburzeniami funkcji wątroby. U chorych z przewlekłym zapaleniem wątroby lub skompensowanym wątrobą cyrozem parametry farmakokinetyczne i metabolizm diklofenaku są analogiczne do tych u pacjentów bez chorób wątroby.

Charakterystyki kliniczne.

Wskazania.

• Zapalne i zwyrodnieniowe choroby reumatyczne: reumatoidalne zapalenie stawów, zapalenie stawów kręgosłupa z ankylozą, osteoarthrytis, w tym spondylarthrytis;
• zespoły bólowe pochodzenia kręgosłupowego;
• reumatyczne choroby miękkich tkanek pozastawowych;
• zespoły bólowe pourazowe i powlekające zabiegi operacyjne, towarzyszące zapaleniu i obrzękowi, w szczególności po zabiegach stomatologicznych i ortopedycznych;
• choroby ginekologiczne towarzyszące bólowi i stanowi zapalnemu, np. pierwotna dysmenorea i zapalenie przydatków;
• napady migreny;
• ostre napady dny moczanowej;
• jako lek wspomagający przy ciężkich zapalnych chorobach narządów gardła, nosa i uszu towarzyszących bólowi, np. przy zapaleniu gardła i migdałków, zapaleniu ucha.

Zgodnie z ogólnymi zasadami terapeutycznymi, podstawową chorobę należy leczyć lekami podstawowej terapii. Gorączka sama w sobie nie stanowi wskazania do stosowania leku.

Przeciwwskazania.

• Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek z substancji pomocniczych leku wymienionych w sekcji „Skład”;
• Dicloberyl® 100, jak i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), są przeciwwskazane u pacjentów, u których w odpowiedzi na przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego lub innych NLPZ występują napady astmy oskrzelowej, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie nosa lub polipy nosa;
• nieustalone zaburzenia krzepnięcia krwi;
• aktywna forma choroby wrzodowej/krwawienia lub nawracająca choroba wrzodowa/krwawienie w wywiadzie (dwa lub więcej oddzielnych epizodów rozpoznanej choroby wrzodowej lub krwawienia);
• krwawienie lub perforacja przewodu pokarmowego w wywiadzie związane z wcześniejszą terapią NLPZ;
• choroby zapalne jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna lub wrzodziejące zapalenie jelita grubego);
• ostra wrzoda żołądka lub jelita, krwawienie lub perforacja;
• krwawienia mózgowe lub inne aktywne krwawienia;
• ciężkie zaburzenia funkcji wątroby lub nerek, niewydolność wątroby, niewydolność nerek (prędkość filtracji kłębuszkowej <15 ml/min/1,73 m²) (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności przy stosowaniu”);
• leczenie bólu w okresie operacyjnym przy aorto-koronarnym by-passie (lub przy użyciu sztucznej krążenia);
• przewlekła niewydolność serca (NYHA II-IV); choroba niedokrwienna serca u pacjentów z chorobą wieńcową, po przebytym zawałcie mięśnia sercowego; choroby tętnic obwodowych i/lub choroby mózgowo-naczyniowe u pacjentów po przebytym udarze mózgu lub z epizodami przemijających ataków niedokrwiennych;
• trzeci trymestr ciąży (patrz sekcja „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”);
• proktit.

Dicloberyl® 100 nie jest wskazany do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia.

Interakcje z innymi lekami oraz inne rodzaje interakcji.

Inne NLPZ, w tym salicylany

Jednoczesne stosowanie kilku NLPZ może zwiększyć ryzyko wrzodów i krwawień przewodu pokarmowego z powodu działania synergistycznego. Dlatego jednoczesne stosowanie diklofenaku z innymi NLPZ nie jest zalecane (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności przy stosowaniu”).

Digoksyna, fenytoina, lit

Jednoczesne stosowanie leku Dicloberyl® 100 z digoksyną, fenytoiną lub litami może zwiększyć stężenie tych leków we krwi. Należy sprawdzać stężenie litu w surowicy. Zaleca się monitorowanie poziomu digoksyny i fenytoiny w surowicy krwi.

Diuretyki, β-blokery, inhibitory ACE i antagoniści angiotensyny II

NLPZ mogą zmniejszać działanie diuretyków i leków obniżających ciśnienie tętnicze (np. β-blokerów, inhibitorów ACE i antagonistów angiotensyny II), dlatego poziom ciśnienia tętniczego należy okresowo kontrolować. U niektórych pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek (np. pacjentów odwodnionych lub starszych pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek) jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE lub antagonistów angiotensyny II oraz substancji hamujących cyklooksygenazę może prowadzić do dalszego pogorszenia funkcji nerek, w tym do ostrych niewydolności nerek, które są zazwyczaj odwracalne. W związku z tym, kombinację należy stosować z ostrożnością, szczególnie u starszych pacjentów.

Pacjenci powinni otrzymywać odpowiednie nawodnienie, zaleca się również monitorowanie funkcji nerek po rozpoczęciu terapii wspomagającej i okresowo po niej, szczególnie w przypadku diuretyków i inhibitorów ACE z powodu zwiększonego ryzyka nefrotoksyczności.

Leki, które znane są z wywoływania hiperkaliemii. Jednoczesne leczenie diuretykami zatrzymującymi potas, cyklosporyną, takrolimusem lub trimetoprimem może być związane ze zwiększonym stężeniem potasu w surowicy krwi, dlatego monitorowanie stanu pacjenta powinno odbywać się częściej.

Jednoczesne stosowanie Dicloberyl® 100 i diuretyków zatrzymujących potas może prowadzić do hiperkaliemii. Dlatego przy wspomagającej terapii zaleca się częste monitorowanie poziomu potasu.

Kortykosteroidy

Zwiększają ryzyko wrzodów i krwawień przewodu pokarmowego (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności przy stosowaniu”).

Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)

Zwiększają ryzyko wrzodów i krwawień przewodu pokarmowego (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności przy stosowaniu”).

Metotreksat

Diklofenak może hamować klirens metotreksatu w kanalikach nerkowych, co prowadzi do podwyższenia jego poziomu. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu Dicloberyl® 100 w ciągu 24 godzin przed lub po podaniu metotreksatu, ponieważ w takich przypadkach może wzrosnąć stężenie metotreksatu we krwi i nasilić się jego działanie toksyczne. Zanotowano przypadki ciężkiej toksyczności, gdy metotreksat i NLPZ, w tym diklofenak, były stosowane w odstępie nie przekraczającym 24 godzin. Interakcja ta jest pośrednictwem gromadzenia się metotreksatu w wyniku zaburzonej wydzielania nerkowego w obecności NLPZ.

Cyklosporyna

Niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak diklofenak sodu, mogą nasilać nefrotoksyczność cyklosporyny poprzez wpływ na prostaglandyny nerkowe. Z tego powodu diklofenak należy stosować w niższych dawkach niż u pacjentów nie przyjmujących cyklosporyny.

Takrolimus

Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z takrolimusem możliwe jest zwiększenie ryzyka nefrotoksyczności, co może być pośrednictwem nerkowych efektów antyprostaglandynowych NLPZ i inhibitora kalcynuryny, dlatego diklofenak należy stosować w niższych dawkach niż u pacjentów nie przyjmujących takrolimusu.

Antykoagulacyjne i przeciwkrzepliwe środki

Zaleca się zachować ostrożność, ponieważ jednoczesne stosowanie może nasilić działanie środków przeciwkrzepliwych lub antykoagulantów, takich jak warfaryna (patrz sekcja „Szczególne środki ostrożności przy stosowaniu”). Zaleca się zachować ostrożność, ponieważ jednoczesne stosowanie może zwiększyć ryzyko krwawienia. Choć badania kliniczne nie wskazują na wpływ diklofenaku na aktywność antykoagulantów, istnieją pojedyncze doniesienia o zwiększeniu ryzyka krwotoku u pacjentów przyjmujących jednocześnie diklofenak i antykoagulants. Dlatego zaleca się dokładne obserwowanie takich pacjentów. Jak i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, diklofenak w wysokich dawkach może tymczasowo hamować agregację płytek krwi.

Probenecyd

Leki zawierające probenecyd mogą hamować wydalanie diklofenaku.

Leki przeciwdiabetyczne

Badania kliniczne wykazały, że diklofenak może być stosowany razem z doustnymi lekami przeciwdiabetycznymi bez wpływu na ich efekt terapeutyczny. Istnieją jednak pojedyncze doniesienia o przypadkach zarówno hipoglikemii, jak i hiperglikemii, które wymagały zmiany dawki leków przeciwdiabetycznych w trakcie leczenia diklofenakiem. Z tego powodu, jako środek ostrożności, zaleca się kontrolowanie poziomu glukozy we krwi w trakcie terapii skojarzonej. Istnieją również pojedyncze doniesienia o przypadkach kwasicy metabolicznej przy jednoczesnym stosowaniu z diklofenakiem, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek.

Antybiotyki chinolonowe

Istnieją pojedyncze doniesienia o drgawkach, które mogły wystąpić w wyniku jednoczesnego stosowania pochodnych chinolonu i NLPZ. Może to występować u pacjentów z wywiadem padaczki lub drgawek, jak i bez niego. Dlatego należy zachować ostrożność przy rozważaniu stosowania chinolonu u pacjentów, którzy już przyjmują NLPZ.

Kolestypol i cholestyramina

Te leki mogą powodować opóźnienie lub zmniejszenie wchłaniania diklofenaku. Dlatego zaleca się stosowanie diklofenaku przynajmniej 1 godzinę przed lub 4-6 godzin po podaniu kolestypolu/chlestyraminy.

Glikozydy serca

Jednoczesne stosowanie glikozydów serca i NLPZ u pacjentów może nasilić niewydolność serca, zmniejszyć GFR i zwiększyć poziomy glikozydów w osoczu krwi.

Mifepryston. NLPZ nie powinny być stosowane w ciągu 8-12 dni po podaniu mifeprystonu, ponieważ NLPZ mogą zmniejszyć skuteczność mifeprystonu.

Silne inhibitory CYP2C9

Zaleca się ostrożność przy jednoczesnym przepisywaniu diklofenaku z silnymi inhibitorami CYP2C9 (np. sulfapirazolem i worykonazolem), co może prowadzić do istotnego wzrostu Cmax i ekspozycji na diklofenak z powodu hamowania metabolizmu diklofenaku.

Induktory CYP2C9

Wymagana jest ostrożność przy jednoczesnym przepisywaniu diklofenaku z induktorami CYP2C9 (np. ryfampicyną). Może to prowadzić do istotnego obniżenia stężenia w osoczu i ekspozycji na diklofenak.

Szczególne środki ostrożności.

Ogólne

Należy unikać jednoczesnego stosowania Dicloberylu® 100 z innymi NLPZ, w tym z selektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy-2, ze względu na brak dowodów synergii działania oraz potencjalne addytywne działania niepożądane.

W celu zminimalizowania działań niepożądanych leczenie należy rozpoczynać od najniższej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy okres czasu, konieczny do kontrolowania objawów (patrz sekcja „Sposób dawkowania i dawki” oraz ryzyko przewlekowo-jelitowe i ryzyko sercowo-naczyniowe).

Badania placebo-kontrolowane wskazują na zwiększone ryzyko wystąpienia zakrzepowych powikłań sercowo-naczyniowych i mózgowo-naczyniowych przy stosowaniu niektórych selektywnych inhibitorów COX-2. Czy to ryzyko bezpośrednio koreluje z selektywnością COX-1/COX-2 poszczególnych NLPZ, wciąż pozostaje nieznane.

Należy unikać jednoczesnego stosowania Dicloberylu® z systemowymi NLPZ, takimi jak selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2, ze względu na brak dowodów synergii działania oraz potencjalne addytywne działania niepożądane.

Ponieważ brakuje danych porównawczych z badań klinicznych dotyczących długotrwałego leczenia przy użyciu maksymalnej dawki diklofenaku, nie można wykluczyć podobnego zwiększenia ryzyka. Do czasu uzyskania takich danych, przed zastosowaniem diklofenaku należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka u pacjentów z potwierdzoną klinicznie chorobą wieńcową, zaburzeniami mózgowymi, obturacyjną chorobą tętnic obwodowych lub istotnymi czynnikami ryzyka (np. nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu). Z uwagi na to ryzyko należy stosować najniższą skuteczną dawkę przez najkrótszy możliwy okres czasu.

Pacjenci w wieku podeszłym

Wymagana jest szczególna ostrożność w przypadku pacjentów w wieku podeszłym. W szczególności zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki u osłabionych pacjentów w wieku podeszłym lub o niskiej masie ciała.

U pacjentów w wieku podeszłym występuje zwiększone ryzyko działań niepożądanych po stosowaniu NLPZ, szczególnie takich jak krwawienie przewodu pokarmowego, owrzodzenie lub perforacja. Takie działania przewlekowo-jelitowe mają zazwyczaj poważniejsze konsekwencje u pacjentów w wieku podeszłym i mogą być śmiertelne (patrz sekcja „Sposób dawkowania i dawki”).

W rzadkich przypadkach, podobnie jak przy stosowaniu innych NLPZ, mogą wystąpić reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne/anafilaktycznopodobne, nawet bez wcześniejszego narażenia na diklofenak.

Dzięki swoim właściwościom farmakodynamicznym Dicloberyl® 100, podobnie jak inne NLPZ, może maskować objawy i znaki infekcji.

Okrwawienia, owrzodzenia i perforacje przewodu pokarmowego

Zgłaszano przypadki krwawień, owrzodzeń lub perforacji przewodu pokarmowego (przewlekowo-jelitowych, PK), które mogą być śmiertelne, przy stosowaniu wszystkich NLPZ w dowolnym momencie leczenia, zarówno z objawami ostrzegawczymi, jak i bez nich lub bez wcześniejszych poważnych objawów PK.

Ryzyko krwawienia PK, owrzodzenia lub perforacji zwiększa się wraz ze wzrostem dawki NLPZ u pacjentów z wywiadem owrzodzenia, szczególnie jeśli było ono powikłane krwawieniem lub perforacją (patrz sekcja „Przeciwwskazania”), oraz u pacjentów w wieku podeszłym. Takich pacjentów należy leczyć od najniższych dostępnych dawek i kontynuować leczenie w tej dawce.

Takim pacjentom, jak również tym, którzy wymagają jednoczesnego stosowania leków zawierających niskie dawki kwasu acetylosalicylowego, należy rozważyć terapię kombinowaną z zastosowaniem środków ochronnych (np. misoprostolu lub inhibitorów pompy protonowej) (patrz niżej oraz sekcja „Współdziałanie z innymi lekami i inne formy interakcji”). Pacjentom z wywiadem toksyczności PK, szczególnie w wieku podeszłym, należy zalecić zgłaszanie wszelkich nietypowych objawów brzusznych (szczególnie krwawienia PK), szczególnie na wczesnym etapie leczenia. Ostrożność należy również zachować u pacjentów otrzymujących jednocześnie leki, które mogą zwiększyć ryzyko owrzodzenia lub krwawienia, takie jak kortykosteroidy systemowe, leki przeciwkrwawicze (np. warfaryna), selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny lub leki przeciwkrzepliwe (np. kwas acetylosalicylowy) (patrz sekcja „Współdziałanie z innymi lekami i inne formy interakcji”). Jeśli u pacjentów otrzymujących Dicloberyl® 100 wystąpi krwawienie PK lub owrzodzenie, stosowanie leku należy przerwać.

NLPZ należy stosować z ostrożnością i pod ścisłym nadzorem medycznym u pacjentów z objawami wskazującymi na możliwe zaburzenia PK, z wywiadem wrzodów żołądka lub jelit, krwawienia lub perforacji, lub z wywiadem chorób przewodu pokarmowego (przewlekłe zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna), ponieważ mogą one ulec pogorszeniu (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

NLPZ, w tym diklofenak, mogą być związane ze zwiększonym ryzykiem niewydolności przewlekowo-jelitowych anastomozy. Przy stosowaniu diklofenaku po operacjach przewodu pokarmowego zaleca się ścisły nadzór medyczny i ostrożność.

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Pacjentom z rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową (np. niewydolność serca, ustalona choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych) lub z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym zazwyczaj nie zaleca się stosowania leku Dicloberyl® 100.

Diklofenak można przepisać pacjentom z istotnymi czynnikami ryzyka zdarzeń kardiowaskularnych (takimi jak nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu) tylko po dokładnej ocenie klinicznej i tylko w dawkach do 100 mg dziennie, jeśli czas trwania terapii przekracza 4 tygodnie. Ponieważ ryzyko kardiowaskularne diklofenaku może wzrastać wraz ze wzrostem dawki i czasem trwania leczenia, należy stosować go przez jak najkrótszy możliwy czas i w najniższej skutecznej dawce. Należy okresowo oceniać potrzebę stosowania diklofenaku u pacjenta w celu złagodzenia objawów i odpowiedzi na terapię.

Pacjentom z wywiadem nadciśnienia tętniczego i/lub niewydolności serca łagodnego lub umiarkowanego stopnia należy zapewnić odpowiedni monitoring i porady, ponieważ w związku ze stosowaniem NLPZ, w tym diklofenaku, odnotowano przypadki zatrzymania płynów i obrzęków.

Dane badań klinicznych i dane epidemiologiczne wskazują, że stosowanie diklofenaku, szczególnie w wysokich dawkach (150 mg/dobę) i przy długotrwałym leczeniu, może być związane z niewielkim zwiększeniem ryzyka wystąpienia zdarzeń trombotycznych tętniczych (np. zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu).

Należy okresowo oceniać potrzebę pacjenta w złagodzeniu objawów i odpowiedzi na terapię, szczególnie jeśli czas trwania terapii przekracza 4 tygodnie.

Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności monitorowania wystąpienia objawów poważnych zdarzeń tętniczych tromboembolicznych (np. bólu w klatce piersiowej, duszności, osłabienia, niezrozumiałej mowy), które mogą wystąpić bez ostrzeżenia. W przypadku wystąpienia takiego zdarzenia pacjenci powinni natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Reakcje skórne

Bardzo rzadko zgłaszano poważne reakcje skórne, niektóre z nich śmiertelne, w tym odłuszczeniowe zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze zapalenie nabłonka (zespołu Lyella), które wystąpiły w związku ze stosowaniem NLPZ (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

U pacjentów najwyższe ryzyko wystąpienia tych reakcji obserwuje się na początku cyklu leczenia: objawy pojawiają się w większości przypadków w ciągu pierwszego miesiąca leczenia. Stosowanie leku Dicloberyl® 100 należy przerwać przy pierwszym wystąpieniu objawów wysypki skórnej, zmian śluzówki lub przy wystąpieniu jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości.

Tak jak w przypadku stosowania innych NLPZ, w pojedynczych przypadkach mogą wystąpić reakcje alergiczne, w tym reakcje anafilaktyczne/anafilaktycznopodobne, nawet bez wcześniejszego narażenia na diklofenak.

Systemowy toczeń rumieniowaty i mieszane choroby tkanki łącznej

U pacjentów z systemowym toczeniem rumieniowatym i mieszanymi chorobami tkanki łącznej możliwe jest zwiększone ryzyko wystąpienia ostrażnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Wpływ na wątrobę

Wymagany jest ścisły nadzór medyczny w przypadku przepisywania diklofenaku pacjentom z zaburzeniami funkcji wątroby, ponieważ ich stan może się pogorszyć. Tak jak przy stosowaniu innych NLPZ, w tym diklofenaku, poziom jednego lub kilku enzymów wątrobowych może wzrosnąć. Jeśli Dicloberyl® 100 stosowany jest przez długi czas lub powtarzalnie, jako środek ostrożności zaleca się regularne monitorowanie funkcji wątroby. Stosowanie leku Dicloberyl® 100 należy natychmiast przerwać, jeśli wystąpią objawy kliniczne zaburzeń funkcji wątroby. Przy stosowaniu diklofenaku zapalenie wątroby może wystąpić bez objawów prodromalnych. Ostrożność jest konieczna w przypadku stosowania diklofenaku pacjentom z porfirią wątrobową, ze względu na możliwość wywołania napadu. Przy długotrwałym leczeniu lekiem Dicloberyl® zaleca się regularne monitorowanie funkcji wątroby jako środek ostrożności. Jeśli zaburzenia funkcji wątroby utrzymują się lub pogarszają się oraz jeśli objawy kliniczne mogą być związane z postępującymi chorobami wątroby lub występują inne objawy (np. eozynofilia, objawy wysypki skórnej), stosowanie leku Dicloberyl® 100 należy przerwać.

Oprócz podwyższenia poziomu enzymów wątrobowych, pojedyncze doniesienia dotyczyły ciężkich reakcji wątrobowych, w tym żółtaczki i fulminantnego zapalenia wątroby, martwicy wątroby i niewydolności wątroby.

Przebieg chorób, takich jak zapalenie wątroby, może przebiegać bez objawów prodromalnych. Ostrożność jest konieczna w przypadku stosowania Dicloberylu® 100 pacjentom z porfirią wątrobową, ze względu na możliwość wywołania napadu.

Wpływ na nerki

Ze względu na ważną rolę prostaglandyn w utrzymaniu przepływu krwi przez nerki, długotrwałe leczenie dużymi dawkami NLPZ, w tym diklofenaku, często (1–10%) prowadzi do obrzęków i nadciśnienia tętniczego.

Ponieważ przy leczeniu NLPZ, w tym diklofenakiem, odnotowano przypadki zatrzymania płynów i obrzęków, należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, pacjentów w wieku podeszłym, pacjentów otrzymujących terapię towarzyszącą diuretykami lub lekami, które istotnie wpływają na funkcje nerek, a także pacjentów z istotnym zmniejszeniem objętości płynów pozakomórkowych z dowolnej przyczyny, np. przed lub po poważnym zabiegu chirurgicznym (patrz sekcja „Przeciwwskazania”). W takich przypadkach, jako środek ostrożności przy stosowaniu diklofenaku, zaleca się kontrolę funkcji nerek. Przerywanie terapii zazwyczaj prowadzi do powrotu do stanu sprzed leczenia.

Wpływ na parametry hematologiczne

Przy długotrwałym stosowaniu tego leku, tak jak innych NLPZ, zaleca się monitorowanie wszystkich parametrów krwi.

Diklofenak może odwracalnie hamować agregację płytek krwi. Należy dokładnie obserwować pacjentów z zaburzeniami hemostazy, cuchawką krwotoczną lub zaburzeniami hematologicznymi.

Astma w wywiadzie

U pacjentów z astmą, sezonowym alergicznym nieżytą nosa, obrzękiem błony śluzowej nosa (tzn. polipami nosowymi), przewlekłymi chorobami obturacyjnymi płuc lub przewlekłymi infekcjami dróg oddechowych (szczególnie związanymi z alergicznymi, przypominającymi nieżyt objawami), częściej występują reakcje na NLPZ, takie jak nasilenie astmy (tzw. nietolerancja analgetyk/astma analgetykowa), obrzęk Quincka lub pokrzywka. Z tego powodu tym pacjentom zaleca się szczególne środki ostrożności (gotowość do udzielenia pomocy w nagłych wypadkach). Dotyczy to również pacjentów z reakcjami alergicznymi (np. świąd, pokrzywka) na inne substancje.

Tak jak inne leki hamujące aktywność prostaglandynsyntetazy, diklofenak sodowy i inne NLPZ mogą sprowokować rozwój skurczu oskrzeli przy stosowaniu u pacjentów cierpiących na astmę oskrzelową lub mających astmę oskrzelową w wywiadzie.

Inne dane

Dicloberyl® 100 należy stosować tylko po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka:

• u wrodzonych zaburzeń metabolizmu porfiryny (np. ostra porfiria przerywana);
• u toczenia rumieniowatego systemowego (SLE) i mieszanych chorób tkanki łącznej (patrz sekcja „Działania niepożądane”).

Lekarz powinien szczególnie dokładnie monitorować następujących pacjentów (gotowość do sytuacji awaryjnej):

• pacjentów z astmą, katarzem siennym, polipami nosowymi lub przewlekłymi chorobami obturacyjnymi płuc lub przewlekłymi infekcjami dróg oddechowych (szczególnie takimi, które są związane z alergicznymi, przypominającymi nieżyt objawami), ponieważ dla nich istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia reakcji alergicznych. Może to objawiać się napadami astmy (tzw. astma analgetykowa), obrzękiem Quincka lub pokrzywką;
• pacjentów, którzy mają reakcje alergiczne na inne substancje, np. reakcje skórne, świąd lub pokrzywkę, ponieważ zwiększone ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości istnieje również dla nich, jak i przy stosowaniu leku Dicloberyl® 100.

Ciężkie ostre reakcje nadwrażliwości (np. szok anafilaktyczny) wystąpiły rzadko. Leczenie należy przerwać przy pierwszych objawach reakcji nadwrażliwości po zastosowaniu leku Dicloberyl® 100. W zależności od objawów, wykwalifikowany personel powinien rozpocząć niezbędne działania medyczne.

Reakcje nadwrażliwości mogą również rozwinąć się w zespół Koelnera, poważną reakcję alergiczną, która może spowodować zawał mięśnia sercowego. Objawy takich reakcji mogą obejmować ból za mostkiem, który pojawia się w reakcji alergicznej na diklofenak.

Diklofenak może tymczasowo hamować agregację płytek krwi, dlatego pacjenci z zaburzeniami krzepnięcia powinni być pod ścisłym nadzorem.

Tak jak inne NLPZ, diklofenak może maskować objawy i znaki infekcji dzięki swoim właściwościom farmakodynamicznym.

Jeśli podczas stosowania leku Dicloberyl® 100 wystąpią objawy infekcji lub pogorszenie stanu, pacjentowi zaleca się natychmiastową wizytę u lekarza. Należy określić potrzebę leczenia przeciwinfekcyjnego/antybiotykoterapii.

Przy długotrwałym stosowaniu leku Dicloberyl® 100 należy regularnie kontrolować funkcję nerek i parametry krwi.

Przy długotrwałym stosowaniu środków przeciwbólowych może wystąpić ból głowy, który nie powinien być leczony przez zwiększenie dawki leku.

Ogólnie rzecz biorąc, regularne stosowanie środków przeciwbólowych, szczególnie kombinacja kilku czynnych substancji przeciwbólowych, może prowadzić do trwałego uszkodzenia nerek z ryzykiem niewydolności nerek (nefropatia analgetykowa).

Przy jednoczesnym spożyciu alkoholu działania niepożądane związane z substancją czynną, szczególnie te wpływające na przewód pokarmowy lub ośrodkowy układ nerwowy, mogą nasilać się przy stosowaniu NLPZ.

W odniesieniu do płodności kobiet patrz sekcja „Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią”.

Stosowanie w czasie ciąży lub karmienia piersią.

Ciąża

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie diklofenaku może powodować oligohydramnios w wyniku zaburzeń funkcji nerek płodu. To zaburzenie może wystąpić wkrótce po rozpoczęciu leczenia i jest zwykle odwracalne po jego przerwaniu. Ponadto istnieją doniesienia o zwężeniu przewodu tętniczego po leczeniu w drugim trymestrze ciąży, które w większości przypadków ustępowało po przerwaniu leczenia. Dlatego w przypadku braku absolutnej potrzeby nie należy stosować diklofenaku w pierwszym ani drugim trymestrze ciąży. W pierwszym i drugim trymestrze ciąży lek Dicloberyl® 100 można przepisać tylko wtedy, gdy oczekiwana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu i tylko w najniższej skutecznej dawce, czas trwania leczenia powinien być jak najkrótszy. Może być wskazane monitorowanie okołoporodowe w kierunku oligohydramniosu i zwężenia przewodu tętniczego, jeśli miało miejsce narażenie na diklofenak przez kilka dni, począwszy od 20. tygodnia ciąży. Stosowanie diklofenaku należy przerwać, jeśli stwierdzono oligohydramnios lub zwężenie przewodu tętniczego. Tak jak inne NLPZ, lek jest przeciwwskazany w ostatnim trymestrze ciąży (możliwe hamowanie kurczliwości macicy i przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego u płodu).

Hamowanie syntezy prostaglandyn może negatywnie wpływać na przebieg ciąży i/lub rozwój embrionu/płodu. Dane badań epidemiologicznych wskazują na zwiększone ryzyko poronień i ryzyko wystąpienia wad serca i gastroschizy po stosowaniu inhibitora syntezy prostaglandyn w wczesnych stadiach ciąży. Absolutne ryzyko wad sercowo-naczyniowych wzrosło z mniej niż 1% do około 1,5%. Nie można wykluczyć, że ryzyko wzrasta wraz z dawką i czasem trwania leczenia.

U zwierząt wykazano, że podawanie inhibitora syntezy prostaglandyn prowadzi do zwiększenia utraty przed- i poimplantacyjnej oraz śmiertelności embrionu/płodu. Ponadto u zwierząt, które otrzymywały inhibitor syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy, odnotowano zwiększoną częstość różnych wad rozwojowych, w tym ze strony układu sercowo-naczyniowego.

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży diklofenak nie powinien być stosowany, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli kobieta stosująca diklofenak planuje zajść w ciążę lub jest już w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, dawkę należy utrzymywać jak najniższą, a czas trwania leczenia jak najkrótszy.

W trzecim trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą wpływać na płód w następujący sposób:

• toksyczność sercowo-płucna (przedwczesne zwężenie/zamknięcie przewodu tętniczego i nadciśnienie płucne);
• zaburzenia funkcji nerek, które mogą postępować do niewydolności nerek z oligohydramnios (patrz wyżej);

na matkę i noworodka, a także na końcu ciąży:

• wydłużenie czasu krwawienia, działanie przeciwzakrzepowe, które może występować nawet przy bardzo niskich dawkach;
• hamowanie skurczów macicy, prowadzące do opóźnienia lub wydłużenia porodu.

Zatem diklofenak jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży (patrz sekcja „Przeciwwskazania”).

Okres karmienia piersią

Tak jak inne NLPZ, diklofenak w niewielkiej ilości przenika do mleka matki. Z tego powodu diklofenak nie powinien być stosowany u kobiet w okresie karmienia piersią, aby uniknąć niepożądanych skutków u noworodka. Jeśli leczenie jest konieczne, należy przełożyć dziecko na karmienie sztuczne.

Płodność u kobiet

Tak jak inne NLPZ, Dicloberyl® 100 może negatywnie wpływać na płodność kobiet, dlatego nie zaleca się przepisywania tego leku kobietom planującym zajście w ciążę. U kobiet mających problemy z zajściem w ciążę lub przechodzących badania dotyczące niepłodności, należy rozważyć możliwość odstawienia leku Dicloberyl® 100. W odniesieniu do zwierząt, biorąc pod uwagę odpowiednie dane, nie można wykluczyć zaburzeń płodności u samców. Znaczenie tych danych dla ludzi jest niejasne.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi urządzeń.

Ponieważ przy stosowaniu leku Dicloberyl® 100 w wysokich dawkach mogą wystąpić niepożądane działania na ośrodkowy układ nerwowy, takie jak zmęczenie i zawroty głowy, zdolność reakcji i zdolność do aktywnego uczestnictwa w ruchu drogowym oraz obsługi maszyn może być w poszczególnych przypadkach zaburzona. Dotyczy to w większym stopniu przy jednoczesnym stosowaniu leku z alkoholem. Pacjenci doświadczający takich skutków powinni powstrzymać się od prowadzenia samochodu lub korzystania z maszyn.

Sposób stosowania i dawki.

Niepożądane efekty można zminimalizować poprzez stosowanie najniższej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas konieczny do kontrolowania objawów.

Nie stosować doustnie, tylko do wstrzykiwania doodbytniczego.

Supozytoria należy wprowadzać jak najgłębiej do odbytnicy, najlepiej po opróżnieniu jelita.

Dawka początkowa zwykle wynosi 100–150 mg na dobę. Przy łagodnych objawach, a także w przypadku długotrwałej terapii, dawka 75–100 mg na dobę jest wystarczająca.

Dawkę dzienną należy podzielić na 2–3 dawki. Aby zapobiec bólowi nocnemu lub sztywności porannej, przed zażyciem leku w ciągu dnia należy podać Dicloberyl® 100 w postaci doodbytniczych supozytoria przed snem (dawka dzienna leku nie powinna przekraczać 150 mg).

W przypadku pierwotnej algomenorei dawkę dzienną dobiera się indywidualnie, zazwyczaj wynosi ona 50–150 mg na dobę. Dawka początkowa może wynosić 50–100 mg na dobę, ale w razie potrzeby może być zwiększana w ciągu kilku cykli menstruacyjnych do maksymalnej dawki 150 mg na dobę. Leczenie należy rozpoczynać po wystąpieniu pierwszych objawów bólowych i kontynuować przez kilka dni, w zależności od dynamiki ustępowania objawów.

W leczeniu napadów migreny leczenie należy rozpocząć w dawce 100 mg przy pojawieniu się pierwszych objawów napadu. W razie potrzeby tego samego dnia można podać drugie supozytoria (100 mg diklofenaku). W razie potrzeby leczenie można kontynuować w kolejnych dniach (dawka dzienna leku nie powinna przekraczać 150 mg, dawkę należy podzielić na 2–3 podania).

Pacjenci w podeszłym wieku

Chociaż farmakokinetyka leku Dicloberyl® 100 u pacjentów w podeszłym wieku nie ulega pogorszeniu na klinicznie istotnym poziomie, leki przeciwbólowe niesteroidowe (NLPZ) należy stosować z dużą ostrożnością u tych pacjentów, ponieważ są oni zazwyczaj bardziej narażeni na wystąpienie reakcji niepożądanych. Osobom starszym, szczególnie osłabionym lub o niskiej masie ciała, zaleca się stosowanie najniższych skutecznych dawek; ponadto pacjentów należy poddać badaniu pod kątem krwawień przewodu pokarmowego podczas leczenia NLPZ.

Zaburzenia funkcji nerek

Stosowanie Dicloberyl® 100 jest przeciwwskazane u pacjentów z niewydolnością nerek (GFR <15 ml/min/1,73 m²; patrz rozdział „Przeciwwskazania”).

Nie przeprowadzono specjalnych badań u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, dlatego nie można sformułować zaleceń dotyczących dostosowania dawki. Dicloberyl® 100 należy stosować z ostrożnością u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek (patrz rozdział „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Zaburzenia funkcji wątroby

Stosowanie Dicloberyl® 100 jest przeciwwskazane u pacjentów z niewydolnością wątroby (patrz rozdział „Przeciwwskazania”).

Nie przeprowadzono specjalnych badań u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, dlatego nie można sformułować zaleceń dotyczących dostosowania dawki. Dicloberyl® 100 należy stosować z ostrożnością u pacjentów z łagodnym i umiarkowanym zaburzeniem funkcji wątroby (patrz rozdział „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Dzieci

Supozytoria Dicloberyl® 100 nie stosuje się u dzieci i u młodzieży poniżej 18. roku życia. Zobacz również rozdział „Przeciwwskazania” dotyczące stosowania u dzieci i młodzieży.

Przedawkowanie

a) Objawy przedawkowania

Nie istnieje typowy obraz kliniczny charakterystyczny dla przedawkowania diklofenaku. Może wystąpić zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, takie jak ból głowy, zawroty głowy, zawroty, pobudzenie, śpiączka, senność, szum w uszach i utrata przytomności (także miokloniczne drgawki u dzieci), jak również ból brzucha, biegunka, nudności i wymioty mogą występować jako objawy przedawkowania. Dodatkowo możliwe jest wystąpienie krwawień z przewodu pokarmowego, zaburzeń funkcji wątroby i nerek, ostrej niewydolności nerek oraz uszkodzenia wątroby w przypadku ciężkiego zatrucia. Może również wystąpić hipotensja tętnicza, osłabienie oddychania i sinica.

b) Zabiegi terapeutyczne w przypadku przedawkowania

Nie istnieje specyficzny antydotum.

Pomoc w ostrym zatruciu NLPZ, w tym diklofenakiem, polega głównie na działaniach wspomagających i leczeniu objawowym. W przypadku powikłań, takich jak hipotensja tętnicza, niewydolność nerek, drgawki, zaburzenia przewodu pokarmowego i osłabienie oddychania, należy podjąć działania wspomagające i leczenie objawowe.

Specjalne zabiegi, takie jak wymuszone moczowanie, dializa lub hemoperfuzja, prawdopodobnie nie pomagają w eliminacji NLPZ, w tym diklofenaku, ze względu na silne wiązanie z białkami i aktywny metabolizm. W ciągu jednej godziny po zażyciu potencjalnie toksycznej dawki leku należy rozważyć podanie węgla aktywnego. Ponadto u dorosłych w ciągu jednej godziny po zażyciu potencjalnie toksycznej dawki leku należy rozważyć przepłukanie żołądka. W przypadku napadów drgawkowych o częstym lub długim trwaniu należy podać diazepan dożylnie. W zależności od stanu klinicznego pacjenta mogą być wskazane inne zabiegi.

Efekty uboczne.

Przy ocenie efektów ubocznych stosowano następujące częstości:

Bardzo często: ≥ 1/10,

Często: ≥ 1/100, < 1/10,

Niekorzenie: ≥ 1/1000, < 1/100,

Rzadko: ≥ 1/10000, < 1/1000,

Bardzo rzadko: < 1/10000,

Częstość nieznana: niemożliwe do oszacowania na podstawie dostępnych danych.

Należy wziąć pod uwagę, że poniżej wymienione efekty uboczne są zależne od dawki i zmienne.

Najczęściej obserwowane są efekty uboczne ze strony przewodu pokarmowego.

Możliwe są wrzody żołądka, perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego, czasem śmiertelne, szczególnie u osób starszych (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Po podaniu leku zgłaszano nudności, wymioty, biegunkę, wzdęcia, zaparcia, dyspepsję, ból brzucha, melenu, hematemęzę, zapalenie żołądka, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, nasilenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Crohna (patrz sekcja „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

W szczególności ryzyko wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego zależy od dawki i długości stosowania.

Zgłaszano obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca związane z zastosowaniem leków przeciwbólowych niesteroidowych (NLPZ).

Badania kliniczne oraz dane epidemiologiczne jednoznacznie wskazują na zwiększony ryzyko zdarzeń tętniczych trombotycznych (np. zawał mięśnia sercowego lub udar mózgu) związanym z zastosowaniem diklofenaku, szczególnie w wysokich dawkach (150 mg na dobę) i przy długotrwałym leczeniu (patrz sekcje „Przeciwwskazania” i „Szczególne ostrzeżenia i środki ostrożności”).

Infekcje i inwazje

Bardzo rzadko opisano nasilenie stanów zapalnych związanych z infekcją (np. rozwój faszcytu nekrotycznego), które pokrywa się z systematycznym stosowaniem NLPZ. Może to być związane z mechanizmem działania NLPZ.

Jeśli podczas stosowania leku Dicloberyl® 100 wystąpią objawy infekcji lub stan pacjenta się pogorszy, pacjent powinien niezwłocznie udać się do lekarza. Należy rozważyć wskazania do terapii przeciwinfekcyjnej/antybiotykoterapii.

Bardzo rzadko przy stosowaniu diklofenaku obserwowano objawy aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, takie jak sztywność karku, ból głowy, nudności, wymioty, gorączka lub pomroczenie świadomości. Pacjenci z chorobami autoimmunologicznymi (toczeń układowy, mieszana choroba tkanki łącznej) mogą mieć do tego skłonność.

Zaburzenia układu krwi i układu limfatycznego

Bardzo rzadko: zaburzenia krwiotworzenia (anemia, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia, agranulocytoza), anemia hemolityczna i aplastyczna. Pierwszymi objawami mogą być gorączka, ból gardła, powierzchowne owrzodzenia w jamie ustnej, objawy grypopodobne, silna apatia, krwawienie z nosa i krwawienie skórne. W trakcie długotrwałej terapii należy regularnie kontrolować morfologię krwi.

Zaburzenia układu odpornościowego

Często: reakcje nadwrażliwościowe, takie jak wysypka skórna i świąd.

Niekorzenie: pokrzywka.

Pacjent powinien być poinformowany, że w takim przypadku należy natychmiast skontaktować się z lekarzem i nie stosować więcej Dicloberyl® 100.

Rzadko: nadwrażliwość, reakcja anafilaktyczna i anafilaktycznopodobna (w tym zwężenie dróg oddechowych, zatrzymanie oddechu, przyspieszone bicie serca, hipotensja tętnicza i wstrząs).

Bardzo rzadko: obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk twarzy).

Jeśli wystąpi którykolwiek z tych objawów, nawet po raz pierwszy, stosowanie leku Dicloberyl® 100 nie powinno być kontynuowane i należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Bardzo rzadko: zapalenie naczyń alergicznego typu i zapalenie płuc.

Zaburzenia psychiczne

Bardzo rzadko: zaburzenia psychiczne, depresja, uczucie lęku, bezsenność, koszmary nocne, dezorientacja, drażliwość.

Zaburzenia układu nerwowego

Często: zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, takie jak ból głowy, zawroty głowy, głowa zakręcenie, pobudzenie, drażliwość lub senność.

Rzadko: senność, zmęczenie.

Bardzo rzadko: parestezje, zaburzenia węchu i smaku, zaburzenia pamięci, niepokój, dezorientacja, drgawki, drżenie, zaburzenia naczyniowo-mózgowe, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, udar mózgu.

Częstość nieznana – dezorientacja, halucynacje, zaburzenia czucia, ogólne niedobytu.

Zaburzenia narządu wzroku

Bardzo rzadko: zaburzenia wzroku (zamazanie widzenia i podwójne widzenie).

Częstość nieznana – zapalenie nerwu wzrokowego.

Zaburzenia narządu słuchu i labiryntu

Często: zawroty głowy.

Bardzo rzadko: szumy w uszach, zaburzenia słuchu.

Zaburzenia serca

Często: nadciśnienie tętnicze.

Niekorzenie: uczucie kołatania serca, ból w klatce piersiowej, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, hipotensja tętnicza.

Bardzo rzadko: zapalenie naczyń.

Częstość nieznana: zespół Koynisa.

Zaburzenia naczyń

Bardzo rzadko: nadciśnienie.

Zaburzenia układu oddechowego, narządów klatki piersiowej i jamy opłucnowej

Rzadko: astma (w tym duszność).

Bardzo rzadko: zapalenie płuc.

Zaburzenia przewodu pokarmowego

Często: dolegliwości przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i biegunka, a także lekkie krwawienie z przewodu pokarmowego, które w wyjątkowych przypadkach może prowadzić do anemii, dyspepsja, wzdęcia, ból brzucha, anoreksja, zmniejszenie apetytu, a także wrzody żołądka i jelit, towarzyszące lub nie towarzyszące krwawieniu lub perforacji (czasem śmiertelne, szczególnie u pacjentów starszych).

Często przy stosowaniu supozytóriów może wystąpić wydzielanie śluzu z krwią i bolesna defekacja.

Niekorzenie: hematemęza, melena lub krwawa biegunka.

Rzadko: zapalenie żołądka, krwawienia gastrointestynalne, wrzody żołądka i jelit, towarzyszące lub nie towarzyszące krwawieniu lub perforacji (czasem śmiertelne, szczególnie u pacjentów starszych), które mogą prowadzić do zapalenia otrzewnej, proktyt.

Bardzo rzadko: zapalenie jamy ustnej (w tym wrzodziejące zapalenie jamy ustnej), zapalenie języka, uszkodzenia przełyku, dolegliwości w dolnej części brzucha, takie jak zapalenie jelita grubego (w tym krwawe zapalenie jelita grubego, zapalenie jelita grubego spowodowane niedokrwieniem, nasilenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego lub choroby Crohna), zaparcia, zapalenie trzustki, zwężenie jelita typu przeponowego, nasilenie hemoroidów.

Częstość nieznana: zapalenie jelita grubego spowodowane niedokrwieniem.

Pacjent powinien być poinformowany o konieczności przerwania stosowania leku i natychmiastowego skontaktowania się z lekarzem, jeśli wystąpi silny ból w górnej części brzucha lub melena lub hematemęza.

Zaburzenia układu wątrobowo-pęcherzowego

Często: podwyższenie poziomu transaminaz, żółtaczka.

Niekorzenie: uszkodzenia wątroby, szczególnie przy długotrwałym leczeniu, zapalenienie wątroby z żółtaczką lub bez niej (bardzo rzadko przyjmuje szybki przebieg, nawet bez objawów prodromalnych).

Rzadko: zaburzenia wątroby.

Bardzo rzadko: błyskawiczne zapalenienie wątroby, martwica wątroby, niewydolność wątroby.

Przy długotrwałym leczeniu należy regularnie kontrolować parametry wątrobowe.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Często: wysypka.

Rzadko: pokrzywka.

Niekorzenie: wypadanie włosów.

Bardzo rzadko: pęcherzowe wysypki, egzantema, zakażenie, rumień, rumień wielopostaciowy, reakcje fotouczulenia, purpura (w tym purpura alergicznego typu) i wysypki pęcherzykowe, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczny epidermalny nekroliz (zespół Lyella), dermatyt egzfoliatywny, wypadanie włosów, reakcje fotouczulenia, purpura, w tym alergicznego typu, purpura Schönleina-Henocha, świąd.

Zaburzenia nerek i układu moczowego

Często: zatrzymanie płynu.

Niekorzenie: powstawanie obrzęków, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością nerek.

Bardzo rzadko: uszkodzenia tkanek nerek (nefryt interpaczkowy, martwica papili), które mogą towarzyszyć ostra niewydolność nerek, białkomocz i/lub hematuria. Zespół nerczycowy, zapalenie nerek typu tubulo-interpaczkowego, martwica papili nerek.

Dlatego należy regularnie kontrolować funkcję nerek.

Zaburzenia ogólne i w miejscu podania

Często: podrażnienie w miejscu podania.

Rzadko: obrzęk.

Zaburzenia układu rozrodczego i gruczołów mlekowych: bardzo rzadko – impotencja.

Dane badań klinicznych i dane epidemiologiczne wskazują na zwiększony ryzyko powikłań trombotycznych (np. zawału mięśnia sercowego lub udaru mózgu), związanych z zastosowaniem diklofenaku, szczególnie w wysokich dawkach terapeutycznych (150 mg na dobę) i przy długotrwałym stosowaniu.

Zaburzenia wzroku.

Zaburzenia wzroku, takie jak zaburzenia widzenia, pogorszenie widzenia i podwójne widzenie, są efektami klasy NLPZ i zazwyczaj są odwracalne po odstawieniu leku. Najbardziej prawdopodobnym mechanizmem zaburzeń wzroku jest hamowanie syntezy prostaglandyn i innych związanych z nimi związków, które, zaburzając regulację przepływu krwi przez siatkówkę, sprzyjają rozwojowi zaburzeń wzroku. Jeśli takie objawy wystąpią podczas leczenia diklofenakiem, należy przeprowadzić badanie okulistyczne w celu wykluczenia innych możliwych przyczyn.

Zgłaszanie możliwych efektów ubocznych

Zgłaszanie możliwych efektów ubocznych jest bardzo ważne w okresie po rejestracji leku. Umożliwia to kontynuowanie monitorowania stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Pracownikom ochrony zdrowia zaleca się zgłaszanie wszelkich możliwych efektów ubocznych.

Okres ważności. 3 lata.

Nie stosować po upływie terminu ważności podanego na opakowaniu.

Warunki przechowywania.

Przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25 °C. Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci.

Opakowanie.

5 supozytóriów w folii termoformowanej; 1 lub 2 folie w pudełku kartonowym.

Kategoria wydawania.

Na receptę.

Producent.

BERLIN-CHEMIE AG.

Miejsce produkcji i adres siedziby.

Glienicker Weg 125, 12489 Berlin, Niemcy.